
| Kategori : İKTİBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazılar | Okunma Sayısı: 479 |
Kamboçya, Laos, Myanmar, Malezya ile çevrili ve bir güneydoÄŸu Asya ülkesi olan Tayland’ın sıcak iklim kuÅŸağında olmasından dolayı (yıllık ortalama 30 derece) halısız, kilimsiz çıplak mermerle kaplanmış camilerinden birinde daha namazımı edâ ettiÄŸimde aklımda olan soru yine depreÅŸti. Bu kadar cami yapan ve hatırı sayılır bir nüfusa sahip Müslümanlar nasıl hidâyete ermiÅŸ ve nasıl Müslüman olmuÅŸlardı?
Andaman Denizi ve Güney Çin denizinde uzun kıyıları olan bu garip ülkede İslâm’ın yayılması kimler eliyle, nasıl yaygınlaÅŸmıştı?
Yaptığım araÅŸtırmalar sonucunda hayrete düÅŸtüm. Evet.. Bu ülkeye İslâmîyet bir Türk’ün eliyle ulaÅŸmış, nesilden nesile çoÄŸalarak günümüze kadar gelmiÅŸti.. O Türk, 1538 yılında Süleyman PaÅŸa ile Hindistan seferine katılan bir deniz albayı iken, Hindistan’ın doÄŸusuna yeni keÅŸifler için gönderilen Hayreddin Mehmed Reis’ten baÅŸkası deÄŸildi.
Türk Denizcileri Hindistan’ın doÄŸusuna ilk defa Hayreddin Mehmed Reis’le geçiyorlardı. Hayreddin Mehmed Reis, Batı Hindistan’daki, BaÅŸkenti Ahmedâbad olan Gücerat Sultânlığı’nın Diu Limanından Süleyman PaÅŸa ile vedalaÅŸarak ayrıldığında rotasınıda belirlemiÅŸti. Önce 2.000 kilometre yol katederek Hindistan’la Seylan adası arasındaki Palk BoÄŸazına ulaÅŸtı. Sonra Bengal Körfezinden doÄŸuya doÄŸru 2.400 km. giderek Malaya Yarımadasının kuzeyinde bulunan Tenaserim Limanına demir attı.
Bu arada bozulan gemilerinin tamiri mümkün olmayınca o dönem Siyam olarak bilinen ülkenin kralına haber göndererek hizmet etmek istediÄŸini bildirdi.
Böyle bir denizci ve askere ihtiyacı olan kral derhal Hayreddin Mehmed Reis ile mahiyetini Tayland’a baÅŸkentlik yapan ve bir milyona yakın nüfusuyla dünyanın en kalabalık ÅŸehirlerinden olan Ayutthaya’ya dâvet etti.(Ayutthaya, Bangkong’un yaklaşık 100 km. kuzeyinde Çao Phraya Nehri’nin kıyısında bir ÅŸehirdir.)
Hayreddin Mehmet Reis bulunduÄŸu limandan 400 km. daha giderek vardığı Ayutthaya’da aylık bin altın karşılığında kralın mahiyetinde çalışmaya baÅŸladı. Bu yıllarca sürdü. Ve bir avuç Türk orada büyük iÅŸlere imza attı. Malaya Yarımadasının büyük bir kısmını ele geçirdikleri gibi Laos’un tamamını Tayland topraklarına kattılar.
Bu ülkede en önemli yaptıkları iÅŸ ise, sadece baÅŸkent Ayutthaya’da 30.000 bin aileye İslâm dinini kabûl ettirmiÅŸ olmaları ve 7 cami inÅŸa etmeleri olmuÅŸtur. Bu sayede bugün, dünyada İslamiyet’le adı pek anılmayan Budist Tayland'da İslamiyet ikinci büyük din olarak varlığını sürdürmektedir ve Åžeyhülislamlık makâmı vardır.
Bu makam Tayland’da Müslümanların okul açma, cami yaptırma, fakir Müslüman ailelere yardım, gençlerin eÄŸitimi gibi çalışmaları yürütmektedir.
Ülkedeki 75 vilayetin tamamında İslam Yüksek Merkezleri faaliyetlerine devam etmektedir. Sadece Bangkok’ta 55 cami olmasına raÄŸmen,Tayland genelinde 4 binden fazla cami ve mescit ile İslami eÄŸitim veren 500 civarında okul vardır. Yine Tayland’da 8 milyon civarında Müslüman vardır, bu da ülke nüfusunun % 11’ine tekâbül etmektedir. Bu durum, Osmanlı döneminde Allah’ın izni ve keremiyle orada faaliyet gösteren bir avuç Türk tarafından tesis edilmiÅŸtir.
Bu çalışmalar o kadar etkili olmuÅŸtur ki; o dönem bölgede misyonerlik faaliyeti yapan Portekizli papazlar âdeta havlu atmışlardır.
Bunu Portekizli Cizvit rahibi Peder Fernao Mendes Pinto, 5 Aralık 1554 tarihinde Portekiz’in baÅŸkenti Lizbon’a yazdığı mektubunda, Türklerin baÅŸarıları karşısında Hristiyanlığın yayılmasının mümkün olmadığını belirterek KatolikliÄŸin can çekiÅŸmekte olduÄŸunu belirtmiÅŸtir.
Bugün hâlen Tayland’ın baÅŸkenti Bangkok’ta yer alan ve giriÅŸ kapısının üzerinde Sultan II. Abdülhamid Han tarafından gönderilen Osmanlı devlet arması bulunan Bang Uthit Camii, Türk İşbirliÄŸi ve Koordinasyon Ajansı BaÅŸkanlığı (TİKA) tarafından yenilenmiÅŸtir. TİKA’mızı tebrik ediyoruz.
Ecdâdın yapmış olduÄŸu bu fütuhat, devlete baÄŸlı TİKA, Yunus Emre Enstitüsü, Maarif Vakfı gibi kuruluÅŸlar eliyle günümüzdede artarak devam ettirilmelidir. Bir kez daha ÅŸanlı ecdâdımızı rahmetle minnetle yâd ediyoruz. Mekânları cennet olsun inÅŸaallah.
Yazar: Halit Kanak |
19-03-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||