Yoktur Gölgesi Türkiye’de: Sezai Karakoç” kitabý Karakoç’un 80. yaþýna armaðan olarak yeni yýlýn ilk ayýnda Turkuvaz Kitap tarafýndan yayýmlanarak okuyucuyla buluþtu. Kitap þüphesiz öncelikle Sezai Karakoç’un 80. doðum yýldönümünün kutlandýðý yýlda þairin hatýrlanmasýna vesile olduðu için önemli. Ancak bunun yanýnda derli toplu bir Sezai Karakoç çalýþmasý olmasý bakýmýndan da ayrý bir önem taþýyor.
Bilindiði gibi Karakoç hakkýnda, aralarýnda Þakir Diclehan’ýn Sanat ve Düþünce Dünyasýnda Sezai Karakoç (1980), Ebubekir Eroðlu’nun Sezai Karakoç’un Þiiri (1981), Turan Karataþ’ýn Doðunun Yedinci Oðlu (ilk baský 1988), Muhittin Bilge’nin Medeniyet ve Diriliþ (2004), Ýlhan Genç’in Leylâ ile Mecnun’un Ýki Þairi (2005), Ali Haydar Haksal’ýn Sezai Karakoç Eleðimsaðmalarda Gökanýtý (2007), Münire Kevser Baþ’ýn Diriliþ Taþlarý Sezai Karakoç’un Düþünce ve Sanatýnda Temel Kavramlar (2008) adlý biyografi ve/veya inceleme kitaplarý; Kahramanmaraþ Belediyesince düzenlenen Kahramanmaraþ’ta Sezai Karakoç’la Kýrk Saat sempozyumu kitabý (2006), Kültür Bakanlýðýnca yayýmlanan Sezai Karakoç kitabý (2010) olmak üzere bir çok kitap yayýmlanmýþ, doktora ve yüksek lisans tezleri yapýlmýþtý.
Sýddýk Akbayýr’ýn size tanýtmak istediðimiz kapsamlý çalýþmasý hayli geniþ bir kaynak taramasýnýn sonucunda oluþmuþ. Þairin doðumundan baþlayarak Ergani’deki yýllarý, öðrencilik günleri, Mülkiye’deki zamanlarý, orada kurduðu arkadaþlýklarý, Büyük Doðu dergisiyle olan baðlarý, Necip Fazýl’la olan iliþkisi, memuriyet hayatý, bir yanda þiir serüveni, Diriliþ felsefesinin oluþmasý baðlamýnda dünden bugüne tüm hayatý çeþitli tanýklýklar eþliðinde okuyucuya sunulmuþtur. Bu ayrýntýlý çalýþmanýn bir baþka önemi tüm bunlarýn bilimsel bir yaklaþýmla ele alýnmasýna karþýn bilimsel bir metnin sýkýcýlýðýndan ziyade, okuyucunun rahatça okuyabileceði akýcý bir üslûpla kaleme alýnmýþ olmasýdýr.
Sýddýk Akbayýr, “Niçin Sezai Karakoç?” sorusunun cevabýný arayarak çalýþmasýna baþlýyor. Otuz iki cevap vermiþ yazar bu soruya: “direniþçi deðil; diriliþçi olmayý seçen bir isimdir” (s.14), “þiire baðýþlanmýþ bir hayattýr” (s.13), “bugünkü þiiri hazýrlayan en önemli isimlerden biridir.” (s.12), “herkesin tarihi kendisiyle baþlattýðý bir coðrafyada, bütün kesimlerce kabul görmüþ seçkin bir isimdir.” (s.14) gibi cevaplar bunlardan bazýlarýdýr.
Yazar, sýkça sorulan “Sezai Karakoç Ýkinci Yeni’nin Neresinde?” sorusuna da cevap arar eserinde. Þairin Ýkinci Yeni’yle olan iliþkisi baðlamýnda ayrý bir bölüm açan Akbayýr, Cemal Süreya’nýn, ki Karakoç’un Mülkiye’den sýnýf arkadaþýdýr, tanýklýðýna yer verir. “Ýlk þiirlerinden beri metafiziði gözeten Sezai Karakoç, Mehmet Âkif-Yahya Kemal-Necip Fazýl çizgisini belirginleþtirip Kur’ân’ý asrýn idrâkine bir kez daha söyletmek’ üzere, diriliþ düþüncesini geliþtirir.” (s.63) “1950’lerde yazdýðý þiirlerde Ýkinci Yeni’nin dil, imaj ve anlam konusundaki dikkatlerine karþý mesafesini hep koruyan Karakoç, 1960’larda bunlarý ustaca deðerlendirir. Þiirini bir taraftan epiðe açarken bir taraftan da yoðun ve tekrarlý imajlarla zenginleþtirir. Dil sapmalarýndan da kaçýnmayan þairin imajlarýnda, kaynaklarýnýn belirleyiciliði hissedilir. Bu da onun Ýkinci Yeni deneyimini dönüþtürdüðünü gösterir.” (s.62) Böylece çokça tartýþýlan Ýkinci Yeni-Sezai Karakoç iliþkisi konusunda net belirlemeler yapýldýðýný görürüz.
