
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 647 |
Hal-i pür-melalimiz ve gemiyi delenler?
Bu fakiri okuyanlar bugün Müslümanlarn temel problemlerinin ve geri kalma sebeplerinin önde gelenlerinden birinin frkaclk, mezhepçilik ve bu yollarla bölünüp enerjilerini tüketmek, birbirlerini ypratmak, alt etmek ve ötekinin üzerine basarak yükselmeye çalmak olduuna skça temas ettiimi bilirler.
Birer mektep ve merep olarak belli bir üstadn etrafnda bulunmak, onu dierlerinden çok sevmek, bilgisini ondan almak anlamnda mekteplemeler ise tabiidir, ftridir ve bir ölçüde zorunludur. Mektebe bilgisini ald kaynak olarak merep de denebilir. Ama bunun frkaclk ve mezhepçilie dönümemesi için ulü’l-emr ya da onu temsil eden ‘ümmetin ulemas’ duruma vaziyet etmelidir.
Ümmetin ulemasnn her biri de bir merepten geliyor olabilir ama onun hakikat ölçüsü artk merebinin söyledikleri deil, slam’n er’i delil sayd bilgilerdir. Böyle olamayan ulemann ümmetin ulemas olamayacana da bu sütunlarda çokça vurgu yapmzdr. Böyle olmayan bir alim ancak frkasnn alimi olabilir ve o kendi grubunda mektep odasndaki bir belletmen gibi görev yapabilir, belki buna da ihtiyaç vardr ama ümmetin olumasna dorudan katk salayamaz.
Parçalayan olmamak için ümmetin ulemas bir konuda söz birlii ile ya da buna yakn bir çounlukla bir eyi dillendiriyorsa ona uymal ve ümmet birliinin önünde engel oluturmamaldr. Aksine davranr ve bizim ‘cemaatimizin’ söylediinin dnda hakikat kabul etmiyorum tavrna girerse frkaclk/mezhepçilik balam saylr. Kurankerim de bu tavrn Müslümanlar için dalma, gücünü kaybetme ve malup olma vesilesi olacana vurgu yapar.
u anda slam dünyas böyle bir parçalanml yayor. Herkes kendi dorularn yegâne slam olarak görüyor ve kendisi gibi olmayan, ya da kendisini eletireni yoldan çkm sayyor, hatta kendisi gibi olmayanlara hücum ediyor.
imdi mesele udur: Bu durumda slam ve Müslümanlarn asgari mütereklerde birlii, yani vahdet diye bir derdi olanlar nasl bir yol izlemelidirler?
Brakn, her koyun kendi bacandan aslr m demelidirler? Bulamayn, karnzda organize bir grup psikolojisi var, size satarlar, ypratrlar ya da korkuturlar, sesinizi çkarmayn, siz doru bildiiniz yolda devam edin mi demeliyiz? Yoksa üslupta slam’n örettii ‘en güzel yol’u izlemek artyla, gruplarn deil slam’n dorularn delil tutarak yanl olanlar uyarmal, onlarn yanllarn söylemeli ve hakkn ortaya çkmasna çalmal mdrlar? Yeter ki, bunu yaparken sadece kendi düüncelerini hak bilmi olma istibdadna kaplmasnlar, eletirdiklerine hakaret edip aalamasnlar. Yahut bir baka tavr al olarak; slam her türlü olur kardeim, fikir özgürlüü de slam’n bir umdesidir. O halde herkes kendi halinde hakldr. Brakn onlar da slam’ kendi anladklar gibi yaasnlar m demek gerekir? Bunlarn hangisi dorudur?
Evet, sorular bunlar ve salt aklla bunlarn her birine ihtimal verilebilecei için biz de sormu oluyoruz. Ama ortada slam denen bir hakikat varsa onun bu ihtimallerin hepsine izin vermeyecei de açktr. Dolaysyla bizce vefaszlk, hakk tenkis, itibarszlatrma ve kendi nefsini yüceltme duygularndan arnm olan alimler bu eletirileri yapmaldrlar. Tabii ki, önce bu eletirilerin nasl olursa Müslümanca olaca konusunda Kurankerim’de iki yerde geçen (billeti hiye-ahsen) en güzel yöntem kavramnn ne demek olduunu iyi anlamak artyla. Sonra Resulüllah’n (sa) yetitirdii sahabe neslinin bizzat onun kendisiyle olan muhaverelerinden balayarak, ümmet düzeyinde sonraki slam alimlerinin bunu nasl uyguladklarn görmek artyla.
Önce u hadisi erife dikkat çekerek sözünü ettiimiz alimlerden örnekler vereceiz. Numan bin Beir adl sahabi minberde hutbe okurken cemaate öyle hitap etmiti: ‘Ey insanlar, içinizdeki beyinsizlerin/süfeha ellerinden tutup yanl yapmalarna engel olun. Ben Resulüllah’n öyle dediini duydum: ‘Bir topluluk düünün, denizde yolculuk ediyorlar. Geminin bölmelerini kendi aralarnda taksim etmiler, herkese farkl bir yere dümü. Birisi baltay eline alp kendi bölümünü deliyor olsun. Dieri müdahale ettiinde de buras benim mekanm deil mi, dilediimi yaparm desin. Gemidekiler onun elini tutarlarsa hep birlikte kurtulurlar. Onu kendi haline brakrlarsa o da batar dierleri de batar’. O halde siz de böyle yapn ve helak olmak istemiyorsanz yanl yapan sefihlerinizin ellerini tutun ey insanlar’ (Müsned, sahih).
Örneklere geleceiz inallah.
Yazar: Faruk Beþer |
20-06-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||