Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / SANAT | Okunma Says: 3586 |
Atatürk müzik inklabn dier inklaplar tamamlayc olarak görüyordu. Batl bir toplum oluturma hedefi içerisinde gelecek nesilleri Dou kültüründen uzak tutmak istiyordu. Tabiî ki bu onun tercihiydi. Çünkü halk Bat müziini benimsemedi. Radyolarda iki yla süren yasaa,1976 ylnda Klasik Türk Müzii konservatuarnn kurulmasna kadar geçen süredeki eitim yasana ramen halk kendi müziini seslendirmeye devam etti.
Hakan Can / Tarih Dosyas / Dünya Bülteni
Cumhuriyetin ilk döneminde doulu bir toplumdan Batl bir toplum yaratma çabasyla alfabeden, klk kyafete, tiyatrodan müzie kültürel alanda bir dizi inklap gerçekletirilmiti. Bunlarn arasnda kabul ettirilmesi belki de en zor olan müzik alanndaki inklap çabasyd. Çünkü binlerce yl içerisinde insanlarn dillerine kulaklarna yerlemi, acsn sevincini hissettiren müziin yerine Bat müziini koymak, sonucu en bandan belli olan bir mücadele balamak olacakt.
Alaturka müzik eitimden çkarld
Alaturka müziin yerine Bat müziinin yerletirilme çabalar 1924 ylndan itibaren balad. Ankara’da Musiki Muallim mektebi kuruldu. Bu okul orta öretim okullar için bat müzii eitimi alm öretmenleri yetitirecekti. 1926 ylna Darül Elhan ( Müzik Okulu ) ehreminlie baland ve bu yaplrken ark musikisi ubesi kapatld. Böylece ülkedeki müzik eitiminden Klasik Türk müzii kaldrld, müzik eitimi Bat müzii çerçevesinde yaplmaya baland. Karar alan kiilerden olan Sanayi-i Nefise encümen üyelerinden smail Hakk Baltacolu, daha sonralar bu konu ile ilgili olarak ; “Alaturka musiki irtica musikisidir, ona müdahale etmek lazmd” diyordu.
Atatürk’ün Alaturka Müzie Eletirisi
8 Austos 1928 tarihi ise Alaturka müziin gelecei açsndan önemli bir gün oldu. Sarayburnu’nda Cumhuriyet Halk Frkas’nn organize ettii konserde, Caz Bandn dans müzikleri çalnr, Msrl Müniretül Mehdiye Arapça arklarn söyler ardndan da Eyüp musiki cemiyeti kürdilihicazkar fasln seslendirir. Konsere katlm olan Cumhurbakan Atatürk ise program izledikten sonra icra edilen müzik için unlar söyler :
“Bu gece, burada, güzel bir tesadüf eseri olarak ark’n en mümtaz iki musiki heyetini dinledim. Bilhassa sahneyi birinci olarak tezyin eden Müniretü’l Mehdiye Hanm sanatkarlnda muvaffak oldu. Fakat, benim Türk hissiyatm üzerinde artk bu musiki, bu basit musiki, Türk’ün çok münkeif ruh ve hissini tatmine kafi gelmez. imdi karda medeni dünyann musikisi de iitildi. Bu ana kadar ark musikisi denilen terennümler karsnda kansz gibi görünen halk, derhal harekete ve faaliyete geçti. Hepsi oynuyor ve en, atrdrlar, tabiatn icabatn yapyorlar. Bu pek tabiidir. Hakikaten Türk ftraten en, atrdr. Eer onun bu güzel huyu bir zaman için farkolunmamsa, kendisinin kusuru deildir. Kusurlu hareketlerin ac, felaketli neticeleri vardr. Bunun fariki olmamak, kabahatti. te, Türk Milleti bunun için gamland. Fakat artk millet hatalarn kan ile tashih etmitir; artk müsterihtir; artk Türk endir, ftratnda olduu gibi. Artk Türk endir.” (u ifadelere tahammül ne zor! "Dorulu")
fadelerde görüldüü üzere Atatürk, klasik Türk musikisini basit, tek sesli ve ark tarz olmakla suçlamakta ve Türk milletinin artk bu musikiyi brakma vaktinin geldiini vurgulamaktadr. Ayrca bir mülakatta Atatürk, Alaturka müziin Bizans’tan kalma olduunu, Türk müziinin Bat müziinden yüzlerce yl geri kalm olduunu söyleyerek “Bizim bu kadar zaman beklemee vaktimiz yoktur. Bunun için, garp musikiciliini almakta olduumuzu görüyorsunuz.” der. Musiki inklab böylece yeni bir aamaya gelir.
