Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 230 |
Gaziantep gibi mübarek bir ehirde mehtere srtn dönen CHP’yi tarih asla unutmayacak. Hem onlara kalsa az daha mehterin kökünü kazyacaklard.
Bir Paamz CHP’nin kapatt mehterhaneyi Demokrat Parti devrinde diriltmiti ama ona bu icraat pahalya ödetilmiti.
DP döneminde görev yapan be Genelkurmay Bakannn naalarnn Devlet Mezarlna hâlâ nakledilemeyii esrarn koruyor. 12 Eylül darbesinden sonra çkarlan kanunda naalar Devlet Mezarlna tanacaklar arasnda eski Genelkurmay Bakanlar da sayld halde DP devri bakanlarna bu ansn tannmay çok ilginçtir.
DP dönemi Genelkurmay Bakanlarnn defin yerleri öyle:
Nuri Yamut: Zincirlikuyu Mezarl, stanbul.
Nurettin Baransel: Zincirlikuyu Mezarl, stanbul.
Hakk Tunaboylu: Cebeci Askerî ehitlii, Ankara.
Feyzi Mengüç: Edirnekap ehitlii, stanbul.
Rütü Erdelhun: Cebeci Asri Mezarl, Ankara.
Zincirlikuyu’da sade bir mezarda ei Cavidan ve kz Güsfent’le birlikte son uykusunu uyumakta olan Mehmet Nuri Yamut, 6. Genelkurmay Bakan olarak Haziran 1950’den Nisan 1954’e kadar görev yapm, emekliye ayrldktan sonra DP’den milletvekili seçilmiti (2 dönem vekillik yapt). 27 Mays darbecileri onu Yassada’ya atmaktan çekinmemi, orada türlü hakaret ve ikencelere maruz braklm, aras fazla sürmeden kansere yakalanm, hastal yüzünden durumalara katlamamt. Nihayet 9 Mart 1961’de Kasmpaa Deniz Hastanesi’ne yatrlan Nuri Yamut 5 Haziran 1961 günü saat 18.30’da son nefesini vermiti.
Mehterhaneyi yeniden açtran Paa
1935 ylnda kapatlan Mehterhaneyi 18 yl sonra yeniden açma erefi Nuri Yamut Paa’ya aittir. stanbul’un Fethi’nin 500. yldönümü kutlamalar vesilesiyle Osmanl Mehterhanesinden kalan eya ve aletleri toplatr, eski mehterhane mensuplarn buldurup onlardan bilgi aldrr, unutulan marlar derletir ve eski mehter törenlerini yeniden balatr. Bu hayrl hizmetiyle hatras her daim rahmetle yâd edilecektir.
stanbul’un 500. Fetih yldönümü kutlanacaktr ama askerî bandoyla kutlanmasna gönlü raz olmayan Genelkurmay Bakan Nuri Yamut bu skandaln önüne geçmek için gayret göstermi ve bu sayededir ki Mehterhane 29 Mays 1953 günü Fatih Camii avlusunda saatlerce gülbank vurmu, bu muhteem musikiye ve marlara yllardr hasret kalm bulunan milleti gözyalarna bomu ve bu büyük günde onlarn ecdadn ruhlaryla yeniden bulumalarn salamtr.
Öte yandan 1942 ylnda Nuri Paa Çanakkale’ye düzenlenen bir gezide ehitlerin kafataslarndan piramitler yapldn, toplanan kemiklerinin öbek öbek yldn görmü ve kahrolmutur. Bunun üzerine Zndere ehitlerinin 1915’ten beri ortalkta kalm olan kemiklerini toplatp gömdürmü ve üzerine bugün kendi adyla anlan abideyi yaptrmtr.
Torunu Haldun ahingiray’n 2012 ylnda telefonda bana verdii bilgiye göre Nuri Yamut Paa Çanakkale ehitlerine bu abideyi yaptrabilmek için zmir’deki iki evini satmtr. Bir askerî tarihçi ise abidenin inas için maan da baladn yazyor.
Böylece hem mehter marlar çalnrken hem de Çanakkale ehitlikleri gezilirken Nuri Yamut’un aziz hatrasyla karlarz.
Torunu Haldun ahingiray’n anlattna göre Nuri Paa son derece kibar biriymi. Genelkurmay Bakan iken dahi kahve isteyecei zaman askerî garsona “Benim kahve isteyeceimi hissettin galiba” diye taklrm.
