Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 203 |
Afrika ktas, sadece yeralt kaynaklar veya sömürgecilik tarihiyle deil; 21. yüzyln en çetin jeopolitik satranç tahtalarndan biri olmasyla gündemde.
Çin’in devasa altyap projeleri ve Bat’nn hantal fon mekanizmalar ktada nüfuz mücadelesi verirken, Türkiye ezber bozan bir "akll güç" stratejisiyle denklemi yeniden kuruyor.
Tanzanya’dan Somali’ye, Etiyopya'dan Sudan’a kadar uzanan Afrika hattnda Ankara’nn yürüttüü diplomasi; sadece yumuak gücün efkatiyle deil, sert gücün caydrclyla da tahkim ediliyor.
Bat’nn Çöküü, Çin’in Borç Tuza
Ktadaki jeopolitik fay hatlarna yakndan bakldnda, Bat'nn birkaç asr aan hegemonyasnn artk telafisi imkânsz bir zemin kayb yaad görülüyor. Batl bakentlerin kibirli dayatmalar ve emperyal geçmileri ktada bir boluk oluturdu. Bu boluu ilk etapta Çin, devasa kredi musluklarn açarak doldurmu gibi görünse de Afrika halklar artk yeni bir gerçee uyanyor.
Pekin yönetiminin uygulad "önce borçlandr, sonra da tahsis edilen fonlara karlk olarak stratejik kaynaklar iletme ve kontrol altna alma" sisteminin sömürgeciliin yeni bir versiyonu olduunu, Afrika bakentleri yava yava fark etmeye balad. Yine de Çin’in esnek yapsn iaret etmeden geçmemek lazm. Hal böyle olunca, ktann geleceinde ibre arlkl olarak iki gücü iaret ediyor: Çin ve Türkiye. Ancak Ankara, Pekin'in pragmatik ekonomik modeline kyasla Afrikallar nezdinde çok daha "sempatik ve güvenilir" bulunuyor. Zira Türkiye, ktaya ne Bat gibi efendi-köle kibriyle ne de Çin gibi tefeci mantyla yaklayor.
nsani Diplomasiden Güvenlik Mimarlna
Türkiye’nin ktadaki varl, on yllar öncesinde kurak topraklarda açlan su kuyular, salk merkezleri ve eitim faaliyetleriyle filizlendi. Gönül corafyas tasavvuruyla atlan bu admlar, Afrika halklarnn hafzasnda emperyalist bagaj olmayan, güvenilir bir ortak imaj ina etti. Ancak bugünün acmasz jeopolitik gerçeklii, sadece insani diplomasiyle sahada tutunmann imkânsz olduunu gösteriyor. Zira suyu çkarann da altyapy kurann da o corafyada var olabilmesi için o yatrmlar koruyacak bir güvenlik emsiyesine ihtiyac var.
te tam bu noktada Türkiye, yumuak gücünün yanna savunma sanayiinin çelikten iradesini ekleyerek ktadaki varln stratejik bir boyuta tad.
Somali: Düzenli Ordunun nas
Bu stratejinin en somut laboratuvar Somali’dir. Yllarca terör ve iç savala anlan Somali’de Türkiye, sadece bir askeri üs kurmakla kalmad; ayn zamanda Somali ordusunun omurgasn adeta sfrdan ina etti. Verilen eitimler ve aktarlan askeri disiplin, ülkenin kendi ayaklar üzerinde durabilen meru bir güvenlik sistemine kavumasn salad. Bugün Somali askeri, Türk doktriniyle eitiliyor ve Türk savunma sanayii ürünleriyle donatlyor. Bu durum, "bamllk" deil, "bamszlk" kapasitesi üreten bir model olarak dier Afrika ülkelerinin de dikkatini çekiyor.
Sudan Semalarnda Aknc ve Hisar-A Sahada
Sudan’a uzandmzda ise dorudan dengeleri sarsan bir tablo çkyor. Türkiye, Sudan’daki iç çatmalarda meru hükümetin yannda tereddütsüz bir duru sergiliyor. Sudan’n iç meselelerinde Msr da Türkiye ile neredeyse ayn paralelde duruyor.
Son dönemde bölge medyasnda ve savunma kulislerinde yanklanan çarpc gelimeler, Türkiye'nin sahadaki arln gözler önüne seriyor. Açklamalara göre, Sudan semalarnda bir sava uça, Türk yapm Aknc SHA’dan atelenen bir hava-hava füzesi ile vurularak düürüldü. Düürülen uçan Fransz yapm Rafale sava uça olduu iddia ediliyor. Yine benzer bir zaman diliminde, bir baka insansz hava aracnn Hisar-A hava savunma sistemiyle bertaraf edildii medyaya yansd. En dikkat çekici detay ise düürülen bu hava unsurlarnn bölgede srail adna vekalet savalar yürüten Birleik Arap Emirlikleri'ne ait olduunun ifade edilmesi.
Eer bu angajmanlar teyit edilirse, dünya harp tarihinde bir SHA'nn hava-hava füzesiyle bir sava uçan düürdüü ilk vakaya ahitlik ediyoruz demektir. Bu teknolojik ve taktiksel sçrama, sadece Sudan'n iç dengelerini deil; Afrika semalarnda operasyon yapmay planlayan her aktörün yeniden hesap yapmasn gerektirecek.
Afrika Güvenlik Mimarisi
Büyük güçler, Afrika’y devasa bir pazar veya "borçlandrlacak bir arka bahçe" olarak kurgulamaya devam ederken; Türkiye, masaya hem ina eden bir dost hem de bir müttefik olarak oturuyor. Afrika Boynuzu'nda yaanan bu stratejik krlma, ktaya asrlardr dayatlan post-kolonyal statükonun çöküüdür. Türkiye, Afrika masasnda "sömürgesiz bir güvenlik mimarisi" ina eden aktör haline gelmitir.
Yazar: Refik Tuzcuoðlu |
04-06-26 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
