Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 595 |
99 yl önce bugün (tu)general Trikopis teslim oldu! Onun Yunan ordular bakumandan olduu söyleniyor, gerçekten öyle miydi? Anadolu’da savaan Yunan ordusunda tek “general” olarak o kalmt.
Kazanan taraf olarak kaybeden tarafla ilgili fazla bilgiye ihtiyaç duymayz. 3 Haziran 1922’de Yunanllarn Anadolu ordusu başkumandan General Papulas istifa etti. Yunanistan’n Anadolu Ordusu başkumandanlğna General Hacanesti getirildi. Hacanesti’nin Yunan kuvvetlerinin Anadolu’dan geri çekilmesi gerektii görüünde olduu biliniyordu. ngiliz gazeteleri bu tayinin Anadolu’dan çekilme için bir başlangç olduğunu yazdlar.
12 Temmuzda Yunanistan Genelkurmay başkan General Metaksas “Türklerle uzlaşmaktan başka çaremiz kalmamştr.” dedi.
General Metaksas’n Yunan gazetelerinde yaynlanan beyanatnn özeti: “Yunan hükümeti, Anadolu macerasna atldğ zaman, böyle uzun arzalar düşünmemiş, buna göre hazrlanmamştr. Savaş bitirmek için başkentin en zayf noktasna bütün kuvvetimizle hücum etmek, olmazsa düşmanla uzlaşmak lâzmdr. Uzlaşmak için de büyük fedakârlklar gerekir. Uzlaşmak bugünkü hâle göre ehvendir. Yunanistan Anadolu’da yeni bir taarruza muktedir değildir.”
Görüldüü üzere, psikoloji cephesinde Yunanllar kesin olarak malup olmutur! Anadolu’da ngiltere namna yürüttükleri savan sonuna gelinmitir. Yunan Kuvvetlerinin başkomutan olarak kabul ettiimiz general Trikopis de hâtralarnda Yunan Cephesi hakknda şu bilgileri veriyor:
“Askerler, uzayan vazifelerinden dolay duyduklar memnuniyetsizliği açkça göstermeğe başladlar ve bunu Eskişehir’de kahramanlk madalyas dağtm töreninde Kral Konstantin’e duyurmaktan da kaçnmadlar. Kraliyet arabas tören yerine giderken yol kenarnda toplanan askerlerin şöyle bağrdklar işitiliyordu: TERHİS! TERHİS!”
“Sakarya harekât srasnda da ordumuz ciddi kayplar vermiş ve sefil vaziyete düşen ordunun maneviyat bozulmuştu.”
“Cephede muharebe eden bölüklerden çoğu yedek asteğmenlerin idaresinde idi; buna karşlk bir çok yüzbaş ve daha aşağ rütbedeki muvazzaf subaylar memlekette görevlendiriliyordu.”
“Millî Savunma Bakanlğ 1921 Maysnda aşağdaki tamimi vermek gibi ackl bir duruma düşmüştü: Küçük Asya Komutanlğnda görev alan subaylarn acele olarak ve hiçbir surette gecikmeksizin yeni görev yerlerine gitmeleri hususunda birbirini izleyen ciddi emirler verdirdim. Fakat bu emirlerimden sonra da eski durum devam etmektedir...”
“Sakarya ve Afyonkarahisar harekâtndan sonra, yüzde beş orannda izin vermek emrini aldk. Fakat izin alp Yunanistan’a giden ilk izinli kafilesi geri dönmediği için izinler de kalkmşt.”
“Her ay, ordunun durumu hakknda komutanlğa verdiğimiz raporlarda şunlardan bahsediyorduk: “Ordu taarruz yapacak durumda değildir.” (Gnl. Trikopis: Hâtralarm, 83-86)
19 Temmuzda Anadolu Ajans “Yunan mukavemeti son günlerini yaşamakta ve bütün Yunanllarca bu hakikat itiraf edilmektedir.” haberini yayd, bu hakikatin ifadesinden baka bir ey deildi.
22 Ağustosda Yunanistan Anadolu Ordusu Kumandan General Hacanesti görevden alnd, yerine General Trikopis tayin edildi, fakat onun bundan haberi yoktu! (Trikopis, komutanlğa tayin edildiğini Büyük Taarruzdan sonra esir düştüğünde Türklerden öğrenebilmiştir).
26 Ağustosta Yunan kuvvetlerine kar Büyük Taarruz başlad. (Kâzm Karabekir, bu taarruzun bahar aylarndan beri yaplmas gerektiğini, buna hazrlkl olunduğunu iddia etmektedir.) 27Ağustosta Yunan kuvvetleri çekilmeye başlad. 30 Austos Başkumandanlk (Dumlupnar) Meydan Muharebesi ile kesin zafere ulalm oldu. 1 Eylül’de M. Kemal Paşa “Ordular ilk hedefiniz Akdenizdir” emrini verdi.
Ertesi gün Yunanllarn atekes için ngilizlere müracaat etti. Vekil aslna rücû ediyor! “Bizden buraya kadar, sava masada sen devam ettir!” diyordu. Ayn gün Yunan Kuvvetleri Kumandan Nikolas Trikopis Türk kuvvetlerine teslim oldu.
Tuğgeneral Trikopis 22 Ağustos’da Küçük Asya Ordular Komutanlğ’na tayin edimiti. Yunan gazeteleri tümgeneralliğe terfi ettirildiğini yazmlard. Yunan resmî gazetesinde yaynlanan metinde ise bu terfi yer almamaktadr. (Trikopis ancak 1927’de tümgeneral olabilir.)
Trikopis, bu tayinden haberdar olmadğn hâtratnda şöyle ifade ediyor: “Malûm olduğu üzere Türk ordusunda telsiz vard ve taarruz esnasnda dşardan haber alyorlard.”
Yabanc gözlemciler, Türk komutanlarn “profesyonel”, Yunan komutan ise “amatör” olarak nitelerler. Cephede en yüksek rütbeli Yunan generali tuğgeneraldir (Trikopis) buna karşlk, M. Kemal Paşa mareşal, Fevzi Paşa orgeneral, smet Paşa tümgeneraldir. Türk ordusunda başka tüm ve tuğgeneraller de vardr. Ksacas, Yunan ordusunun bu anlamda da hiç şans yoktur!
Trikopis nasl teslim oldu?
ngiltere adna yürütülen hazin savan son perdesini Trikopis hatralarnda öyle anlatr: Piyade kuvvetlerimiz, topçularmzn etrafnda sard. Türklere ate açlmas halinde topçular öldüreceklerdi! Savata ön safta piyadeler vard ve ölecek ve Türklere esir düecek olan onlard! Trikopis, buna ramen komutanlarna sonuna kadar mukavemet etmeleri emrini verdiini yazar. Fakat istisnasz bütün subaylar askerlerinin artk savamak istemediini söylerler. Sava kesin olarak bitmitir: Trikopis, top ve makineli tüfeklerin Türklerin eline geçmemesi için tahrib edilmesi emrini verir…
Biz 30 Austosda Millî Mücadele’yi kazandk, 2 Eylül’de Trikopis’in teslim olmas ile Yunanllar vekalet savan kesin olarak kaybetti!
Yazar: D. Mehmet Doðan |
02-09-21 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
