Halep, 12 Aralık 2016'da Rus ve Ä°ran destekli Esed ordusu tarafından düÅŸürülmüÅŸtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasım 2024'te geri alındı.
| Kategori : İKTİBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazılar | Okunma Sayısı: 1333 |
Akdeniz’e mızrak gibi uzanan Alanya’ya, daha doÄŸrusu Alaiye’ye, 1971’den beri seyrek de olsa yolum düÅŸtü. Diyebilirim ki, her mevsiminde bulundum. Birkaç günlük molalarımız sırasında yazın sıcağını da kışın ılımanını da gördüm. DoÄŸrusunu söylemek gerekirse, umumun ve turistlerin tercihinin aksine bu ÅŸehir kış mevsiminde bana iyi geldi. Bu defa kış mıydı? Emin deÄŸilim! Takvimlere bakmasak bahar baÅŸlangıcıydı.
Ankara’da ÅŸedit kış günleri geride kalıp havalar üç beÅŸ derece ısınırken Alanya’da olmak hoÅŸ bir geçiÅŸ oldu. Kaldığım yer batı sahilinde idi. Sabah yürüyüÅŸünde kıyıya paralel yüksek bir duvar oluÅŸturan yüzlerce boÅŸ binanın önünden geçtim, açık dükkâna tesadüf etmedim. Tek tük yürüyüÅŸ yapanlar dışında kimseye rastlamadım. Sanki terk edilmiÅŸ bir ÅŸehirdeydim…
Alanya’nın bu mevsimde sakin ÅŸehri andırdığına bakmayın, hali hazırda nüfusu üç yüz binin üzerinde. Buna ilaveten artık yerleÅŸik denilebilecek 15-20 bin Rus, Alman, Ä°skandinav ahali varmış. Hatta bir Rus hanım belediye baÅŸkan adayı olmuÅŸ.
Ankara’nın kalabalığından, telâşından (ve bu yılki kışından) bunaldığım bir sırada benim bu mevsimde gördüÄŸüm Alanya sanki cennetti!
***
Ya yaz sıcağında, mesela temmuzda burada olsa idim? Hafazanallah! Nedense cehennem tasvirleri zihnime üÅŸüÅŸüyor! Bir taraftan insanı buharlaÅŸtıran hararet, öte taraftan onun kadar yakıcı tesir uyandıran mahÅŸerî kalabalık. Sahiller et et üstünde!
MeÅŸhur MaÄŸribli seyyah Ä°bn Batuta da acaba bu mevsimde mi Alaya/Alaiye’ye gelmiÅŸti? Seyyahımız Anadolu’ya buradan girer. Mısır’dan, Memlûk ülkesinden veya Devleti’t-Türkiye’den Rum diyarına gelir. Fakat açıklamak ihtiyacını hiseder: Burası Türk memleketidir! On günlük bir deniz yolculuÄŸundan sonra ulaÅŸtığı Alaya’yı ve Anadolu’yu medh ede ede bitiremez Batuta. Burası dünyanın en güzel ülkesidir. Allah güzellikleri diÄŸer ülkelere parça parça dağıtırken, buraya toptan ihsan etmiÅŸtir! Dünyanın en güzel insanları burada yaÅŸar, en lezzetli yemekleri burada piÅŸer! Allah’ın en ÅŸefkatli kulları buradadır…
Seyyahları karşılaÅŸtırmak gibi olmasın, bizim Evliya da Alaiye’ye seyahatnamesinde geniÅŸ yer ayırır. BaÅŸta Kıbrıs eyaletine baÄŸlı sancak olarak göstermesine raÄŸmen, yeri geldiÄŸinde Adana eyaletine baÄŸlı olduÄŸunu kaydeder. Ona göre selef kırallarından biri, bir denizden bir denize bin adımlık mesafeye hendek kazdırarak kaleyi adaya çevirmek istemiÅŸ. Ömrü vefa etse imiÅŸ, yer yüzünde, karada ve denizde Alaiye kalesinin misli olmayacak imiÅŸ. Biz deriz ki, Alaiye’nin bu haliyle de misli yok!
