Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / TÂRÝH | Okunma Says: 1070 |
Segedin Anlamas (12 Temmuz 1444)
Takvimler 12 Temmuz 1444’ü gösteriyordu ki gelecein Kaptan- Deryâs Baltaolu Süleyman Bey maiyetinde yüz kii olduu halde Segedin’e giderek Macar Kral Ladislas’n imzalad ve ncil’e el basarak anlamaya sadk kalacana dair yemin ettii anlamann nüshasn kraln elinden ald. Karlnda, Türk Hâkân II. Murad’n Edirne’de Kur’an üzerine yemin ederek imzalad dier nüshay verdi. Böylece tarihe Segedin Anlamas diye geçen bar dönemi balam oldu.
Türk Hâkân’ II . Murad’ bu anlamaya götüren sebep, kz kardeiyle evli olan Karaman Bey’i II. brahim’in Macar Kralna haber göndererek, “Rumeli senin Anadolu benim olsun, Osmanl’y bölüelim” eklindeki irenç teklifi olmutu. Bunun için de, haçllarla ne zaman bir sava olsa hemen saldrya geçiyor, Osmanl ehirlerini yama ediyordu.
II. Murad, Rumeli ve Anadolu arasnda mekik dokumaktan ba dönmütü. Yine bunlardan birinde Karaman Bey’inin Osmanl topraklarna tecavüzünü bertaraf etmek için Anadolu’da iken Hunyadi Yano komutasndaki haçllar Kasm Paa’y yenerek Sofya’ya girdiler. Hatta Sofya’nn dousunda zladi Derbent’inde yaplan vurumay da kazandklar gibi, yine Filibe’de Aknc Bey’i Turhan Bey’i bozdular ve Sancakbeylerinden Damat Çandarl Mahmud Bey’i esir aldlar. II. Murad derhal Edirne’ye geldiyse de geç kalmt.
Bu barda taran son damla olmu ve Karaman Beyine haddini bildirmek çin Sultân Murad’a Segedin Anlamasn yaptrmak zorunda brakmt. Bu anlamaya göre; Srbistan Osmanl’ya bal ancak muhtar bir devlet olarak yeniden kurulacak, esir iki Srp Prensi gönderilecek, yine esir olan Çandarl Mahmud Bey 70 bin duka altn vermek suretiyle iâdesi salanacak, Macarlar Osmanl Devletinin Bulgaristan hakimiyetini tanyacak ve 10 yl boyunca taraflar savamaktan uzak duracakt.
Segedin Anlamasndan hemen sonra harekete geçen Sultân Murad slâm Âlimlerinden Karaman Beyinin durumu için fetvâ istedi. Bu âlimlerin verecekleri fetvalarda tarafgirlik akla gelmesin diye, âlimlerin Karaman Beyinin hâmiliini yapan Memlûk Devletinin Bakenti olan Kahire’den seçilmesini istemiti.
âfi Mezhebi adna büyük tarihçi ve hukukçu Hacer Askalâni, Mâlikî Mezhebi adna Kad Bedreddin Tunusî, Hanbeli Mezhebi adna Bedreddin Badadî verdikleri fetvâlarda kaytsz artsz Karaman Beyinin katli gerekir diye beyanda bulundular.
Ancak, fetvâs istenen Hanefi Mezhebi Âlimlerinden Kadlarn Kads ünvanl Sâdettin Deyri “Eer tövbe eder, gâzâ esnasnda asker göndermeyi kabûl ederse affedilmesi icâb eder” eklinde fetvâ verdi.
Anadolu’ya geçen II. Murad vakit geçirmeden Karaman topraklarna girdi. Karaman Bey’i Taeli’ne kaçt. Ardndan bir daha haçllarla ibirlii yapmayacana dair söz vererek aman diledi. Tövbe edince de akit yapld konu kapand. Fakat Karaman seferinden dönerken Mihaliç’te bütün orduya yapt konumada, taht 12.5 yandaki olu Mehmed’e (Fâtih’e) braktn ilân ederek Manisa’ya çekilen Sultân Murad’n ardndan Macar Kralna “Osmanl tahtna bir çocuk geçti daha ne durursunuz” diye haber göndermekten geri durmad.
Bu haber üzerine Macar Kral; Kardinal Ceserani’nin, “dinsiz Müslümanlara kar yeminin bir hükmü olmaz” diye hüküm vermesi ve Hunyadi Yano’un kkrtmas üzerine ncil üzerine yapt yeminini bozarak harekete geçti. Öyle ya bu frsat kaçmamalyd. Hatta bütün Türkler yok edilmeliydi. Yardm istedii Papa da ayn düüncelerle bütün ülkeleri seferberlie çard.
