
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 652 |
lerleme neresi, biz nereye “dütük”?
MTO’da (Medeniyet Tasavvuru Okulu’nda) gençler zehir gibi yetiiyor çok ükür. Ülkemizin önünü açacak parlak bir öncü kuak.
Bugün sütunumu MTO’nun en genç ve parlak talebelerinden Hadmköy Örfi Çetinkaya Anadolu Lisesi, 10. Snf örencisi 16. yandaki Emirhan Karakabak kardeimizin bir yazsna ayryorum.
Zihin açc okumalar…
***
Varmak için çkt yolda, yanl vastaya binen yolcunun farkndaszlna sahibiz, kabaca yüz elli yldr. Ulamak istedii konuma gidecek, istedii bu, fakat rotay belirlemeden varmak mümkün mü, yahut, yanl rota, varmak istedii yere ulatrabilir mi yolcuyu?
üphesiz bir yörünge gerekli. Adres sorduu insanlar tarafndan, kasten yanl yere yönlendirilirse hedefe ulamas mümkün olmayaca gibi, yanl adres sorup doru var noktasna ulaacan sanmas, su içmek için barda ters çeviren kiinin hali gibi, abes olacakt.
Batllamak için devlet eliyle attmz ilk adm, Tanzimat’la birlikte, bin yl dünya tarihini ekillendirmi, en nezih, en nefis, en evrensel bak açsna sahip bizler, yaadmz bir bocalama evresiyle, avantajmz elimizin tersiyle itip kendimizi inkâr sürecine girdik, yönümüzü yitirdik.
Bir bocalama evresine girdik, evet, ama kendi kültürel kodlarmzla taban tabana zt olan modernleme hevesimiz, bize hem yanl soruyu sordurdu, hem de, soruyu yanl sorduumuzun farkna vardrmadan, doru cevap bulduumuz yanlgsna sürükledi. Oysa yapmamz gereken içimize dönmekti. Barnda çars çalar aacak, o çarya kök olacak tohumu tayan inancmzn farkna varabilmekti, bize lazm olan. Kadim ideallerimizi bize terk ettiren modernleme çabas, beraberinde zehrini de tad, topraklarmza; ve ineyi vurdu, zihinlerimize. Bir “savunma psikolojisine” girdi aydnmz. Elinde krmz tülü tutan matador etrafnda, bir boa gibi dönmeye balad; merkezdeki taht, kendi eliyle brakt.
Zihinlerimize yerletirilen cevap üretme kaygsnn tad sloganlardan en kalcs ve en etkilisi u oldu: “Bat ilerledi, Müslümanlar geri kald.”
Profesörü, akademisyeni, siyasisi, hukukçusundan, hac-hocasna; fabrika içisinden, okuldaki talebeye; sacsndan solcusuna kadar, tüm halkn kand/rld/ bu slogan, hepimizin aznda çürük di gibi yer tuttu. Ortada bir sorun vard, çözüm yanl yerde arand, dolaysyla yanl tehisler dillerde ve zihinlerde amentü oldu. Zemin, ruhunu kaybedince zihin yerini kaybetti.
Sorumuz u: “Sen” ileride misin, “Ben” geride miyim, yoksa yerimiz mi yok?/ “Bat” ileride mi, “Müslümanlar” geride mi, yoksa zemini, zihni mi kaybettik?
Sorumuz ilk bakta çekici gibi göründüyse dönüp yazy batan okumanz rica edeceim. Düünmek doru soru sormak için ilk admdr.
Sorumuzun ilk ksmn, yazmzn baz ezberleri ykp ykmadn fark etmeniz/fark ettirmek için sorduk. “Bat ileride mi”, “Müslümanlar geride mi” diye sormann, zihnimize vurulan darbenin verdii mahsul olduunu fark etmek, bize çok ey kazandracaktr.
Zemininiz, zihninizi ekillendirir; zihniniz, zemininizi belirtir. Yanl sorunun doru cevab olmaz. “Konulandnz yer, konumanzn içeriini belirler.”
slâm, tezdir; hiçbir zaman antitez olmaz, olamaz. slâm, her zaman kendi içerisinden bakldnda anlalabilecek bir sistemdir. Birilerine “göre”, yahut, birilerine “kar” deerlendirmektir, sorun, sorumuzu yanl yapan. “slâm terakkiye manidir” diyenlere kar, “Hayr. slâm, terakkiye mani deildir” demek ayn mevzide olduumuzu, dolaysyla ayn eyi söylediimizi gösterir. Demek istediimiz, iki tarafnda ayn eyi söylediidir. Söylediklerimiz ilk bakta paradoks gibi gözükebilir, derinine indiimizde, üstünde düündüümüzde, kaynan ayn olduu, gün gibi karmza çkacaktr.
Bat ilerledii için mi biz geri kaldk, biz geri kaldmz için mi Bat ilerledi gibi sorular, sorunumuza deva olmayacak, cefa katacaktr. u soruyu sormann sorunun tehisi için faydal olabileceini söylüyoruz: Biz nerede hata yaptk? Bu soruyu sorduumuzda ne Bat endeksli bir soru sormu oluruz, ne de sorumuz bizi sorunumuzdan biraz daha uzaklatrr. Yazmzn banda belirttiimiz “yol” metaforunda olduu gibi, ne yanl vastaya bindik, ne de yanl adres sorduk. Sorumuzun cevab içimizde, batnmza yapacamz yolculukta gizlidir. Enfüs’e yönelmek, âfâk düzeltmek için arttr. “Dmzda” yaadmz bu sorunlar, “içimizde” yaamay brakmamzdan kaynaklanyor.
Soru u aslnda: Bat, gerçekten ilerledi mi?
“lerleme” yüz yldr kar karya kaldmz en büyük put, eer kastmz “teknik” yahut “modern bilim” ise, ki çou zaman kastmz budur. lerlemek akna, yüzyllardr kan gövdeyi götürüyor desek, ahidimiz tarih olacaktr. Asrlardr insanlar ahsi çkarlar ve hevesleri uruna, bir bakasnn canna kymaktan imtina etmediler. Beyazlarn, Kzlderilileri katli; Afrika’dan az ücretle çaltrlmak için Avrupa’ya gönderilen içiler; yaplan iki dünya savanda öldürülen milyonlarca insan (Yalnz 2. Dünya Sava’nda öldürülen insan says 70 milyon)… Hep bu uurda feda edilmedi mi? Sonuç buyken, Batnn ilerlediinden bahsetmek yalan olmayacaktr, evet, Bat ilerledi: zulümde, vahilikte, snr tanmazlkta, ahlâkszlkta çok büyük “ilerlemeler” kaydetti.
Büyük filozof, Nietzche, “Tanr öldü” derken, tam da. Tanr’y “öldüren” ilerlemenin, en büyük cinayet olduunu söylemiti. Alman filozof, Heideger, “Teknoloji, vahi canavardr” demiti. Modern insan, sabitelerle deikenlerin yerini deitirdi, araçlarn kölesine dönütü.
Yazar: Yusuf Kaplan |
27-06-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||