Åžehrin tarihine bakınca buraya Alanya demeyi büsbütün sakil görüyorum! Burası Alaeddin’in ÅŸehri. Alaeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu devletinin en büyük ve muhteÅŸem hükümdarı. “UluÄŸ Keykubad” büyük bir imarcı. Onun bu güzel yarımadayı alarak imar ettiÄŸini biliyoruz. Yarımadaya hangi yönden bakarsak bakalım hâlâ onun imzası olan eserler görülüyor. Kayalık yarımadayı emsalsiz bir zarafetle çevreleyen surların düÄŸüm noktası bir mimarî harikası olan Kızıl Kule’dir. Yine onun eseri beÅŸ gözlü tersane, bize intikal eden benzersiz bir örnektir ki, burada 1950’li yıllarda bile büyük yelkenli gemiler inÅŸa edilmekte imiÅŸ.
Alaeddin bu ÅŸehri baÅŸkent yapmış. Nasıl yani? diyeceksiniz. Ä°lk akla gelen Keykubad’ın yazları Alaiye’de geçirdiÄŸi, buranın yazlık baÅŸkent olduÄŸudur. Bugünün kafasıyla böyle düÅŸünüyoruz; aksine, Alaeddin kaleyi kış mevsiminde kuÅŸatmıştır ve kışları bu ÅŸehirdedir. Onun denizin ötesindeki dünya ile iliÅŸki kurmak için burayı seçtiÄŸini ve yarımadayı tahkimli bir ordugâha dönüÅŸtürdüÄŸünü söyleyebiliriz. AÄŸabeyi Ä°zzeddin Keykavus Sinop’u alarak Karadeniz’de tabiî bir limana ulaşırken, Alaeddin ilk seferini yaptığı Alaiye ile kuzeyden güneye ticaret yolunun son noktasını koymuÅŸtur. Böylece Anadolu Selçuklu sultanları “Sultanül Bahreyn” iki denizin sultanı olmuÅŸlardır. Güzergâhta yapılan hanlar ve kervansaraylar Anadolu’yu ticaret için elveriÅŸli ve güvenli bir coÄŸrafya haline getirmiÅŸtir.
Åžehri gördüÄŸünüz andan itibaren, gündüz veya gece fark etmez, tabiî yapıyı teÅŸkil eden kayalıkların üzerine kondurulmuÅŸ mütenasip bir camii ve minaresi zarif surların arkasında dikkatinizi çeker. EÄŸer kalenin bu noktasında camii yapılması Sultan Alaeddin’in tercihi ise, diyebiliriz ki, O ÅŸüphesiz ÅŸehircilik ve mimarî kavrayışı yüksek bir ÅŸahsiyetti. Yarımadayı gerdanlık gibi kademe kademe çerçeveleyen surların da onun eseri olduÄŸu düÅŸünülürse, onun mimarî ve ÅŸehir kavrayışı konusunda tereddüde mahal kalmaz.
***
UluÄŸ Keykubad’ın iç kalede yaptırdığı camii bugüne madden gelememiÅŸ, fakat Osmanlının muhteÅŸem hükümdarı Kanuni Süleyman harab camisinin yerine biblo gibi bir cami yaptırmış. Kare plandan mekânı tek başına örten büyük kubbeye geçiÅŸ, Osmanlı teknik ve estetiÄŸinin yüksek derecesini gösteriyor bize. Edirne’nin her yerinden Selimiye’nin görünüÅŸü gibi, Süleymaniye camii de Alaiye’nin her yerinden görünen bir alamet-i farika.
Hava alanından ÅŸehre gelirken sık sık gözlerimi yummak zorunda kaldım, görüntü kirliliÄŸi had safhada idi. Yüksek ve acayip binalar sahili nefes alınacak yer bırakmayacak ÅŸekilde kaplamıştı. VahÅŸi turizmin kazancı yanında bize ağır maliyetini hesap ne mümkün? Ne zaman ki Alaiye göründü, gözüm açıldı, gönlüme ferahlık geldi. Bu güzelliÄŸi her yerden, her fırsatta seyrederek zihnimdeki görüntü kirliliÄŸinden arınmaya çalıştım.
Belediye seçimleri var yakında…
Acaba bu güzellikleri gören, hakkını veren ve yeni yaptıklarını bu güzellikleri ihlal etmeyecek ÅŸekilde yapan belediye yöneticilerimiz olacak mı?
Yazar: D. Mehmet DoÄŸan |
11-02-19 |
||
| E mail: karar.com | Tweet | ||
 |
 |
||
