
| Kategori : / RAMAZAN- ORUÇ- ÝNSAN | Okunma Says: 704 |
Müslümanlarn yaad geni corafyann hâl-i pürmelâline bakp, “slâm dünyas diye bir yer var m gerçekten?” sorusunu soranlar bugün giderek çoalyor. Bunlardan bazs samimi ve gidiata dair endieli, bazs ise manzaraya kar müstehzi ve düüncesiz. Uzun yllardr bu corafyay birçok açdan ve farkl yönleriyle izlemeye çalan ben ise, her yl ramazan ay balarken cevabm yeniden buluyorum: Evet, slâm dünyas diye bir yer var; bu dünya, orucun tutulduu ve heyecannn hissedildii her yer. Hatta slâm dünyasna bu açdan “oruç corafyas” bile diyorum ben.
Oruç, ilginç bir ekilde, Müslümanlar arasnda slâm’n en çok rabet gören emri. Sadece Türkiye’de deil, slâm dünyasnn her yerinde ve Müslümanlarn yaad her bölgede, oruca teveccüh dier ibadetlere yöneliten daha fazla. Namazn düzenli klmayan, zekât vb. malî yükümlülüklerden yan çizen, tesettüre riayet etmeyen, hacc erteleyen, slâm’n ekonomik alandaki yasaklarna kar lâkayt davranan milyonlarca Müslümann, ramazan orucunu sektirmeden tuttuuna ahit olunuyor. Yüzyllar ötesinden günümüze, bir gelenei de beraberinde getiriyor çünkü oruç. nsana smscak aile balarn, çocukluun masumiyetini, eskinin yerine hiçbir ey konulamayacak hatralarn, yerle yeksân olmu mekânlar ve çoktan atna binip yükünü tutmu güzel insanlar hatrlatyor. Oruç, sadece bir ibadet olarak yorumlanmyor; ayn zamanda bir kültür ve aidiyete de dönüüyor hafzalarda.
Ta Marib’den Uzakdou’ya, kuzeyiyle-güneyiyle Amerika’dan Avrupa’ya kadar, Müslümanlarn var olduu bütün ülkelerde, oruç, eda edili biçimiyle de neredeyse tek ortak payday oluturuyor. Abdest, namaz, hac, zekât vb. birçok ibadet çok çeitli içtihatlarla baz yorum farklarna ve tatbikatta nüanslara konu olurken, oruç son derece basit ve eitleyici. Ramazann balangç ve bitiiyle ilgili görü ayrlklarn istisna edersek, orucu bütün Müslümanlar ayn biçimde ve sadelikte tutuyor.
Birbirinden çok farkl siyasî sistemlere ve yönetim usullerine sahip olan slâm ülkelerini bir uçtan bir uca ku bak seyretsek, hepsini ayn çat altnda toplayan ey de yine oruç. Refah ve huzur içinde yaayanndan iç savaa sürüklenenine, düman igaliyle yüzleeninden ekonomik krizlerle bouanna, Müslüman yüreklerin hepsinin bulutuu, aradaki ayrma ve ihtilâf noktalarnn kaybolup gittii, birbirine düman ülkelerin bile ayn safta dizildii bir ibadet oruç. Etnik, mezhebî, bölgesel, tarihî… hiçbir çatla bünyesine kabul etmeyen, herkesi karsnda esas durua geçiren bir ibadet.
“Oruç corafyas”nn ana damarlarn böylece ortaya koymaya çalmken, Sezai Karakoç’un oruç yazlarn toplad Samanyolunda Ziyafet adl enfes kitabndan u alnty yapmazsam, yazm eksik kalr:
“Ve orucun da iftar vardr. Oruç, mü’minin kalbinde iftar eder. Onun sofrasnda, ite saydmz, göe mahsus yiyecekler bulunur.
Yalnz, insan orucu özlemez. Oruç da insan özler. Ramazan ay gelince, sla-i rahm edenler gibi, meleklerin bile önünde eildii insana koar. Oruç, insana ackr ve koar gelir.
Oruç geldi, öyleyse oruca yiyecek tamal, su sunmal, orucun lâmbasn yakmal, örtüler atmal üzerine, ki geldiinden daha zengin gitsin. Verdiinden daha çok alsn. Yanna gidecei eski oruçlara kataca, söyleyecei çok eyler bulunsun. Çamz Müslümanlarnn portresini eski ça mü’minlerinin portrelerinin yanna çizecek ya, bizim öyle bir portremizi çizsin ki, ileride gün olur ki o portreyi bize gösterirler, utanmayalm ondan o zaman.
Oruç geldi, ondan bize ölümsüz bir eyler katlacak demektir. Giderken, bizden de ona ölümsüzleecek birkaç ey katlmal.”
Sezai Karakoç bu satrlar 1967’de yazm, yani tam 54 yl önce. Her ramazan olduu gibi yine oruç yazlarna göz atarken, ramazan aynn aslnda içinde yaadmz hayatn hoyratl ve zamann ypratcl karsnda ne kadar büyük bir kaç imkân olduunu Karakoç’un satrlaryla yeniden kavryorum. Böylece “oruç corafyas”ndaki her bir Müslüman yürek için ramazann yalnzca bir yükseli ve arnma frsat deil, ayn zamanda bir misafir arlama ve eve çeki-düzen veri mevsimi olduunu da aklma getiriyorum. Ylda bir kere gelen, kolay beenen ama ev sahibinden de özen bekleyen, pek kymetli bir misafir…
Yazar: Taha Kýlýnç |
14-04-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
| Yolcu | |||
Elhamdülillah |
Tarih : 14-04-21 | ||
Oruçla doyanlar, oruçla biliþip mustulalanlar ve oruçla heyecanlanan bayram edenler var, Elhamdülillah... |
|||