Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 3512 |
smail Kahraman’ n Kalemi ve Hasan Dinç’in Kameras’ndan Bursa Belgeseli
Tarih ve Maneviyat ehri Bursa’da Devr-i Alem..
*23-25 Kasm 2011 tarihlerinde Babakanlk Basn Yayn genel müdürlüü, Radyo ve Televizyon üst kurulu RÜTÜK ve Bursa valiliinin ortaklaa düzenledii seminer dolayas ile Davetli olarak gittiimiz Bursa’da yaptmz aratrma ve DEVR- ALEM belgesel TV program çekimi’ nin senaryo metnini sizlerle paylayorum.
*SEVMEK TANIMAKLA BALAR...
“Gelin tan olalm...i kolay klalm...Sevelim sevilelim...Dünya kimseye kalmaz...”
Yunus Emre
Devr-i Alem, geçmii kültür ve medeniyet tarihimiz de Horasan erenlerinden Yunus Emre’nin dizeleri kadar köklü olan, kültür ve medeniyet tarihimizin beiine götürüyor sizleri...
Öyle bir yer ki buras, bin yllar, be bin yllar devire devire bu günlere gelmi, kökleri tarihin derinliklerine uzanan koca bir Osmanl çnar. Adm ba tarih. Adm ba maneviyat ve adm ba geçmiten izler tayor. Doal güzellik yurdu buras..Her an yeniden kefedilmeye hazr bir ilimiz buras.
Devr-i Alem, Yunus Emre gibi sevmek tanmakla balar diyor Anadolu’nun, binlerce yllk kültürlerine beiklik yapm olan Bursa y daha iyi tanmak ve anlamak için yola çkt.
Geçmi den kopmadan bugünlere gelen Bursa bir çok badirelerde atlatr. Ancak atalar der ki “Prl prl gökkuan görmek için önce yamur ve frtnalar yaamak gerek.” Yamur ve frtnalar ç oktan geride brakan Bursa için artk gökkua zamandr.
Bursa Umutla ve özlemle uzatyor elini bizlere...
Geçmii ile bugünü ile asrlk bir çnar gibi kucak açm...
Bir selammz almay, bir çayn içmemizi bekliyor...
Bir de kulak vermemizi istiyor ,yeil örtülü, ba gelin gibi duvakl , bereketli Bursa ovas , bizlere bakn neler söylüyor neler..
* BEN BURSA YIM....
Ben, Marmara’ nn beyaz süsü,
Tarih ve maneviyat kaynyor içim.
Ben, Uluda’n beyaz örtüsü,
Medeniyet olup aydnlatacam.
Ben Koca yaylann zümrüt yeili,
Ben, dalar da kar, ovada bereket
Ben, Marmara bölgesi’ nin hals,
çimden Osmanl medeniyeti akar.
* Ben.. Kültür, tarih ve Maneviyat ehri Bursa ym....
Dallar filizlerle bezeli yal bir Osmanl çnarym.... Her gün yeniden douyorum... Geçmiim tüm Osmanl tarihini kucaklar… Adm ne olursa olsun yüzlerce yllk Osmanl kültür ve Medeniyeti’nin birikimiyim. Ben dünya tarihine 623 yl nizam verem , insanl bar ve adaletle idare eden Osmanl medeniyetinin kuruluuna beiklik etmi Bursa ym... Ben Marmara bölgesi’ nin Kültür ve maneviyat , bakenti Osmanl medeniyetine mühür vurmu , Marka ehir Bursaym..
Bin yllar, be bin yllar devire devire bu güne gelmi bir medeniyetler beii Bursa. Adm ba tarih. Adm ba geçmiten izler tayor. Adm ba doal güzellik yurdu buras. Adm ba kültür ve tarih . Heran yeniden kefedilmeye hazr. Duyulmam sözleri, tam olarak yazlamam tarihi , hakk ile anlalamam hak a gönül sultanlar .. dinlenememi halk ozanlar, hikayeleri destanlar masallaryla bitmez tükenmez bir erenler ve evliyalar yurdu Bursa..
Boy boy tepeler, göz alabildiine yeil ba ve bahçeler... buras Türkiye’nin en önemli sanayi bölgelerinden birisi.. Devr-i Alem ile Bursa nn kültür ve medeniyet tarihine yolculuk balyor.
