Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 646 |
‘MUKADDME'ce/1 ‘OKUMULAR'
1
Son Amerikan seçimlerinde bir daha gördük.
Efendim, Demokrat adaya oy verenler daha çok deniz kysnda bulunan ehirlerde yaayan ‘okumu’lardan müteekkil iken; Cumhuriyetçi adaya oy verenler ülkenin iç kesimlerinde bulunan görece daha az okumu (aslnda ‘okumu’ kabul edilmeyen) krsalda yaayan kiilerden olumaktaym.
Tpk Türkiye’deki gibiymi.
ddiaya göre;
Türkiye’de de deniz kenarndaki ehirlerde oturan okumular güya sol partilere oy verirken, ülkenin iç kesimlerindeki yeterince veya hiç okumamlar Ak Parti’ye oy vermekteymi.
Anlatlandan da anlalaca gibi ‘okumular’ makbul, ilerici, medeni, zarif vs. kiiler olurken; ‘okumamlar’ kaba, cahil, asosyal kiiler oluyor.
Acaba öyle mi?
Acaba biraz yakndan bakarsak göreceklerimiz bu anlatlanla uyum gösterecek eyler mi, yoksa tamamen tersi mi?
2
bn-i Haldun’a göre insan topluluklar iki türdür; Bedeviler ve Hadariler.
Hadari olmak için kiinin mutlaka ehirde yaamas gerekir, dolaysyla bedevi olan da ehir dnda…
nsan niçin ehirde yaamak ister sorusuna bn-i Haldun’un cevab da ikidir. Rahat etmek-doyuma ulamak ve korunmak için.
Evet ehir insan doyum ister, bu nedenle her eyin bol olmasn sever, ehrin gelimiliine göre bollua ular ve alr.
Zamanla bolluk içinde yaamak huy ve adet haline gelir.
Yani ehirli insan zamanla bollua baml hale gelir.
te buras meselenin inceldii yerdir.
Yine Koca Üstada göre insan; tabiatn ve mizacn deil adetlerin ürünüdür.
Ve derki Üstat: Bolluk içinde yaayan bir toplulua ani ktlk gelmesi durumunda helak olmalarnn sebebi açlk deil, bolluk zamannda alageldikleri tokluktur.
3
Bir kez daha baa dönersek ve okumularla-okumamlar yani bir anlamda Bedevilerle-Hadarileri mukayese edersek;
Der ki bn-i Haldun: “Bedevilerin daha az yemek yemelerinden dolay renkleri daha saf, bedenleri daha temiz, vücut ekilleri daha düzgün, müdrik kudretleri daha güçlüdür.”
Bilinenin aksine Hadariler/okumular Bedevilerden daha fazla alkanlklarna tabidirler ve öylece yaarlar.
Evet; ehirde her ey, ehirli olmayana göre daha rafine, ince, zarif ve estetiktir.
Keza ehirlerde putluk, kyclk, zulüm, hakszlk, gasp vs. gibi duygularda incedir, ustalkldr, rafinedir.
Yine ahlak da bu incelmeden nasibini alr ve zamanla daha fazla incelme imkan kalmaynca kopar.
te o an ahlakszln hükümferma olduu andr.
4
Dairevi tarih anlayna inanan bn-i Haldun’a göre bollua alan insan zamanla asalaklar ve arszlar.
Ama onlar kendilerinde vuku bulan bu aaya gidiin farkna varmazlar çou kez.
Hâlâ kendilerini önemli ve üstün saymaya/görmeye devam ederler.
Öyle ki; bu yolda ykntya urayan topluluklardan yeni bir paradigmaya bal, yeni bir toplum da oluturulamaz. Tpk kullanm ömrünün sonuna kadar kullanp tüketilen metalin un ufak olmas ve geri dönüümünün mümkün olmay gibi.
Yeniden dirili, yeniden ayaa kalk için, yeni bir yolculua balamak için, yeni bir medeniyet iddias tamak için Bedevilie dönmemiz/Bedevilie müracaat etmemiz gerekmektedir sanki.
Bilmem anlatabildik mi; Anadolu’nun deniz kenarlaryla, bozkrlar arasndaki fark.
Bilmem izah edebildik mi okumularn okumamlara kar bir üstünlüü olup olmadn. Bilmem hissettirebildik mi bol nimetler içinde azgnlaanlarla elde edebildiklerine ükredenler arasndaki insanlk anlayn…
Yazar: Hüseyin Besli |
14-11-20 |
||
| E mail: aksam.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
