Elmalı’dayız…

Sahilden aldığımız bunaltıcı sıcak haberleri bu sene buraya gelmekle ne kadar isabet ettiğimizi hatırlatıp duruyor. Elmalı’nın havası lâtif ve serin, insanı lâtifeli ve sıcak.

Bozulmamış bir kasaba Elmalı. Antalya’nın ilçeleri arasında Müslüman Türk kimliğini belki de en fazla muhafaza eden kazasıdır. Denize kıyısı yok, plajı ve plaja bağımlı turisti yok… Eh, daha ne olsun… Akseki, İbradı, Gündoğmuş gibi bu tehlikelerden uzak başka ilçelerimiz olsa da Elmalı’nın yeri ve mânâsı başka. Meşhur Kur’an müfessiri âlimimiz Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ı hatırlayıvermek bile farkı gösteriverir gözlere. Sadece bunlar değil tabii. Elmalı’ya mânâ veren başka mâneviyat kahramanları da var: Sinan Ümmî ve Vahap Ümmî Hazretleri. Türbeleri her gün ziyaretçilerle dolup taşıyor.

Zengin bir el yazması eserler kütüphanesi olduğunu öğrendim. Bu bile Elmalı’nın mâzîde bir ilim ve kültür beldesi olduğunu göstermeye kafi. Bırakın ilçeyi, kaç vilayetimizde bir el yazması eserler kütüphanesi vardır? Ama eserlerin birçoğunun Konya’daki kütüphanelere aktarıldığını duydum; hem sevindim hem üzüldüm. Sevindim, bu eserler mutlaka koruma altına alınmalı. Nemi, sıcaklığı soğukluğu ayarlanmamış izbe yerlerde telef olup giderler. Üzüldüm, bir eser onu üreten topraklarda hayatına devam etse ne güzel olur. Ama Konya’daki şartların Elmalı’da da sağlanması şartıyla. E, bu da bir masraf gerektiriyordur herhalde…

Şehrin suyu kasabanın üstündeki Vahap Ümmî türbesinin yanından çıkıyor. Gürül gürül, buz gibi bir su… Türbenin altındaki koca çınarın gövdesine uydurulmuş bir eski zaman tahta oluğundan yine bir eski zaman kütük teknesine şırıl şırıl su akar. Yaşı, bir tahta oluğa ağzını dayayarak su içmenin zevkini yaşamış olmaya müsait olanlar Elmalı’ya gelirlerse bu çınar gövdesine yapılmış çeşmeyi atlamasınlar. Çınar… Bu ağaçla milletimizin arasında niçin bu kadar derin ve rûhî bir bağ var? O, tarihler boyunca gölgesi, suyu ve asırlara kol salan ömrü ile bizi beslemiş. Minnet ona!

Vahap Ümmî Hazretleri, türbesinin yanından çıkan suyu avuç avuç Elmalı’ya içirmektedir sanki. Elmalı onun bağrından dökülen suyla asırlardır tiril tiril temizlenmektedir. Onun avuçlarından sulanan, onun gönderdiği sularla yıkanan bir şehir halkı nasıl olur? Elmalı halkını yeni yeni tanıyorum. Halim selim insanlar bunlar. Taşkınlıkları yok. Şehrin sükûnetinin bir sebebi küçük ve nüfusunun az olması ise, daha büyük sebebi halkının sükûnetidir sanırım. Ben velî yüzlü, ermiş tavırlı Elmalılıyı pek sevdim. Kandil gecelerinde cemaat camilerden taşarmış. İşte, velî nefesleri ve duâlarıyla dirilmiş bir belde…

Sinan Ümmî Hazretleri de durur mu? Türbesinin bulunduğu tepe neredeyse günün her saatinde püfül püfül eser. O da Elmalı halkının ve sahilin sıcak ve masiyetinden kaçan yaylacıların üzerine serinlik üfler. Üflediği serinliğe kim bilir ne zikirler, ne duâlar karılmıştır. Elmalı’yı canlı ve diri kılan Sinan Ümmî’nin göğsünden Elmalı üzerine bir şehrâyin gibi dökülen bu zikirli ve duâlı serinliktir.

Elmalı’yı bu dünyada canlı, diri ve serin kılan bu iki velî, öbür dünyada da Elmalılının ümididir şüphesiz. O dehşetli hengâmede bu Allah dostları Elmalılıya şefaat edecek, ciğerlerin yandığı, baş sokacak bir gölgenin arandığı o günde yine serinlik ve sükûnet bahşedeceklerdir.

Türbelerin günün her saatinde ziyaretçilerle dolması Elmalılının bu nimetin farkında olduğunu göstermektedir.