Haldun ahingiray’la beyle konuurken sözü Yassada’daki günlerine getiriyorum. Konumak istemiyor. “Bu kötü hatralar içimize gömmek istiyoruz” diyor. Hakl. Bu tavra ayn skntlar yaam baka ailelerde de rastladm için pek armyorum.
“Peki, kendisini son görüünüz nasl oldu?” diye soruyorum torununa.
“Hastanede, sadece kapdan gösterdiler” diyor.
Odasna dahi sokmamlar. Uzaktan sadece “Naslsn?” diyebilmi dedesine. El sallamlar, o kadar. Kansere de kahrndan yakalanm zaten.
Çanakkale ve stiklal Sava gazisine tokat attrdlar
Yavuz Donat aabeyin 2007 ylnda köesine tad, 27 Mays’ta kendisini tutuklamaya gelen askerler tarafndan dövülüp merdivenden yuvarland rivayeti ise aile tarafndan tasvip görmüyor. Acaba bunun sebebi, o kötü olaylar unutmak istemeleri olmasn? Nitekim ben o rivayeti baka kaynaklardan da dinledim. Yavuz Donat’n bir ahidin azndan naklettii olay öyle cereyan etmi:
“htilalden birkaç gün sonrayd. Sokakta oynuyorduk.
Bizim apartmann önünde askeri bir araç durdu.
çinden bir subay, bir astsubay ve erler indiler. Subay üstemendi veya yüzba... Yldzlar vard. Hepimiz koutuk. Apartmana girdiler, babam evde yoktu,
Nuri Paa’nn kapsn çaldlar.
***
Kapy Nuri Paa açar.
Elinde asas, yakasnda stiklal Madalyas vardr.
Subay barr:
- Hrszlar!.. Vatan sattnz!.. Tutukluyoruz... Gel bizimle.
Nuri Paa asasn kaldrr:
“Ben Çanakkale kahramanym, Atatürk’ün silah arkadaym, stiklal Sava gazisiyim, eski Genelkurmay Bakanym... Bana hakaret edemezsiniz.”
***
Hidayet Sinanolu alayarak, anlatmay sürdürdü:
- Subay bir tokat patlatt... Astsubay da Nuri Paa’nn kçna bir tekme... Paa dütü, gözlüü krld, merdivenden yuvarland. Biz çocuklar merdiven sahanlnda korkuyla büzülmütük.
Askerler koup geldiler... Kan revan içindeki Nuri Paa’nn kollarna girdiler, alp götürdüler. Paa’y bir daha hiç görmedik.” sabah-com-tr/yazarlar/donat/2007/01/14/eski_genelkurmay_baskani_na_tokat
Türlü hakaret ve eziyetler altnda cereyan eden Yassada durumalarna hastalndan dolay katlamayan Nuri Paa, sonunda hastaneye kaldrlyor ve orada hayatn kaybediyor. Böylece üç ay sonra hakknda verilecek ceza da dümü oluyor.
Sen Sultan Abdülhamid döneminde Harbiye’ye gir, Balkan savalarndan Çanakkale’ye kadar cepheden cepheye ko, yaralan, gazi ol, stiklal Sava’na katl, Sakarya’da 7. Tümen Kurmay Bakan olarak düman kovala, Genelkurmay Bakan ve milletvekili ol, sonra bacak kadar çocuklar kapna dayanp seni zindana atsnlar ve kanseri manevî acna katk yaparak son günlerini tamamla, ailene son bir kez dahi sarlmana müsaade edilmesin. Bu da yetmiyormu gibi, tarih kitaplarndan da adn çkarlsn, Devlet Mezarl layk görülmesin.
Tevfik Fikret’in dedii gibi “Ac eyler Haluk, fakat gerçek”.
Neyse ki, bu milletin o aclardan ders çkard zamanlar geldi, çatt. Kendisine hizmet ettii halde madur edilenleri hiç unutmayacak bu millet.
Yassada’da idama mahkûm edilen Rütü Erdelhun ile kararlar açklanmadan dört ay önce Hakkn rahmetine kavuan Nuri Yamut paalarn da deerlerimize sahip çkmalar ve demokrasiye yaptklar hizmetler sebebiyle unutulmayacaklar arasnda yerlerini alacaklarndan eminim.
Yazar: Mustafa Armaðan |
26-04-26 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
