Halep, 12 Aralık 2016'da Rus ve Ä°ran destekli Esed ordusu tarafından düÅŸürülmüÅŸtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasım 2024'te geri alındı.
| Kategori : TÂRİH / TÂRİHİN ARA SOKAKLARI | Okunma Sayısı: 2439 |
Åžüphesiz Osmanlı Sultanları içinde, hakkında en çok kitap ve ÅŸiir yazılanlardan birisidir Sultan II. Abdülhâmid Han Hazretleri. Böyle olmasına ÅŸaşırmamalı doÄŸrusu. Devleti’nin en buhranlı zamanında tahta geçen hükümdar; Batılıların “Hasta Adam” diye tabir ettiÄŸi bir devleti, o zamanın ÅŸartlarında 33 yıl gibi bir müddet ayakta tutmayı baÅŸarabilmiÅŸ; ayakta tutmak bir yana tabir-i caizse kendisine “hasta adam” yaftasını yapıştıran devletleri ameliyat masasına yatırmış ve elinde neÅŸteri, asıl o hasta bünyeleri tedavi etmeye çalışan bir doktor halini almıştır.
Yazımızın başında ifade ettiÄŸimiz üzere O’nun hakkında birçok ÅŸiir yazılmış, yazılıyor ve yazılmaya da devam edecektir. Çünkü o bunları fazlasıyla hak eden bir hükümdardı. “II. Abdulhâmid ve Åžiir” deyince akla ilk gelen ÅŸiir ÅŸüphesiz Feylesof Rıza Tevfik tarafından kaleme alınan “Sultan Abdülhâmid Han’ın Ruhaniyetinden Ä°stimdat” adlı olanıdır. Önceleri sıkı bir Abdülhâmid muhalifi olan Rıza Tevfik; Abdülhâmid Han Hazretleri’nin ruhunu teslim ediÅŸinden sonra da olsa hatasını anlamış ve piÅŸmanlıkla bu ÅŸiiri kaleme almıştır. Åžiir halen canlılığını muhafaza etmekte ve aradan onca yıl geçmiÅŸ olmasına raÄŸmen;
“Nerdesin ÅŸevketli Sultanım Abdülhâmid Han
Feryadım varır mı bargahına?
Ölüm uykusundan bir lahza uyan
Åžu nankör milletin bak günahına”
mısralarındaki feryâd u figan ruhumuza iÅŸlemektedir.
Konu “II. Abdülhamid ve Åžiir” olunca burada Tevfik Fikret’in yazmış olduÄŸu kin ve nefret dolu ÅŸiirden de bahsetmeden geçemeyeceÄŸiz. Rıza Tevfik ÅŸiiri âh u efgân ile adeta ciÄŸerlerindeki kanı kalemine mürekkep diye kullanarak yazdıysa, Tevfik Fikret de adeta vücudunun en habis ve neces damlalarından hokkasına mürekkep diye doldurduÄŸu ÅŸeylerle, belki de ÅŸiir tarihinin en utanç verici mısraları diyebileceÄŸimiz o satırları kağıda dökmüÅŸtür. Kendisi hakkındaki ifadelerimizi belki çok ağır bulabilirsiniz, ama mensubu bulunduÄŸu devletin padiÅŸahına düzenlenen suikasti “benzeri asırlardır görülmeyen bir hayır” olarak gören ve suikast baÅŸarısız olunca da;
“Ey ÅŸanlı avcı, damını beyhude kurmadın,
Attın… Fakat yazık ki, yazıklar ki vuramadın”
diye üzüntüden dizlerini döven bir ÅŸahsa karşı kullandığımız en kibar ifade olduÄŸu ÅŸüphesizdir. 
Sözü daha fazla uzatmadan biz belgemize geçelim. BaÅŸbakanlık Osmanlı ArÅŸivi Yıldız Perakende Evrakı, Tahrirat-ı Ecnebiye ve Mabeyn MütercimliÄŸinde, Dosya No:19’da kayıtlı olan bu belgede Fransız ÅŸair Edmond Brunel’in “Le Sultan Abdulhamid” isimli Fransızca ÅŸiiri ve onun tercümesi bulunmaktadır.
Bakınız ne buyurmuÅŸ Fransız Åžair Edmond Brunel, Mütercim Mehmed Ä°zzet Bey’in tercümesinden dinleyelim:
“Cenab-ı Hakkın evlad ve Al-i Osmanı lütuf ve mürüvvetle takdis etmek üzere Devlet-i Aliyye’yi büyük bir ahali suretine koymak için her türlü baht ve tali’ini size teslim edeliden beri on dört sene geçmiÅŸtir.
Halik-ı fatır hazretleri size bahÅŸ etmiÅŸ oldukları fezâil-i âliyye herkesin gözünde bir muhabbet hasıl etmiÅŸ ve merhamet ve mürüvvet namlarıyla yad olunup hiçbir ÅŸeyin bitiremeyeceÄŸi bu menba’-ı münbiteyi kalb-i ÅŸahanenize yerleÅŸtirmiÅŸtir.
Hak Teala Hazretleri’nin arzu-yı mukaddesleri burada tevakkuf etmeyip buna bir zamime olmak üzere sıdk ve istikâmet ve adaleti de hibe buyurmuÅŸlardır. Ä°ÅŸte kalb-i münevverinizin ÅŸu hissiyât-ı al-i cenâbânesi “hakikat” kelimesinin tercümanıdır.
Memleketine muhabbet kendilerinin hayatında aksa-yı emelleridir. Sizden daha iyi olarak başka bir kimse bunu bize ispat edemez.
Cenâb-ı Hakk’ın size ilham buyurdukları vukuat-ı azîme ile memlû olan tarihinizi her gün okuyacağız.
Bizim her niyâzımızı iÅŸiten Teâlâ Hazretleri teb’a-i ÅŸahanelerinden her birinin dua ve niyâzını kabul buyursun.
Binaen dua-yı temadi ömr ü afiyet-i ÅŸahanelerinizi tekrar vird-i zebân ediyoruz.”
Edmond Brunel
Mütercim; Mehmed Ä°zzet kulları.
31 AÄŸustos 1890
“Ä°ÅŸ bu manzume AÄŸustos-ı Efrenci’nin 31. Gününe tesadüf eden Pazar günü akÅŸamı BeyoÄŸlu’nda Tepebaşı’nda Yaz Tiyatrosu’nda kıraat olunmuÅŸtur. “
Yoruma ne hacet…
Ä°fadedeki inceliÄŸe bakınız: “Hz. Allah size sadece Devlet-i Aliyye’nin tahtını vermedi; bunlara ek olarak doÄŸruluk, dürüstlük ve adaleti de karşılıksız olarak bahÅŸetti. Ä°ÅŸte hakikat budur.”
Bir yanda Edmond Brunel, bir yanda Tevfik Fikret.
SÄ°ZCE KÄ°M FRANSIZ DERSÄ°NÄ°Z?
Yazar: Kamil Çayır |
21-05-11 |
||
| E mail: istanbultarih.com | Tweet | ||
 |
 |
||
