Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 726 |
Yanl Yanl Yapmak ya da Töreli Eitim
Ailede, toplumda ve devlet düzeyinde eitim, dünya görülerimizin etkileimli bir parçasdr. Nasl bir aile isek, nasl bir toplum isek nasl bir yönetim isek öyle eitiliyoruzdur. öyle ya da böyle eitildiimiz için u ya da bu aile, toplum ya da ülke oluyoruzdur. Günümüz koullarnda bakldnda eitim konusunda üç temel eletiri cephesinin varlndan söz edilebilir. kisi daha çok dünya görüüne ilikindir dieri ise tuhaf bir ekilde ayran bu iki cephenin ortaklaa konumland bir eletiri boyutudur.
Bu üç eletiri cephesinden ilki eitim anlaymzn ve eitim sistemimizin yeterince modern, ilerici, Batl ya da çada olamadn savunmaktadr. kinci cephe ise eitimimizin modernleme, Batllama ve çadalama nedeniyle pek de iyi bir durumda olmadna inanr. Tuhaf olarak adlandrdmz üçüncü cephede ise ilk iki cephedekiler bir araya gelerek eletirilerini dile getirmektedirler. Buradaki eletiri ise eitim anlaymzn, sistemimizin ve uygulamalarmzn 21.yy becerilerini hakkyla kazandramad, teknolojik dönüümlere yeterince ayak uyduramad, örencilerimizi uluslararas testlerde üst sralara tayamad, adam gibi yabanc dil öretemedii, 7’den 70’e herkese kodlamadr, robot yapmadr, yapay zekâdr nasl olup da belletilemedii, gelecein moda olacak meslekleri için nitelikli igücü hazrlanamad gibi can alc konulara odaklanmaktadr. lk iki cephedekiler örtülü bir uzlama ile çok farkl yollardan ayn hedefe gitmek ister gibidirler. lk grup olabildiince çada bir eitimle 21.yy becerilerini hedeflerken ikinci grup da olabildiince geleneksel ya da muhafazakâr bir eitimle 21.yy becerilerini ve PISA’larda üst sralarda yer almay amaçlamaktadr. Açkça görünen odur ki ilk grup kendi içinde bir tutarlla sahiptir. kinci grup ise son birkaç yüz yldr batl olmayan bütün toplumlarda deneyimlenen bir tür çaresizlii yanstmaktadr. Çünkü Modernleme ile dünyaya yeni bir anlay sunan Batl toplumlarn cezbedici ilerleyii dier toplumlara pelerinden sürüklenmenin dnda bir seçenek brakmamt. Oldukça karmak bir süreç boyunca ortaya çkan mücadele, bilimsel ve teknolojik gelimenin ve ekonomik kalknmann nimetlerinin çekicilii ile harmanlandkça geleneksel deerler ve dünya görüleri giderek söylemde kalan ve tatl, sarho edici bir nostaljiye hizmet etmekten baka bir ilevi kalmayan hatralara dönümekten kendini alamamtr.
Günümüzde eitim dünyamzdaki manzara tutarl bir yanl, tutarsz bir aray ve yanl yanl yapmakta ortaklamaktan ibarettir. Yanl da yanl yapyoruz. Doru bir ekilde modernleemediimiz ya da Batllaamadmz çok hakl bir saptamadr. nsanln binlerce yla dayanan ortak bilgelik mirasnn penceresinden bakarak modernleme projesinin sunduu eitim anlaynn birçok açdan yanl olduunu söyleyebiliriz. Ancak belli niyetlerle bu proje sahiplenildiinde eer yanl taklit edilirse ortaya yanln da yanl bir versiyonundan baka bir ey çkamamaktadr. Biz de son iki yüz yldr yanl yanl yapmaya devam ediyor gibiyiz. Toplum olarak ve özellikle eitimciler, eitim bilimciler olarak semboller üzerinden daha açk bir deyile yüzeysel düzeyde düünmeyi ve tartmay çok seviyoruz. Mesela 1980’lerden bu yana kimi zaman iddeti artan bir eletiri vardr eitim sistemi ile ilgili olarak. Buna göre eitimimiz giderek muhafazakârlamaktadr. Bu tespit ve eletirinin yannda, bu eletiriye kar gelitirilen savunma da yüzeysel düzeyde kalmaktadr. Din dersleri, evrim gibi belirli konularn müfredatta yer alma biçimleri, yaratl teorisinin de öretilmesi vb. etrafnda yürüyen bir tartmadr bu. Oysa tartan taraflarn hepsinin uzlat bir boyut vardr o da eitimin temel felsefesi ve meruiyet kaynadr. Hemen herkesin gözden kaçrd önemli nokta bir eitim sistemini modern ya da ilerlemeci yapan eyin bu yüzeydeki konular deil temeldeki kabuller oluudur. Eitimi, ekonomik ve toplumsal kalknma için bir araç olarak görmek mesela bu kabullerden belki de en önemlisidir. Burada uzlaan herkes modern bir eitim fikrini paylayor demektir. Durup bir düündüümüzde göreceiz ki bu kabul hepimiz için kendi merebimizce olabildiince hakllatrlmtr ve bir dogma gibidir. Farkl bir seçenek düünemeyiz çou zaman. Nihayetinde eitim gelimeye, ilerlemeye, kalknmaya hizmet etmeyecekse ne anlam vardr ki?
