Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 4238 |
Kur'an'da "Ulûl elbab" olarak geçen "temiz akl sâhipleri" tamlamasndaki temiz akln, farkl Kur'an meallerinde "Meselenin özüne vakf olmak, akl- selim, saduyu, derin kavray, gerçek akl, temiz vicdan, öze ermi, bilginin ve eylemin özüne sahip" olarak tercüme edildiini görürüz.
Temiz akl ksaca, derin düünebilmek, zahirinde kalmayp bâtn görebilmek, hikmetli konuabilmek, doru ve yanl ayrt edebilmek, yaanan olaylar doru deerlendirip, doru kararlar alabilmektir. Vicdannn yönlendirmesiyle hareket eden, Allah'a iman eden, O'nu akla seven, O'ndan derin bir saygyla korkan ve O'nun snrlarn gözeten her samimi insan bu akla sahip olabilir.
Akl, Allah korkusu ve vicdan güçlendirme ile doru orantl olarak insann hayatnn sonuna kadar geliebilir. Allah korkusu insann vicdann harekete geçirir, akln artrr. Bu nasl olur?..
çinde derin Allah korkusu tayan insan, eytana ve nefsinin bencil tutkularna kar her an dikkatlidir ve vicdann hep diri tutar. Dünyevi korkular insan telaa kaptrr, doru karar almasn engellerken, Allah korkusu insana, ‘doruyu yanltan ayran bir anlay’ yani akl ve basiret kazandrr. Akl ise iman derinletiren önemli bir kuvvettir.
Allah, samimi olan ve honutluunu kazanmak için ciddi çaba içinde olan kullarnn "doruyu yanltan ayrma" özelliklerini artrabilir. Böylece insan, hem dünyada hem âhirette temiz akl sahiplerine sunulan ayrcalklar kazanabilir.
nsan temiz bir akla sahip olabilmek için hayatnn amac, dünya hayat, imtihan, ölüm ve âhiret konularnda derin düünmeli, hikmetlerini kavramaya çalmaldr. Bu sorularn cevaplar ise Allah'n insanla mesaj olan Kur'an'dadr. Kur'an kapal kaplar açan anahtardr. nsan, kafasndaki bütün soru iaretlerini Kur'an'la giderebilir; hatalarn görüp, hayatnn temelini Allah'n honutluu temeli üzerine kurabilir. Ftratna en uygun hayat tarz budur. Kur'an'n lahi nn aydnlatt yola uymas, "te bu (Kur'an) uyarlp korkutulsunlar, gerçekten O'nun yalnzca bir tek lah olduunu bilsinler ve temiz akl sahipleri iyice öüt alp düünsünler diye bir bildirip-duyurma (bir bela)dr." (brahim Suresi, 52) âyetiyle bildirildii gibi, insann akln ve kavrama gücünü gelitirir.
Bu arada eytan bo durmaz kukusuz. nsan yolundan alkoyup bo ilere yöneltmeye çalr; Kur'an d sözler söyleme ve ho olmayan davranlarda bulunma yönünde telkinler verir. Ancak Allah'tan saknan temiz akl sahibi müminler, "... eytandan bir vesvese eritiinde (önce) iyice düünürler (Allah' zikredip-anarlar), sonra hemen bakarsn ki görüp bilmilerdir..." (Araf Suresi, 201) âyetindeki ifadeyle çözümü bilirler.
“Onlar, ayakta iken, otururken, yan yatarken Allah' zikrederler ve göklerin ve yerin yaratl konusunda düünürler. (Ve derler ki:) "Rabbimiz, sen bunu bouna yaratmadn. Sen pek yücesin, bizi atein azabndan koru." (Al-i mran Suresi, 191) âyetinde tarif edilen derin düünen müminler, derin bir kavraya da sahip olurlar.
Etrafndaki deliller üzerinde düünen insan, her eyin bir varolu sebebi olduunu görür, kendisinin de bir gaye ile yaratldn anlar. nsan yalnzca Allah’n kainatta yaratt varlk delilleri üzerinde deil, “Kendi nefisleri konusunda düünmüyorlar m?..” (Rum Suresi, 8) buyruu gerei kendi nefsi konusunda da derin düünmelidir. Rabb’inden bir arlanma olarak O’nun honutluunu umut eden insan, gün içinde att her adm Allah için attnda, nefsinin bencil dünyevi tutkularndan uzak olacaktr.
