Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 625 |
Daha iki hafta önce çeteler üzerine sosyolojik bir analiz yapmtm. Bir bütün olarak bu olgunun toplumumuzda yayld ve ciddi bir sorun tekil ettiini söylemitim. Elbette bu sadece Türkiye’nin sorunu deil. Dünyada da böyle bir sorun var ve bu konuda Avrupa sosyal bilim çevrelerinde birçok aratrma yaplm. Ama bizde nedense ne siyaset biliminde ne de sosyoloji alannda, bu konuda herhangi bir çalma yok.
Çeteler ekonomik, politik ve daha farkl amaçlar için oluuyor. Çkarlar alannda tekel oluturma, rekabette haksz imkânlar elde etme, siyasal alan yönlendirme ve gençleri belli davranlara itme için ortaya çkabilirler. Dazlak çeteler de var, Yüksekova Çetesi de ortaya çkt, mafya çeteleri de yaygn. Özellikle liderlerinin karizmatik ve sosyal aktör olarak lanse edilmeleri tam bir felaket. Televizyon filmleri ve dizilerinde epeydir bunlarla karlayoruz. Bir zamanlar Kurtlar Vadisi dizisinde bol bol seyrettik. Devlet ve mafyann ortak çalmalarn, vatan ve millet diyerek adam kesmeleri ve kurunlamalarn gördük. Devletin savcs, hakimi ve yargsndan geçmeden “kafaya skmalar” ve “bilet kesmeler” bir pornografiye dönütü. Halk bunlar severek izledi. Herkes merakla, beeniyle ve hayretle saatlerini bu dizilerin önünde geçirdi.
Ekyalk ve evliyaln zaman zaman iç içe geçtii bir sosyolojidir bu corafya. Baba kelimesi hem evliyalar için kullanlr hem de kabadaylar için. nci Baba, dris Baba… gibi mafya babalarn gördük. Hala evliya görülen, irfan ehli diye alglanan kiilere baba denir. Ayn zamanda çete ve mafya ilikileri ile öne çkan ve kabadaylk ile bçknln, korkusuzluunu ortaya koyan adamlara da baba deniyor. Çakrcal Ali, tarihi bir ekyadr. Ama ölünce mezarna çaputlar balanr ve yerel halk tarafndan evliya görülür. Sonuçta ekyalk ve evliyalk balam bugün daha farkl bir boyuta tanyor. Siyaset, devlet ve para ile iç içe geçen bir olguya dönüüyor. Fakat toplumun bilinçaltndaki külhanbeyleri, kabadaylar ve babalar modern zamanlarda da sürüyor. Çok ilginçtir, yllar önce Türkiye’de tannan bir mafya babasna, gazeteci mafya kavramn kullanrken o buna tepki vermiti: Biz mafya deiliz, mafyann kültürümüzde yeri yoktur.
Türkiye’nin gündeminde bitmeyen mafya ve çeteler “baba kültü”nü ciddi bir biçimde kullanyorlar. Halk düünen, fakiri kollayan, zalime kar mazlumun yannda yer alan bir imgeyle kendilerini yanstmaya çalyorlar. Belki nadiren bazlarnda bu özellikler de var. Devlet ve hukuk adaleti tam yerine getirmediinde, hukukta boluklar doduunda adaleti bu kabadaylar kendi keyiflerince ve tarzlarna göre datmaya kalkrlar. Böylece kendilerine bir meruiyet de salyorlar. Aslnda tehdit edici olan da budur. Devletin adalet datmada yetersiz kalmas veya halkn algsnda olumsuz yer edinmesi durumunun ortaya çkmas ile bu çeteler ve mafyalar devreye giriyor. Devlet iradesinin ve adalet kudretinin yeterli olmamas veya açklarndan douyor bu.
Mafya ve çetelerin sosyolojisi, toplumun genel sosyolojisinden de güç alr. Bürokratlar, siyasetçiler ve tüccarlar kadar toplumun algs da önemli. Bu nedenle filmlerde ve dizilerde, sosyal medyada ve klasik medyada mafya ve çete babalarn özendiren, yücelten, savunan ve iyi gösteren tutumlardan derhal uzaklamalyz. Devlet, iki tutum gelitirmeli acilen. Adaleti ve hukuku uygulamak, varsa mafya ile ilikilerini tamamen bitirmek. Devlet, öncelikle özerk kudret demektir. Baka kudretlere ihtiyaç duymayacak tek, yegâne ve özgür bir kudrete sahip olmak. Bunu da adaleti uygulamak için ve güvenlii salamak için kullanr. Devletin bu doal iradesi Türkiye’de yeniden tecessüm etmelidir. Mafya babasnn toplumsal ve politik aktöre dönülmesi kadar tehdit edici bir ey yoktur. Bunun önlenebilmesi için de adalet ve kudretin kullanlmas kadar medyann halk aydnlatma objektifliinin de korunmas gerekir. Yoksa bunun ürettii muhtemel sorunlar bir mafya babas çözmeye kalkr ve toplumda hak etmeyen bir kamuoyu oluturur. Bugün yaadmz da budur.
Yazar: Ergün Yýldýrým |
26-05-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
