Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 588 |
ktidara geldik, çocuklarmz kaybediyoruz
Kamusal alanda var olmay, temsiliyeti ve katlm idealize eden slamclk düüncesi amacna ulat fakat bu sefer de asli olandan uzaklatn farketti; dijital tekno-kültür çanda çok daha ciddi ve köklü meselelerle karlat. slamclar kamusal alanda varlklarn temellendirirken sunduklar dindarlk göstergelerinin kendi çocuklarnda köklememe çelikisini gördü.
Türkiye'de slamclk düüncesinin 1980 sonrasndaki görünümü neoliberal slamclk, kamusal alan dönütürmekten çok kamusal alanda yer bulmaya yönelikti. Belki imparatorluk asaletinin hala devlette akt fikrinden belki "kerim devlet" düüncesinden slamclar devlet ile yönetenleri ayr tuttu sürekli. 1960 sonrasnda bilhassa tercümelerin etkisi, öteki ideolojilerin kendi yollarn çizmesi nedeniyle slamclar devleti yöneten Batl Kemalist idareyi ve rejimi büsbütün devletin kendisiyle özdeletirerek kar cepheye yerletirdi. 12 Eylül'den sonra neoliberalizmin ülkeye hzl girii, iktisadi politikalarn Türkiye'deki her kesimi içine almas bu algy yumuatt. Artk reddedilen deil "ele geçirilmesi gereken" bir mevzi halini ald kamusal alan. slam devleti, slam Cumhuriyeti, slami yönetim, hilafet, slami toplum gibi dönüüm talepleri yerini "kamusal alan sahiplenme"ye, "kamusal dindar kimlikle" buluturmaya yöneldi. Bu da ister istemez "ara modellerle", uzlama formülleriyle dindar-slamc kimliin "merkeze yürüyüü"ne meruiyet kanallar oluturmay gerektiriyordu.
1990'larn tezleri
Kamusal alanda baörtüsünün yer bulmas, dindar kimliin temsiliyeti, üniversitelerde baörtüsüyle eitim, temel eitimde din öretimi gibi hususlar yani maduriyet slamc tezleri belirledi. Buna neoliberal siyasalln tesiriyle çokkültürlülük, çok hukukluluk, hogörü kavramlar üzerinden ulus devlet mekanizmasnn esnetilmesi giriimleri eklense de slamclar için aslnda "kamusal alanda yer bulma" tek geçerli "ide, hedef, rüya" oldu.
Modernizm eletirisinden slam'n ekonomik, siyasi, hukuki modellemelerine kadar her tez ve argüman temsil ve katlm kavgasnn arac klnd. Böylece slami dönüüm aslnda sistemin yenilenmesini deil dindar-slamc kimliin yer tutmasn içeriyordu. Yllarca dlanan, horlanan, yok saylan insanlar... Tek Parti elitinin halka yukardan bak, "deer"lerinin yok farz edilmesi, küçümsenmesi... türü tezler Müslümanlarn ontolojik olarak kar durduu yapya eletirilerinin temel belirleyeni oldu. Halbuki temelde sorun 1924 sonrasndaki yap iken 1980 ile mesele benimsenen devlet mekanizmasnn içinde "Dindar-slamc kimliiyle yer tutulabilecei"ne indirgendi. Kamuya yerlemenin yannda 90'larn slamc gündemi ve aydnlarnn öteki tartma konular da ideal-tarihi slamc düünceyi yanstmyordu; tam aksine onlar da etnik, mezhep kimliiyle düzenin merkezinde temsil edilmeyi, reel demokratik ileyiin AB normlar, çok kültürlülük, çoulculuk, çok hukukluluk eliinde yeniden yorumlanmasn öne çekiyordu.
Çocuklar kurtarmak!
Kamusal alanda var olmay, temsiliyeti ve katlm idealize eden slamclk düüncesi amacna ulat fakat bu sefer de asli olandan uzaklatn farketti; dijital tekno-kültür çanda çok daha ciddi ve köklü meselelerle karlat.
slamclar, dindarlar kamusal alan kontrol ederek baka'larnn kurtuluunu vaat ederken imdilerde yalnz kendi ailelerini, çocuklarn, çevrelerini kurtarmann derdine dütü. slamclar kamusal alanda varlklarn temellendirirken sunduklar dindarlk göstergelerinin kendi çocuklarnda köklememe çelikisinin okunu atlatmaya çalyor. slamclar dindarlk ve geleneksellik emarelerini kamudaki, baka'daki sekülerlii arndrmaya kar panzehir gibi sunarken kendi yakn çevresindeki dijital tekno-kültürün sekülerletirdii bireylere "tebli" faaliyeti yürütmeye balad. Baka'larna, kamuya "tebli" yürütmek Müslümann vazifelerinden biri olmasna ramen ilahi hitap uyarnca "öncelikle" kendi birinci halkasn, ailesini uurlandrma yeniden Müslümanlarn, slamc muhafazakarlarn gündemine girdi.