* MARMARA’NIN KÜLTÜR BAKENT BURSA
imdi Ksaca Bursa’nn bulunduu Marmara bölgesine göz atalm. Adn bütünüyle topraklar içindeki iç denizden alan Marmara bölgesi stanbul ve Çanakkale boazyla önemli bir konuma sahip. Bölge Ülke topraklarnn %8,5’ni oluturuyor. Asya ile Avrupa’y birbirine balayan Balkan Yarmadas ile Anadolu arasnda bir geçi alan oluturan bölge Douda ç Anadolu ve Karadeniz, Güneyde Ege Bölgesi, Kuzeybatda ise Yunanistan ve Bulgaristan ile çevrili. Ege kylar açnda bulunan Bozcaada ve Gökçeada Marmara Bölgesi alannda. Sürekli göç alan Marmara bölgesi Türkiye de en youn nüfusun yaad bölge. Milyonlarca insanmz i ve a için Marmara bölgesine göç ederek yurt yuva kurdu.
Türkiye’nin balca sanayi bölgesi olan Marmara’da sanayinin dnda ticaret ve turizm de çok gelimitir. Ancak sanayi bölgede çok büyük önem tayor. stanbul, Bursa, Kocaeli ekseni bölgedeki en gelimi sanayi alanlar. bölgede, ilenmi gda, dokuma, hazr giyim, çimento, kat, Petro kimya ürünleri, otomobil, elektrikli eya ile vagon ve gemi gibi sanayi mallar üretiliyor.
Bir çok büyük medeniyetin doduu ve geliip kök sald bölge iki kta arasnda geçi yapan kavimlerin göç yollarn oluturmutur Ulam yollar üzerinde elverili bir konumda olan Marmara bölgesi Bu gün Çeitli eitim kurumlar basn ve yayn kurulular sinema sanayisi ve tiyatrolar youn kültür etkinlikleriyle dünyann en önemli kültür merkezlerinden biri. Dünyann en güzel manzaralar, en önemli mimari ve sanat eserleri burada..
*MARMARA BÖLGES’NN MARKA EHR BURSA...
Bursa
Yüzölçümü: 10.887 km2
Nüfusu: 2.106.687
lçeleri: Nilüfer, Osmangazi, Yldrm, Büyükorhan, Gemlik, Gürsu, Harmanck, negöl, znik, Karacabey, Keles, Kestel, Mudanya, M.Kemalpaa, Orhaneli, Orhangazi, Yeniehir.
Bursa y anlamak tanmakla olur. Sevmek tanmakla balar..Bursa y tanmak için tarih bilincine sahip olmak gerek.. Tarih bilincine sahip olmak her eye sahip olmak diyerek Devr-i Alem kameralarn Bursa ya çeviriyoruz.
Osmanl Devleti’nin kozasn ördüü ilk ehir. Bir Rüyalar Kenti.. Hüdavendigar ehri BURSA.. Evliya Çelebi'nin "pek ve taht ehri" diyerek rüyasnda seyahat Yarasülullah dedikten sonra ilk seyahat ettii ehir..
Ahmet Hamdi Tanpinar'n "içimizdeki aydnln aynas" diye tasvir edip tarif ettii Bursa.. Bursa’nn dousunda Bilecik, Kuzeydousunda Sakarya, Kuzeyinde Kocaeli, Yalova ve Marmara Denizi, güneyinde Kütahya, güneybatsnda Balkesir bulunuyor.
Baz tarihçilere göre adn Bithynia Kral I. Prusias'tan ald yazlsa da, Bursa y Hz. Süleyman peygamberin kurduu ve Bursa adnn Belks’dan geldii bilinmekte. Bursa Roma ve Bizans dönemlerinde, özellikle Çekirge'deki kaplcalar nedeniyle tannr ancak kaplcalarna vakf hamamlar kurarak tüm insanln hizmetine Osmanl medeniyeti açmtr.. bugün Çekirge bölgesini gezdiinizde küçüklü büyüklü vakf hamamlar Osmanl medeniyeti’ nin su kültürünü yanstmakta. slam Medeniyeti’nin temizlie verdii önemi simgelemekte.
*OSMANLI’NIN KURULU BE BURSA.