Alaturka- Bat Müzii Tartmalar
1930’lu yllarn bandan itibaren Klasik Türk müzii-Bat müzii tartmalar hz kazanr. Bat müziini savunanlar Klasik Türk müziini skc, melankolik, olduunu savunurken, dier taraf ise musikinin milli deerleri yansttn, korunmas gerektiini ve halka tepeden hangi müzii dinleyeceinin telkin edilemeyeceini savunur. Bu tartmalar sürerken Klasik Türk müziinin yasaklanmasna giden yolu Cumhurbakan Atatük’ün Meclis açl nutkundaki ifadeleri açar: “Güzel sanatlarn hepsinde, ulus gençliinin ne türlü ilerletilmesini istediinizi bilirim. Bu, yaplmaktadr, ancak, bunda en çabuk, en önde götürülmesi gerekli olan Türk musikisidir. Bir ulusun yeni deiikliinde ölçü, musikide deiiklii alabilmesi, kavryabilmesidir. Bu gün dinletmee yeltenilen musiki yüz aartacak deerde olmaktan uzaktr. Bunu açkça bilmeliyiz. Ulusal; ince duygular, düünceleri anlatan; yüksek deyileri, söyleyileri toplamak, onlar, bir gün önce, genel son musiki kurallarna göre ilemek gerektir. ("Son musiki kurallar" ifadesi ile Bat müzii kastedildii bellidir. "Dorulu") Ancak; bu güzeyde (sayede), Türk ulusal musikisi yükselebilir, evrensel musiki de yerini alabilir.”
Alaturka Müzik Radyolarda Yasakland
Atatürk’ün bu ifadeleri onun müzik inklabndaki tutumunu açkça ortaya koymutu. Çok geçmedi. Dahiliye Vekili ükrü Kaya, stanbul ve Ankara radyolarna bir genelge göndererek Alaturka müziin tamamen yasaklandn bildirdi. Böylece eitim ve öretimin içinden çkarlan Alaturka müziin radyolarda seslendirilmesi de yasakland.
Alaturka müzik bu ekilde yasaklanrken, bu müzie hayran olan Atatürk ncesaz heyetini yanndan eksik etmez. (Bu çelikiye ne diyelim? "Dorulu") Onun en büyük tutkularndan biri olan Alaturka müziini yasaklatmas anlalmas güç bir eydi. Ancak Çankaya kökünde Nuri Conker ile arasndaki bir konuma onun konuya nasl yaklatn nasl bir savunma içerisinde olduunu göstermesi açsndan önemlidir. Atatürk’ün, ncesaz heyetinden “Manastrn ortasnda var bir havuz” türküsünü seslendirmesini istemesi üzerine Nuri Conker, “mam verir talkn, kendi yutar salkm. Sen radyodan Alaturka’y kaldrdn, kendin de çaldrma bakalm” deyince Atatürk öyle bir cevap verir : “imdi biz burada rak içiyoruz diye, devletin her köyde meyhane açmas caiz mi? Biz fena yetitirilme ve ihmaller neticesi buna almz, kendimizi kurtarmayabiliriz, fakat gelecek nesillere, kendi fena itiyadlarmz (alkanlklarmz) alamaya hakkmz yok. Nasl, farzmuhal halk almtr diye esrar tekkeleri açamazsak, devlet radyolarnda da alayan inleyen nameler yayamayz.”
Atatürk : Devrim için fedakarlk yapmal
Yine baka bir anlatda Yunus Nadi’nin “Paam, ne olur Alaturka arklardan bizi mahrum brakmasnlar. Zevkimize, duygularmza el atld için çok üzülüyor ve inciniyoruz.” Sözleri üzerine Mustafa Kemal, “Alaturka arklardan ben de holanyorum. Fakat unutmamak gerekir ki, devrim yapan bu nesil, baz fedakarlklara katlanmasn bilmelidir. Ancak milli türkülere yer verilmelidir.” diyerek müzik inklab konusundaki tutumunun ne kadar ciddi olduunu göstermitir.
Bu ifadelerden de anlald üzere Atatürk müzik inklabn dier inklaplar tamamlayc olarak görüyordu. Batl bir toplum oluturma hedefi içerisinde gelecek nesilleri Dou kültüründen uzak tutmak istiyordu. Tabiî ki bu onun tercihiydi. Çünkü halk Bat müziini benimsemedi. Radyolarda iki yla süren yasaa,1976 ylnda Klasik Türk Müzii konservatuarnn kurulmasna kadar geçen süredeki eitim yasana ramen halk kendi müziini seslendirmeye devam etti.
Kaynaklar :
Dr. Ozan Yarman,Alaturka Müziin Yasaklanmasnda Atatürk
Sadi Yaver Ataman, Atatürk ve Muski
Yazar: Hakan Can |
04-11-11 |
||
| E mail: dünyabülteni.net | Tweet | ||
 |
 |
||
| Ýhsan Efendioðlu | |||
Batýlýlaþmak Uðruna |
Tarih : 14-11-11 | ||
Bu ve buna benzer uygulamalarý duydukça Üstad Cemil Meriç'i hatýrlamamak elde mi? "Bütün Kur'anlarý yaksak, bütün camileri yýksak Avrupalýnýn gözünde Osmanlýyýz. Osmanlý, yani Ýslam. Karanlýk, tehlikeli bir düþman." Deðiþen bir þey var mý? |
|||
| AHMET | |||
LÂ HAVLE! |
Tarih : 04-11-11 | ||
Yazýyý okurken sýk sýk "Lâ havle!" çekmekten kendimi alamadým. Milletin asli kimliðinden hoþlanmayýn ona yeni bir kimlik giydirilmek istendiði çok açýk. Sonunda Batýlý olacaksak, Batýlýlara karþý Ýstiklâl Harbini niye yaptýk? Yoksa bu da mý yalandý?.. |
|||