slamclar, muhafazakarlar Filistin'i, Açe'yi, Kemir'i, Dou Türkistan' topyekun insanl kurtarma söyleminden öncelikle kendi çocuuna, çevresine "slami bilinç" verme, deizm, sekülerizm gibi yönelimlerden uzaklatrma, "aileyi kurtarma" eilimine girdi. Dijital tekno-kültürün etkisi altndaki bilhassa Z Kua ad verilen gençlik angajmanlara gelemeyen, retorii kaldramayan, deer aktarmn "duyar kasma" görüp tahfif eden bir yapya sahip. Mesaj, tebli, yönlendirme, bilinçlendirme gibi faaliyetlere kar direnç kazanan bu kuan siyasal alanda, medyada, dizi ve film sahasnda gösterge youn ideolojik yönlendirmeler, tarihi dizilerin hamasetle örülü aktivizmi, aleni siyasi göndermeler nedeniyle uurlanma doygunluu, milli ve yerli deer aktarmnda bilinçlenme yorgunluu geçirdiini söyleyebiliriz.
Dijital tekno-gençlik
Geçmiin eksiklerini tamamlamak isterken simgelerle örülü, sembollere dayal, karakter youn imgelerle bezenmi tarih-uur atmosferi, kamusal alandan sosyal medyaya sürekli klnd için bu dikte ettirici, didaktik tarz motivasyonu ve konsantrasyonu be-on dakikaya inen nesli bir anlamda duyarszlatrd. Ar göndermeler içeren mesaj mant, ortada reel tehdit görmeden aktarlnca temelsiz bir boluk ortam dourdu. 2013 sonrasndaki süreçte özneyi milliyetçi-dindar-muhafazakar cenahn oluturup söylemi belirlemesi, merkez fikrinin bu kuakta yer bulmamasna neden oldu. Milenyum öncesi kuaklar "maduriyetler" üzerinden müterekleebilirken merkezi tutan milliyetçi-muhafazakar damarn söylemi cazibe oluturmad. Hakikatin çoulluu, bireyin dijital tekno-kültürde kendilik bilgisinin güçlü klnmas siyasi söylemin, erkin telkinlerini sürekli sorgulama, yeri geldiinde kritik etme ve uzak durma tavrna götürdü.
Beslenme kaynaklarnn çoulluu, sosyal medya ve tekno-kültürel araçlarn çeitlilii "balanma"y erteledi, unutturdu. Sürekli deien görüntülerin, seslerin, bilgi aknn, deer skalasnn arasnda sabit gerçekliin almas kamusal varln kültürel ve zihinsel tutumlarda, eylemlerde karlksz kalmasna yol açt. Post truth'un yani gerçekliin rahatlkla kiiselletirilebilmesi retorik youn söylemin temelsizliinin dijital tekno-kültürün sunduu imkanlarla dorulanabilmesi, gerçekleri saptrmann mümkünlüüne karn uzun süre gizlenememesi kamusaldaki varln niteliini de sorgulanr klyor. Dindarlk göstergelerine karn, slami olann iktisadi-hukuki-eitim sahalarnda yer bulmamas söylemin sahiciliini gündeme getiriyor. Belki de teblii en yaknna yapma ihtiyac duyulmasnn nedeni gençliin, Souk Sava dönemi slamclarnn çocuklarnn gösterge dindarln, kamusal muhafazakarl sahici bulmamasndan ileri geliyor. Belki de slami olann iktisattan-gündelik hayattan-hukuk ve eitim sahalarndan ne kadar uzak kalrsa dindarlk göstergelerinin o derece yükseldiini bu genç beyinler erkenden tecrübe etmiler!
Teblii imkanszlatrmak
ktisadi konforun, gelimilik düzeyinin kültürel sahaya dorudan etkisi var. Kapitalizmin merkez ülkeleri kadar ekonomik gelimiliimiz bulunmasa da kültürel bazda ayn muasr medeniyet seviyesini yakaladmz söyleyebiliriz. Brakn baka'snn çocuunu kendi akrabasyla bile ilgilenme, teblide bulunma, ban okamann "taciz itham tehlikesi"yle kar karya bulunuyoruz. Bilhassa 2013 sonrasnda FETÖ'nün faaliyetleri nedeniyle tüm cemaat ve tarikatlarn, gruplarn "olaan üpheli" durumuna gelmesi, toplumdaki dindarlk algsnn, tecrübî dindarln, tebliin bitimini getirdi. Herhangi bir konuda ikazda bulunmak, yol göstermek, emri bil maruf nehyi anil münker sorumluluunu asgari düzeyde yerine getirmek bile bu darbe frtnas yüzünden zorlat. üphe toplumuna döndük ister istemez; dini yönelimler, deer ve ahlaki umdeler balamndaki üphecilik salgnla beraber virüs aktarm nedeniyle daha da younlat.