1326 ylnda Bursa, Osmanl topraklarna katlr ve devletin bakenti olur. Yeniden kurulurcasna imar edilir, büyütülür, bugünkü kimliini kazanr. Bursa’ya gönül vermi Osman Gazi, onun fetih rüyalarn görür. Ama o rüyay gerçekletirme ii olu Orhan Gaziye nasip olur. Söütte vefat ettii halde vasiyeti üzerine Gümülü Kümbete getirilip gömülür. Orhan gazinin Türbesi babas Osman Gazinin yanndadr. Türbede Orhan Gazi’nin hanm Nilüfer Hatun ve çocuklarnn lahitleri var. Gümülü kümbet bu gün birçok ziyaretçinin aknna uruyor. Bir akam vakti bizde Bursa’nn kalbinin att bu bölgeye gelerek Osman ve Orhan gazileri ziyaret edip Fatiha okuyarak vefa borcumuzu ödüyoruz.
Orhan Gazi'nin yaptrd ve külliyesine dahil olan Çifte Hamam, Selçuklu hamamlarndan Osmanl hamamlarna bir geçi oluturuyor. Bursa da Görülmesi gereken bir tarihi yap. Farsçada bey ve paa anlamna gelen ve Hüdevendigar dan adn alan, Murad Hüdavendigar Camisi ve Külliyesi. Kosova’da ehit olan gazi Sultan birinci Murad burada yatmakta. ehit Sultan Murad hann mezarn ziyaret ederken Kosova meydan muharebesini hatrlar ve milli air Mehmet Akifin “Nereye baksam karmda bir kanl ova, Senmisin yoksa hayalin mi vefasz Kosova “ Söyle Mehet öpeyim secde edip topran tan. Yok mudur sende Muradn üç be damla kan ‘ dizelerini mrldanr Balkanlardaki ihtiaml Osmanl tarihini hatrlarz.. Birinci Murad’n türbesinde fatihe okuyarak kameralarmz imdide adn fatihin babas ikinci Murat han dan alan, Muradiye semtine çeviriyoruz.
*VEFA BEKLEYEN MURADYE’DE SONBAHAR HÜZNÜ
Gözden ve gönülden biraz rak olan Bursa’nn Muradiye semti fark bir dünyadr. Devr-i Alem kameralarn bir sonbahar günü sararm yapraklarn altnda vefal ziyaretçi bekleyen Muradiye bölgesine çeviriyoruz.. Bu bölgede Fatih’in babas Sultan 2 .Murat.. ehzade Ahmet.. Cem sultan ve daha bir çok bey, paa ,ehzade ve hanm sultan’ n türbeleri var. Bu türbeler az dual fatiha okuyacak ziyaretçiler bekliyor.. Muradiye semtindeki ykk türbeler sararm yapraklar altndaki ecdada ait krk mezar talar biz torunlarndan fatihe bekliyor. Sizler adna türbeleri bir bir ziyaret ederek fatihe okuyoruz.
Muradiye bölgesinden ayrlmak çok zor.. te türbeleri, imaretleri, mescitleri, tekkeleri, çemeleri ve sebilleri ile ölüm ve fanilik dura olarak seçilen u aaçlk, koruluk Muradiye bayr. Bu kümbetlerin, bu kubbelerin saklad kaçnlmaz kederler, hazin akibetler, çözülmemi srlar, cenk hikayeleri, zaferler, hezimetler ve koca bir tarihten arta kalan macera krntlar. te ömrü boyunca aralanm zafer ve seferlerinin yükünü, bir ilim ve sanat muhiti ile yumuatm olan, ça açp ça kapayan peygamberimizin övgüsüne mazhar olmu fatihler yetitiren kinci Sultan Murad’n ziynetten, debdebeden, gösteriten uzak türbesine saanak saanak rahmet yayor. Devr-i alem kameralarn imdide Muradiye’den Bursa’nn bir baka semtine çeviriyoruz.
*BURSA’DA NBOLU ZAFERN YAAMAK
Bursa’nn dou yönündeki Yldrm Beyazd Külliyesi 1399’da tamamland. Bu Külliyeye bakarak Osmanl mimarisinin Selçuklu tarzndan kendi özgün kimliini bulmaya yöneldiini görüyoruz .. Bir tepe üstündeki Yldrm külliyesi ve Beyazid veli han türbesinde Tuna boylarndaki Osmanl nn balkanlardaki fethinin sembolü olan Nibolu zaferinin ihtiamn yaarken, Emir Timur han ile Çubuk meydann da yaanm Türk tarihi’ nin ac bir sayfasnn szsn duyar gibi olursunuz...
