Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / EDEBÝYAT | Okunma Says: 3111 |
Düünceyi daraltyoruz. Oturup büyük meseleler üzerinde büyük çözümler üretmeye çalmak gibi alyoruz. Oraya doru bir yöneli sayyoruz en azndan.
San'at ayrdr mesela! Peki, nasl ayrdr? Bir iir düündürmez mi insan? Düündürmeden hissettirmek gibi bir amaç olabilir mi? nsan öz yaps gerei hissederken de düünmez mi? Sevgi ile düünce arasnda bir ba yok mu? Yok dersen, geriye sadece cinsellik kalr, o da bütün yaratlm canllarda var. Biyolojik bir realite. Böylesi, insana yakyor mu? nsan insanln koruyabiliyor mu öyle bir yalnlkta?
nsann ruhu var, akl var, kiilii var (olmal). nsan, içgüdülerini dizginleyip yönlendirebilen yönetebilen bir varlktr. Bu onun eksiklii deil, fazlaldr, üstünlüüdür. çgüdülerin tutsa olmamak ayn zamanda bir özgürlüktür. Sevgi, düünce, inanç ihtiyaçlar ve imkânlar da var insann. nsan bunun için insan, bunun için farkl, bunun için deerli. nsann yemesi içmesi bile bir ruhi ilgi tar. Bazen aç olduu halde yemek istemeyebilir. Belli artlarda yemekten daha fazla tat alabilir. Hep bilinen, ama unutulan eyler.
iir benim gönlüme de aklma da hitap etmeli. iir dili akla baka türlü hitap eder, ama eder. Bana çarmlar yaptrmal, ifade edilmesi zor eyler düündürmeli. Bu, iyi yaplm bir resimde deil, iyi çekilmi bir fotorafta bile vardr. Brakn iiri.
iir olmazsa, hikâye de roman da olmaz. iire bile yer bulunmayan bir dünyada onlar nereye koyacaksn? iirsiz edebiyat deil, sanat bile olmaz. Ve sanatsz da hayat olmaz.
Tabii ki iktisattaki düünce baka, iirdeki düünce bakadr. Düüncenin türü kullanlan yere göre deiir. Fakat düünce hep vardr. Yeterli, yetersiz, yanl, doru olabilir; bo olmaz, anlamsz olmaz. Oldurmaya çalrsan yoklukla karlarsn. "air çok, iir yok" bu demektir. "Kendim için yazyorum" demek, bir unvan sahibi olmak için yazmaktr. Baka bir "i"tir.
Hepimiz gençliimizde iirler yazdk. air olmak için deil, gönlümüzden geldii için. Oturup birbirimize seçilmi iirler okuduk. Necip Fazl'n, Dalarca'nn, Cahit Külebi'nin, Yahya Kemal'in, Necatigil'in ve bakalarnn iirleri... Yahya Kemal'in öldüünü ben bir akam vakti Taksim otobüsünde örendim. Bir Sessiz Gemi uultusu vard içeride. "Ne oluyor?" diye sorunca söylediler. Toplum iire bu kadar açkt. imdi niçin kapand? Anlamyor çünkü.
Varlk'la Hisar 7500'er satyordu. imdi 70 milyona çktk, onlar gibi bir dergi yok. Nasl açklayacaz bu durumu? Kendin yaz kendin oku! nsanlar, toplum, umurumuzda deil mi? Böyle ise, hiçbir çaba dikkate ve saygya layk görülmez. Esasen o iiri, sadece halk ve gençler deil, bir mimar bir doktor bir hukukçu ve genel olarak aydnlar da anlamaz. Anlamsz iir akla da kalbe de aykr. "iir açklanmaz" sözü anlamsz olduu için deil, kendini en iyi açklad içindir.
Nice dopdolu on yllar yaadk, nice karmak ve yüklü dönemlerde ar bedeller ödeyip aclar çektik; ama bunlar edebiyata yansyamad için birçok yönden izahsz kald. Çünkü insann içinden bakamadk yaananlara. Cinsel ve ideolojik malzemelerin istismar edilmesiyle belirlenen darack aç, sanki bir baka toplumu anlatt. nsanlarmzn ruhunu, yüreini, gönlündeki duyarllklarn, zihnindeki tereddütleri, bütünselliindeki özlemleri kayglar, çelikili skntlar, umutlar bir tarafa braktlar; "senin anlaman gerekmez"in kolayclnda ya ekonomik piyasaya ya da klik piyasasna hitap eden tuhaf üretimlerle kendilerini tatmin ettiler. Yedi yanda bir çocuun yanndaki kadna temas etmek istemesini ve 70 yandaki bir adamn bir genç kza ilgi duymasn hayatn özünde olan güzel bir cinsellik arzusu gibi gösteren hayat yorumlar yaptlar. Bu toplumun insann anlatmak myd bu? Okunmamas gereken bir eydi tabii ve insanlar da bunu yapt.
iir ve edebiyat kök tutsayd, insanlar sevgiden ve düünceden bu kadar uzak kalr myd? nsan iiri deil, iir, insan anlamaya ve yakalamaya çalacak. Gerçek iir ve edebiyat siyasetten bile sorumludur.
Yazar: Ahmet Selim |
22-12-11 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