Neoliberal slamclk zafere ulat; maduriyetler giderildi, dindar kimlikle kamusal alanda yer alnd, merkez muhafazakar kültürle donatld. Neoliberal siyasallk 2015 ylna kadar belirgin ivme kazansa da milli-yerli süreçle nihayete erdi, dünyada üretilen tüketim kültürü araçlaryla beraber çevredekilere de ulat, haliyle neoliberal slamclk ciddi baar kazand, gösterge dindarl sürerken neoliberal iktisadi yönelimler de varln devam ettiriyor. Bu evrede görüldü ki Merutiyet dönemindeki gibi modernleme hareketleri dindarlar ciddi manada tesiri altna alabiliyor; özellikle liberalizm, küresel kültür, kamusal dindarlk Müslümanlar dönütürmede çok baarl... Bu anlamda klasik Bat'nn tekniini veya kültürünü alma ikilemi de ortadan kalkt; teknoloji gelitirme ve ar sanayi tam manasyla kurulmasa bile teknik yönelimler ile Bat medeniyetinin kültürel etkileri e anl dindar-muhafazakar bünyeye yerleti.
Düzen fikrinin çöküü
Maduriyetlerin giderilmesi ve merkezde yer tutma slamclarn Souk Sava'n son yllarndaki varlk sebeplerini de ortadan kaldrd. Bu sefer de tekno-dindarln yan etkileri yani deizm-laikleme-sekülerleme "hane halk"n istila edince kendilerine yeni bir misyon da bulmu oldular. Bu evrede yine slami dönüüm fikri ebter kald tabii ki; kapitalizmle hesaplama, dünya sistemiyle kozlarn paylama, hukuk-eitim-iktisat ve gündelik hayatn slami olanla kurulmas yani düzen fikri bir ekilde yeniden bastrld. Eitim kurumlarna din dersleri geldi, slami vakf, okul ve kurumlarn says artt, geleneksele dair desteklemeler çoald, milli ve yerli kökler hemen her alanda younlat, artk belirli günlerde evlerden stiklal Marlar söylenmeye balad, Kur'an' güzel okuma yarmalar tertip edildi. Bu youn kamusal dindarlk göstergeleri düzen fikriyle desteklenmeyince simgeselleti.
Souk Sava dönemindeki slam devleti araynn belirgin balam bu kamusal dindarlkta yerini alyor esasnda; Tek Parti'nin maduriyet de içeren uygulamalar günümüzde nizam fikrini sürekli ve canl tutmann önüne geçiyor. Bunun devamnda slamclarn, devlete çok fazla eklemlenmesi eletirisi de getirilince mparatorluk dönemindeki devlet-slamclk bütünlüü unutturuluyor. slamclk bu aamada "devlet tecrübesi"nin slamclar bozduu kanaatiyle her ikisini ayrma giriimine sahne oluyor. Bu da özel hayatta, gençlikte slami olann beklendii gibi gelimemesinin verdii fetreti deerlendirme giriiminin sonucu; devlet mekanizmas ile Müslümanlar ayrtrma çabas Kemalizmin, dünya sisteminin temel taktii.
slamcln gelecei
Türkiye'de slamclar, slamclk düüncesinin bu memleketin asli fikriyat, Türkiye'nin ve ümmetin meseleleriyle slamclarn meselelerin ayrtrlamaz olduu bilinciyle otokton (yerli), inac, temelci bir anlaya geçmek mecburiyetinde.
Yalnzca kamuya hitap etmek, dindarlk göstergeleriyle yetinmeden slam' iktisadi-siyasi-hukuki-eitim boyutlaryla bütüncül alp bir dönüüm program gelitirmek mecburiyetinde. Neoliberal slamcln AB söylemine yatkn demokratikleme, maduriyet üzerinden merkezde yer tutma, devlet mekanizmasn araçsallatrma, cari dünya sisteminin eko-politii ve küresel kültür yönelimlerinin ötesine geçmek, amak zorunluluu hep vard imdilerde daha da güçlendi.
Kamuyu dindar göstergelerle donatmaya çalrken ev ahalisinin slamilii riske giriyorsa burada bir metodolojik yanllk, zihnî eksiklik var demektir. Hatay, kötüyü bilip kabullenmek, statüko ve dünya sistemiyle uzlama arayna girmek, gayr meru usul ile meru inasnn imkanszln belirlemek, bataklkta gül yetimeyeceini tecrübe ederek temellendirmek, Bat medeniyetini o medeniyetin alamet-i farikalaryla alt etmek, kötüden kötü çkaca ön kabulüyle hareket etmek, bu dünyann tüm nimetlerini tatmann Müslüman'a meru olmadn göz önünde bulunarak inac söylem gelitirmek gerekir. Bunun için biz Türkler "doal düünce"miz olan slamcl yeniden organize etmeyi, etik eylemlilik bilinci gelitirip öncelikle kendimizi kurtarmay, sonra teblii en yaknmzdan balayarak gerçekletirmeyi, salam bir alt yap ve slami düzen fikrini dinamik tutup baka'sn kurtarmay düünmeliyiz.
Yazar: Ercan Yýldýrým |
25-05-21 |
||
| E mail: star.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