Dünyann geçici nimetlerini deil, âhiretin sonsuz nimetleri tercih etmek, üstün bir akledebilme yeteneidir. Vicdanl insanlar arnmay samimiyetle diledikleri için, Kur'an hükümleri dorultusunda kendilerine yaplan her hatrlatmay dinler, itaat ederler.
Kur'an akl sahibi müminleri, "Ki onlar, sözü iitirler ve en güzeline uyarlar. te onlar, Allah'n kendilerini hidayete erdirdii kimselerdir ve onlar, temiz akl sahipleridir." (Zümer Suresi, 18) ifadesiyle tanmlar. Mümin, kendisini güzel sözle uyaran kardeinin kendisi için hayrl düündüüne inanmal ve güven duymaldr. "Acaba bu uyary yaparken samimi ve dürüst mü?” gibi üpheyle yaklamak her iki taraf için de ruhen çok yorucudur. üphe, salkl düünmeyi engeller; insan akl bu tür olumsuzluklara uygun deildir. Temiz akl sahibi olmaktan alkoyan üphe, insan vesveseye boar. Karsndaki insann Kur'an'a uymas, Allah'n honutluu için yaamas ona güvenmek ve uyarlarna hüsn-ü zan ile bakmak için yeterli olmaldr.
Güzel söze uyup uymamak arasnda bir seçim, mümin için söz konusu deildir. Çünkü en güzel söze uymak, karlk olarak mutluluk yurdunda sonsuza dek sürecek bir yaam demektir. Allah'n dosdoru yoluna tam olarak uyan, Kur'an hükümlerini bir ucundan deil titizlikle yerine getiren, vicdanna tabi olan ve Rabb'inin snrlar içinde yaayan samimi inanan insan, temiz akl nimetiyle ödüllendirilir.
Allah, "Peki, sana Rabbinden indirilenin gerçekten hak olduunu bilen kii, o görmeyen (a'ma) gibi midir? Ancak temiz akl sahipleri öüt alp-düünebilirler. (Ra'd Suresi, 19) âyeti ve dier birçok âyetle ancak temiz akl sahiplerinin öüt alabileceklerini açklar. Onlar Kur'an ayetlerinden, Kur'an'da haber verilen kssalardan, gökler ve yer, gece ile gündüz, sararp kuruyan yeryüzü, yaan yamur, topraktan çkan çeitli renklerde ürünler gibi Allah'n benzersiz sanatyla yaratt mucizeler üzerinde tefekkür eder, öüt alrlar.
Sonuç olarak; Akl, pek çok nimet ve güzellii insann önüne seren çok önemli bir güçtür. Akll insan olaylardan en isabetli sonucu çkarr. Hikmetli konuur, güzel söz söyler; bulunduu ortamda sayg ve hayranlk uyandrr.
Allah, insanlarn genellikle alkanlk gözüyle bakt pek çok eyin ardndaki güzellikleri, muhteem detaylar temiz akl sahibi müminlerin görebildiklerini haber verir. Bu yüzden akl sahipleri, ayn zamanda güzelliklerden çok daha fazla zevk alabilen ruh derinliine sahiptirler.
Allah, insan temiz bir aklla düünebilecek özellikte yaratmtr. Temiz akl, hiçbir yarar olmayan bo düüncelerden arnm, gereksiz kuruntulardan uzak, yalnzca Allah'n honutluuna odaklanm akldr. Akln, kalbin, ruhun temizinden söz eder Kur'an. Nefsimiz ise kkrtarak düüncelerimizi kirletir, salkl düünmemizi engeller. Üzerimizdeki tek pislik nefsimizin fücuru ise arnmann ve temizlenmenin yollarn düünmeliyiz. Olaylara Kur'an penceresinden hayr ve hikmet gözüyle bakar, olumlu düünür ve her an teyakkuz halinde olursak Allah'n dilemesiyle temizlenip arnabiliriz.
"Kime dilerse hikmeti ona verir; üphesiz kendisine hikmet verilene büyük bir hayr da verilmitir. Temiz akl sahiplerinden bakas öüt alp-düünmez. "(Bakara Suresi, 269)
Yazar: Fuat Türker |
26-10-11 |
||
| E mail: ftturker@gmail.com | Tweet | ||
 |
 |
||