Büyük Doðu dergisiyle tanýþmasý ve Necip Fazýl bahsi de Karakoç söz konusu olunca ayrý bir deðerlendirmeyi þüphesiz gerektiriyor. Necip Fazýl-Sezai Karakoç iliþkisini Ece Ayhan, Cemal Süreya, Durali Yýlmaz gibi farklý kiþilerin tanýklýklarýna dayanarak aktaran yazar, “Ýki Fotoðraf Arasýndaki Yedi Fark” baþlýklý bölümde iki þairi kimi özellikleri açýsýndan karþýlaþtýrýyor. Yazara göre Karakoç , “Diriliþ dergisini kendi kýsýtlý olanaklarýyla çýkarýr, kimseden yardým istemez. (…) Necip Fazýl, Büyük Doðu dergisini Baþbakan Adnan Menderes’in örtülü ödeneðiyle çýkarýr.” (s. 81.) Karakoç “hiçbir þiirini reddetmez.(…) Ancak Necip Fazýl, otuz yaþ öncesi þiirlerinin çoðunu reddeder, bunlarý kitaplarýna almaz.” (s.81-82) Karakoç, “ödülleri kabul etmez, kabul etse de parasýný almaz. Necip Fazýl, bir yanda, ‘Büyük Þair’ unvanýný alan Abdülhak Hâmit Tarhan’ý eleþtirir, onun büyüklüðüyle ve þairliðiyle alay eder; öte yandan, Türk Edebiyatý Vakfý’nca kendisine sunulan “Þairler Sultaný” unvanýný kabul eder.” (s.82) Karakoç, “konuþmaya, görünmeye, güncele meraksýzdýr. Afiþlerden, reklamlardan, duyurulardan rahatsýz olur. Necip Fazýl, görünmek, bilinmek, saygý görmek, önemsenmek ister. Tören provalarýna tutkun bir yapýsý vardýr.” (s.82) Karakoç, “kitleleri sürükleyecek, salonlarý coþturacak bir hitabet gücünden yoksundur. (…) Necip Fazýl, müthiþ bir hitabet gücüne sahiptir.” (s.82) Karakoç, “Diriliþ Partisi’ni-hem de iki kez-sessizce kurar. Yakýn dostlarýnýn gayretini bekler yalnýzca. Necip Fazýl, Büyük Doðu Cemiyeti’ni büyük bir gürültüyle kurar, bu cemiyeti partilerüstü görür.”(s.82) Sezai Karakoç’un þiiri, “biçimsel açýdan geleneðin izinden gitmez, Ýkinci Yeni sýnýrlarýnda dolaþýr. Sezai Karakoç’un þiiri, içerik açýsýndan da muhafazakâr, saðcý þiirler deðildir. Deðiþtirici, dönüþtürücü, devrimci ve protestocudurlar. Necip Fazýl’ýn þiiriyse biçimsel açýdan geleneðin devamýdýr, heceyi doruklara taþýr. Necip Fazýl’ýn þiiri de, içerik açýsýndan muhafazakâr bir þiir deðildir.” (s.83) Benzer karþýlaþtýrmayý yazar, Nazým Hikmet bahsinde de yapar. Hilmi Yavuz, Gülten Akýn, Kemal Varol gibi isimlerin tanýklýklarýndan Karakoç’u anlatýr bize yazar. Bu da aslýnda bizim Karakoç’a farklý bakýþ açýlarýyla bakmamýzý saðlýyor.
Diriliþ dergisi, Diriliþ Yayýnlarý ve Diriliþ Partisi’ni de ayrý baþlýklar altýnda tek tek ele alan yazar, Karakoç’un diriliþ düþüncesini açýk bir þekilde verebilmek için bir siyasi parti lideri olarak da þairin deðerlendirmesini partinin kuruluþu ve programý üzerinden yapmaya çalýþýyor. Partinin ambleminden baþlayarak, kuruluþ gerekçesi, parti ilkeleri, medeniyet, millet ve devlet kavramlarýna da bu bölümlerde ayrýntýlý bir þekilde deðinen yazar, sonraki bölümde þairin eserlerine yer vermiþ. Akbayýr, “Bir Þairin Öyküleri” ve “Bir Þairin Oyunlarý” baþlýklarýný taþýyan bu bölümlerde þairin bu türdeki eserleri ve özelliklerinden bahsetmiþtir. Kuþkusuz baþlýklardan da anlaþýlacaðý üzere Karakoç öncelikle “þair”dir ve denilebilir ki öyküleri ve oyunlarý diriliþ düþüncesi çerçevesinde þekillenmiþtir, þiirlerinin gölgesinde kalmýþtýr.
Þairin “Gül Muþtusu”, “Sürgün Ülkeden Baþkentler Baþkentine”, “Masal” ve “Monna Rosa” adlý þiirlerinin ayrýntýlý bir tahlilini de yapan Akbayýr, çalýþmasýný “Sezai Karakoç’un Poetikasý” ile bitirmiþtir. Çalýþmanýn sonunda “Kaynakça” bölümünde Karakoç’un kitaplarýna ve yazýlarýna, þairin hakkýnda yapýlmýþ çalýþmalara da yer vermiþtir.
Sýddýk Akbayýr’ýn “Sezai Karakoç’un 80. yaþýna bir saygý duruþu” olan bu çalýþmasý fotoðraf çektirmeyi sevmeyen, muhtemelen kendisinden habersiz çekilen eldeki birkaç fotoðrafýyla da görsel açýdan zenginleþtirilmiþtir. “Yoktur Gölgesi Türkiye’de: Sezai Karakoç” kitabý, sunuþ yazýsýnda yazarýn da ifade ettiði gibi “tez soðukluðu” taþýmamasýna özen gösterilmiþ, Karakoç’un biyografisini roman tadýnda okumak isteyen, daha önce þairle tanýþmamýþ okurlarýn da rahatça okuyabileceði bir eser olarak dikkatlere sunulmuþtur.
SIDDIK AKBAYIR, “Yoktur Gölgesi Türkiye’de” : SEZAÝ KARAKOÇ, Turkuvaz Kitap, Ýstanbul, 2013, 260 s.
Yazýnýn kaynaðýna ulaþmak için týklayýnýz.
|
