Fatih Andı “Hayata Edebiyatla Bakmak” üst başlığıyla yaptığı konuşmalarında bu sefer de Asaf Hâlet Çelebi’yi anlattı.

Asaf Hâlet Çelebi’nin şiiri ve hayatı hakkında akıcı ve dinleyicilerini sıkmayan üslubuyla yaptığı konuşmada önemli tespitlerde bulunan Andı, ilk olarak, bir şairin hayatını sanatına aksettiği kadarıyla bilmemiz gerektiğini söyledi. Ardından da Asaf Hâlet’in hayatından bir takım kesitler sunarak şiiri konusunda ipuçları edinmemizi sağladı.

Döneminin adamı değil!

Asaf Hâlet yaşadığı dönemin adamı olan bir şair değildir. O, döneminin ötesinde bir şairdir. Bunu sağlayan şey beslendiği kaynaklardır. Çağdaşı şairler sadece Fransız edebiyatı kaynaklı besleniyorken Asaf Hâlet bu kaynaklardan çok öte kaynaklar edinmiştir kendine. Bir kere Asaf Hâlet sistemin, resmi ideolojinin beğenmediği hangi kaynak varsa adeta inadına inadına o kaynakları rehber edinmiştir.

Orhan Veli, Sait Faik, Cahit Sıtkı gibi çağdaşı şairler yalnızlığın, iddiasızlığın ve fantezilerin şiirini yazarken Asaf Hâlet derinliği ve arka planı olan şiirler yazmıştır. Onun şiiri bir kültür şiiridir. Belki de döneminde şiiri hak ettiği değeri bu yüzden bulamamıştır. Hatta çağdaşı olduğu için Orhan Veli’lere yapılan eleştirilerden, hiç alakası olmadığı halde, o da nasibini almıştır. Ancak şiiri gerekli ilgiyi seksenli yıllardan sonra görmeye başlamıştır birçok büyük sanatçı gibi. Ahmet Hamdi Tanpınar gibi mesela…

Tek sebep kültür şiiri yazması mı?

Asaf Hâlet şiirinin hak ettiği değeri döneminde görmemesinin tek sebebi şiirinin derinliğinden, o şiirin bir kültür şiiri olmasından mı kaynaklanmaktadır peki? Fatih Andı Hocaya göre bunun tek sebebi bu değildir. Çünkü Asaf Hâlet aynı zamanda egemen söyleme entegre olmamış bir şairdir. Mevcut edebiyat sistemi ne yaptıysa onun tersini yapmıştır. Doğal olarak mevcut sistem bu şairi görmemekte haklıdır.

Asaf Hâlet sadece şiiriyle değil şiir üzerine yazdıklarıyla da devrinin ötesinde bir şairdir. Hatta onun yaptığı birçok çalışma günümüz okuru tarafından bilinmemektedir. Molla Cami üzerine, Mevlana üzerine hazırladığı çalışmaları söz konusudur. Eşrefoğlu Divanı’nı yayına hazırlamış, yetmemiş, genişçe de bir önsöz yazmıştır bu kitaba. Divan edebiyatıyla yakından ilgilidir yani. Aynı zamanda tasavvuftan da beslenen bir şairdir Asaf Hâlet. Ancak bu etki şiirinde çok derinde yer alan bir kaynaktır hem tema olarak hem de biçim olarak…

“Nurusiyah” ne anlatır?

Konuşmasında Asaf Hâlet’le ilgili bu tür önemli değerlendirmeler yaptıktan sonra onun “Nurusiyah” şiirini de değerlendiren Fatih Andı dinleyicileri konuşmadan memnun ayrıldılar. Çünkü “Nurusiyah” şiiri Asaf Hâlet’in diğer şiirleri gibi kendini kolayca ele veren bir şiir değil.

Bu konuşmayı dinleyenler Asaf Hâlet’i okurken bir adım önde olacaklar artık. Ancak bu konuşmaya katılamayanlar için bir fırsat daha var. Çünkü Fatih Andı bir sonraki konuşmasında da Asaf Hâlet’in bir iki şiiri üzerinde değerlendirmeler yapacak ve ardından “Cahit Zarifoğlu ve günlükler” başlığında yeni bir konuşmaya geçecek. Şimdiden hem Asaf Hâlet şiirini merak edenlere hem de Zarifoğlu okuyucularına duyurmuş olalım…

Dünyabizim.com

Yazının kaynağına ulaşmak için tıklayınız.