Nibolu’da az yanan Fransa ve Srp’larn dnda bütün Avrupa Macar Kral Ladislas, bakomutan Hunyadi Yano ile ruhâni lider olarak Kardinal Cesarini’nin yönetiminde bir araya geldiler. Saylar yüz bini geçmiti.
Demirkap’dan güneye doru Tuna’y atlayarak Vidin’e geldiklerinde, Edirne’de toplanan Saltanat ûras da genç padiaha babasnn dâvet edilmesi yönünde aldklar karar iletiyorlard. Genç hükümdar; “Eer padiah biz isek gelip ordumuzun bana geçin, yok padiah siz iseniz gelip devletinize sahip çkn’ ifâdelerini kulland o mehur mektubuyla babasn dâvet etti.
Böylece II. Murad bir kez daha gâzâ meydanlarna döndü. 40 bin kiilik seçkin ordusuyla hareket ettiinde, Edirne’de olu Mehmed ve Çandarl Halil Paa’y brakmt.
Varna Liman yaknlarnda iki ordu karlatklarnda, Türk Ordusunun en önünde kdemli bir asker “Segedin Anlamasnn” bir nüshasn mzrann ucunda tayordu. nsiyatifi ele geçirmek isteyen Hunyadi Yano vakit kaybetmeden Türk Ordusunun sa kanadna yüklendi. Sa Kanada kumanda eden Anadolu Beylerbeyi Karaca Paa ile Yeniçeri Sekbanbas Doan Aa ehid dümesine ramen sa kanat taktik gerei geriye çekildi.
Bu sefer Hunyadi, Rumeli Beylerbeyi ahabettin Paa’nn bulunduu sol kanata yüklendi. Sultân Murad sol tarafnda çekilmesini emretti. Emir derhal yerine getirildi.
Bunu gören haçl ordusu zaferin kazanldn zannederek çlgn bir sevinçle olanca güçleriyle merkeze yüklendi. Ancak sanki bir daa çarpmlard. Nârâlar, klç kalkan seslerine kart. Can pazar yaand savan bu en iddetli ânnda Türk Hâkân kanatlara düman çevir emrini verdi.
Yava yava çemberin ortasnda kalan haçl ordusu erimeye balamt ki, Kral Ladisas’n imhasysa görevli özel kuvvetlerden Yayaba (piyade yüzbas) Koca Karaca Hzr Aa, emrindeki birliiyle Kraln ahsi korumalar 50 kiilik seçkin övalyeyi imha ederek krala ulat. Tam o anda yardmcs Timurta’n, “Yâ Hâk” diye frlatt balta Kral Ladislas’n atnn ayan biçince yere kapaklanan kraln ban gövdesinden ayrmak bu yüzbaya nasib oldu.
Kral’n kesik ba bir mzrakla tehir edilince bozgun balad, ancak Hunyadi Yano dnda kurtulan olmad. Sadece 150 ehit veren Türk Ordusu koca haçl ordusunu imha etmi, kalann esir almt.
Segedin anlamasn bozan üç kiiden Kral Ladislas dnda Kardinal Cesari’nin kesik ba da Segedin Anlamas ile birlikte sergilendi. Kaçan Hunyadi’yi Davut Paa iki gün iki gece takip ettiyse de yakalayamad.
(Hunyadi Yano, Osmanl Devletini çok megûl etmi ve ar zayiatlar verdirmi, Fâtih’in de alnndan ve dizinden yaraland halde alamad Belgrad kuatmasnda Belgrad’ savunurken ar yaralanm ve bu yarann etkisiyle 23 Ekim 1456’da ölmütür. Bu efsâne savunma Belgrad’n fethini 65 yl geciktirmitir. Hunyadi Yano ölünce büyük olu Matthias Corvinus’u 32 yl kalaca Macar tahtna geçirdiler. Bu kraln kzn Macaristan’a yapt aknlarn birinde esir alan Mihalolu Ali Bey bu prensesle evlenmi, Mihaloullar soyu Mehtap Hanm ismini alan bu prensesten yürümütür.)
Nibolu’dan 48 sene 2 ay sonra gelen bu büyük z
afer sabah saatlerinde balam akam 9’da bitmiti. Zafernâmeler Timurolu Sultan âhruh’a ve Memlûk Hükümdar Sultân Çakr’a ve Abbasi Halifesine gönderilirken haçl dünyasna; “Türk’e kefen biçenin ölümü korkunç olur” mesaj verilmiti.
Biz de buradan bütün dünyaya sesleniyoruz; “Eyy korkudan haçllara snan Arap devletçikleri, eyy Amerika, eyy Rusya, eyy Avrupa Birlii, Türkiye’ye verdiiniz sözleri tutun ve Türkiye ile yaptnz anlamalara sâdk kaln. Ve hiç bir zaman Segedin Anlamasn bozanlarn akbetlerini unutmayn..
Yazar: Halit Kanak |
11-07-21 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