Üretilen çözümler de kimi zaman trajik kimi zaman karikatürize kimi zaman da beyhude bir çehreye sahip olmaktadr. Batl toplumlar kendi içinde tutarl toplumlardr. Bu toplumlar, ancak insanln geleneksel bilgelik mirasnn penceresinden bakldnda yanl ve sapma olarak görülebilecek modernleme ve endüstrilemeyi olabildiince baarabilmek için mücadele vermilerdir. Baardklarndan ve snrlarn atklarndan olsa gerek farkl araylar ortaya çkmtr. Deerler eitimi ve sürdürülebilirlik gibi alar bu araylarn eserleri olarak kabul edilebilir. Yine bu süreçte Batl toplumlar en azndan genel anlamda tarihleri ve dinleri ile bark bir ahval içinde olmulardr. Dine yönelen güçlü eletiri ve kilisenin ahsnda belirli snrlara indirgenmesi söz konusu olsa da Batl toplumlar tarihlerinden ve inançlarndan utanç duymamtr. Bu hal hem genel yaaylarna hem de eitim anlaylarna yansmtr. Yani yanl doru bir ekilde yapmlardr. Bir bozulma varsa da Weber’in kavramyla tanmlayacak olursak ideal tip bir bozulmadr bu. Bu nedenle imdilerdeki araylar da yine kendi içinde tutarl ve anlamldr. Ancak Batl toplumlar dnda kalan ve onlarn ardnca sürüklenen hiçbir toplum için bu tutarllk ve anlam geçerli deildir.
Sürüklenmek demek belirli ölçüde irade d davranmak demektir. Elimizde olmadan yapageldiimiz eyler vardr. Bütün geleneksel dünya gibi biz de hala insanolunun yeryüzündeki on binlerce yllk serüveninde beklenmedik bir ekilde ve güçte ortaya çkan Modernlemenin yaratt aknl üzerimizden atabilmi deiliz. Ürettiimiz her çözüme bu aknlk ekil verir gibidir. Bu aknlktan olsa gerektir ana snfndan itibaren çocuklara kodlama, robot imal etmeyi öretme, yapay zekaya götürecek yollar kefetme gibi eitim uygulamalarna tarihimizden dayanaklar araymz. Yine bu aknlktan olsa gerektir onca geleneksel deerden, kanaatkâr olmaktan, diergam olmaktan dem vurup snavlar ve testlerle çocuklar yartrmamz. Bu aknlktan olsa gerektir teknolojik araç gereçlerle doldurduumuz eitim ortamlarmzda manevi deerleri de deerler eitimi teknikleri ile öretebileceimizi düünmemiz. Bütün geleneksel deerlerin aksine oldukça toplumsal evrimci bir fikirle çocuklarn, okullarn, ülkelerin rekabet içinde olduuna ve bu yarta en üst sralarda yer almak gerektiine inanmamz hep bu aknlktan. Biraz abartarak ve karikatürize ederek söyleyecek olursak bizler en inançl ve deerlerinin bilincinde robotlar imal edecek nitelikli insanlar yetitirmek azminde gibiyiz.
Söz konusu aknlk hali bütün kararlarmz ve tercihlerimizi bozulmaya maruz brakmaktadr. Nihayetinde düünmek birçok dildeki etimolojik çarmlarnda durmay da içerir. Son iki yüz yldr henüz durup düünmedik hep sürüklenme halinde ve aknlk içinde fikirlemeye çaltk. Yanl yanl yapmak da bu telatan olsa gerek. Bu noktada elbette temel bir soru kendini dayatacaktr. Batl deneyimin yanll ve ona kar üretilen geleneksel ya da muhafazakâr cevaplarn tutarszl karsnda çare nedir ya da alternatif nedir sorusu sorulacaktr. Bir alternatif getirmeyen eletiri nihayetinde yaknmadan ibaret kalacaktr. Bu satrlarn yazar, bahse konu aknlk ve telatan olabildiince uzaklamay deneyerek düünmeye çalt eitim anlayn Töreli Eitim olarak adlandrmaktadr. Bu yaznn snrlarna ulatmz düünerek töreli eitim anlay üzerinde konumaya devam edeceimizi belirtmekte fayda var.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
DOÇ. DR. AL FARUK YAYLACI
Ankara’da dodu. lk ve ortaörenimini Ankara’da tamamlad. Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi, Eitim Yönetimi ve Planlamas Bölümünden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Eitim Bilimler Enstitüsünde, Eitim Yönetimi, Planlamas ve Teftii alannda yüksek lisans ve doktora yapt. 1995-2005 döneminde Milli Eitim Bakanl bünyesinde öretmenlik yapt. 2005-2010 döneminde Belçika’da Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri Öretmenliinde bulundu. 2013 ylnda Recep Tayyip Erdoan Üniversitesi Eitim Fakültesi’nde akademisyen olarak görev yapmaya balad. Halen Kütahya Dumlupnar Üniversitesi Eitim Fakültesi’nde göreve devam etmektedir. Çalma alanlar, eitim yönetimi, eitim felsefesi ve eitim politikasdr.
Yazar: Ali Faruk Yaylacý |
01-07-21 |
||
| E mail: maarifinsesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