Osmanldaki ad "Kei Da" olan Uluda'n eteinde bir hilal eklinde uzanan Bursa'nn en önemli eseri hiç üphesiz ki Ulu Camii'dir. Yldrm Bayezid veli han tarafndan 1396-l400 yllar arasnda yaptrlan caminin yirmi kubbesi var Ulu cami dünyann en büyük hat sanatlar müzesidir. Minber ve mihrab bir sanat harikas ve gezegenlerin sembolize edildii bir tabloyu andrr. Kameralarmz ulu cami içinde gezdiriyor, muhteem hat sanat karsnda kendimizden geçiyoruz.
Yolu Bursa'ya düenin, önce ba döner. Uluda'n görkeminden, külliyelerin, camilerin, türbelerin güzelliinden, özellikle de insanlarn konukseverliinden etkilenir bir gelen bir daha gelmek ister...
*YEL CAMYE HARPUT VEFASI
Bursa'da bir sonbahar akamn karlamak üzere "Yeil" denilen semte gidiyoruz... Asrlk selvi ve çnar aaçlar ile Yeil bölgesi bir tabloyu andryor. Çelebi Sultan Mehmet'in yaptrd Yeil Camii, süslemelerinde kullanlan firuze ve yeil çinilerinden dolay bu ad alm. Yeil Camii Sultan I. Mehmet tarafndan yaptrlm. Osmanl sanatnn bir aheseri. Burada Osmanl çini sanatnn eriilmez güzellii ve ustal görülüyor... Bursa valisi ahabettin Harput’un özel ilgisi ile Bursal bir hayr sever gönül insan Harput holding tarafndan Yeil cami tamir edilip gelecek kuaklara aktarlyor. Konyal olan Vali sayn Harputlu ile sadece soyad benzerlii olan aslen Elaz’n Harput ilçesinden Harput Holdigin’den dier holdinglerimizin örnek almasn istiyor ve Harput holdinge teekkür ederek Bursa’daki gezimize devem ediyoruz.
*EMR SULTAN’DAN SOMUNCU BABAYA
Bursa’nn manevi kalbi Emir Sultan’da atar. Emir Sultan ziyaret ederken Horasan medeniyetini hatrlar.. Silsileyi aliye büyüklerini düünür, Horasan erenleri’ nin Anadoluyu nasl manen fethettiini anlarsnz. Emir Sultan Camisi'nin avlu revaklarnda görülen ahap ka kemerler, Bursa kemerinin en güzel örneklerinden. Emir sultan camii Bursa’da dini bakmdan büyük önem tayan ziyaret yerleridir. Timurta külliyesi de görülmeye deer tarihi yaplardan biri. Üftade hazretleri’ nin türbesini ziyaret ederken Aziz Mahmud Hüdai hazretlerini hatrlayp evliya’nn kerameti ve tasavvuf ehli’nin manevi gücünü öreniriz.
Bursa alimler, evliyalar ve erenler kentidir. Ulu cami’nin açlnda okuduu hutbede Fatiha i erife verdii yedi mana ve cami inat srasnda piirdii somunlarla Bursal’nn gönlünde taht kuran Somuncu baba ’nn kerameti halen yaamakta. Makam Malatya darende veya Aksaray’da olan Somuncu baba’nn ekmeklerini piirdii Bursa’daki frna gidiyoruz. Bizi yal bir teyze karlyor Somuncu baba’ nn frn ve çile hanesini bize gösterip ekmek piirdii kürekler ilk kez devr-i alem kameralar ile kamuoyuna gösteriliyordu.
Yazar: Ýsmail Kahraman |
07-01-12 |
||
| E mail: gebzegazetesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| OSMAN ALÝHAN | |||
RAHLEDEN DEVRÝ ÂLEME |
Tarih : 08-01-12 | ||
Küllenmiþ tarihimizi gün ýþýðýna çýkaran, yitik hazine mesabesindeki tarihi mirasýmýzý diyar diyar, ülke ülke gezip necip ecdadýn torunlarýna öðrettiðin için teþekkür ve dua ederiz. Tarih þuurunu ve mücadele azmini herhalde rahle tedrisatýna borçlusun. Selam ve dua ile |
|||
