
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHE BAKIÞ | Okunma Says: 4099 |
Hukuk fakültelerimizde slâm hukukuna, orta öretim müfredatnda münhasran slam tarihine yer vermemekliimizin fiili sonuçlar üzerinde durmak istiyorum:
Hukuk fakültelerinde slâm fkhn genel kültür seviyesinde olsun okutmamak, slâm kavramnn toplum nezdinde -tam da resmi ideolojinin arzu ettii üzere- "Çöl Kanunu" basitliiyle alglanmasna yol açmtr; "Çöl kanunu", yani kabile sosyolojisinin dar snrlarn aamam basit, iptidai ve problem çözme zenginliinden mahrum, s bir birikim! Öte yandan slâm tarihinin, resmi müfredatta sadece Siyer-i Nebî ve Râit halifeler devrinin fetih ve iftihar tablolar eklinde gösterilmesi ise, yaayan Müslümanlar, imdiki durumun sefâleti fakat tarihi zamanlarn evketi gibi iki ar yorum arasndaki gri ve tabii hadiseleri görmemeye sevk etti, romantikletirdi, ümitsizlik telkin ederek çkmaz yollara sapmalarna yol açt; hâlbuki tarih birikimi dediimiz ey sadece hanedan ve devletlerin kaytlarn tutmaz, insanln bütün hâllerini tasvir eder. nsanlk hallerini bilenler, kolay armazlar, bask altnda çabucak dalmazlar ve hadiselerin omurgasn herkesten önce ve sarih görebilirler.
Sözü kestirmeden u noktaya getirmek istiyorum: slâm tarihi, sadece slâm hükümetlerinin, hanedanlarnn ve münhasran Hilâfetin deil, Müslüman topluluklarn da tarihidir ve ayn zamanda hayatn her safhasna âmil hükümler külliyat olarak slâm'n nasl alglandn, nasl anlaldn, nasl uygulandn da hikâye eder. Ayrntl ve çok yönlü bir slâm tarihi okumas, bize slâm'n pratiini (olmu-bitmiini) gösterdii için çok deerlidir; böyle bir birikimden yüz çevirmenin zannedildii gibi laiklie bir hayr olamayaca gibi, tarihi romantizmi beslemesi bakmndan Müslümanlara da faydas yoktur.
Bu noktada "slâm Tarihi" konulu neriyatn yetersizliine iaret edelim. Mevcutlar ya bak açlar veya -bizde mehur- "Ahalinin itikadn bozmayalm" endiesi sebebiyle temizlenmi beyaz ama yetersiz metinlerdir. Okuma-yazma iklimimizde bugün slâm tarihine dair eserler din kitab, dinî kitap snfndan saylyor; bu durum kabaca, slâm milletinin, slâm'n tarihiyle doru-dürüst temas etmemesine yol açmtr. Müslümanlarn çou için slâm Tarihi, slâm'n savunulduu, yüceltildii ve propaganda edildii bir bilgi bütünüdür. Öyle olduu içindir ki meselâ ia doktrinini ilmekleyen sosyal ve siyasi klcal damarlar bilmeden Alevilere kestirmeden akaid nasihatleri verebilmekteyiz; hele hele Hâricîlik hakkndaki bütün mâlumatmz -ekserimiz için- bir kaç menkbeden ibarettir ve bu menkbelerde Haricilerin ne kadar menfi tipler olduunu görürüz. slam Tarihi okumadmz için, slâm hükümetlerinin bana gelen bütün melâneti kestirmeden Emevî Hanedan'na keser, "Bütün mel'unluk Emevîlerle balad; onlar araya girmese, Asr- Saadet'in lts hiç sönmeyecekti" diye tarih felsefesi yürütürüz! Ezcümle, "Dinî" olanla, "Sosyal" olan yan yana gelip çekimeye baladnda olup biteni deerlendirebilme kapasitemiz, bilgi yetersizlii sebebiyle yerlerde sürünür. Olup biteni bir türlü anlayamayz. Eitilmi tarih melekemiz, olup biteni sadece kahraman-hain dikotomisi içinde kavramak üzre biçimlendii için kahramann veya hainin görünmedii olaylarda parlak yorum gücümüz sukut eder.
Hâlbuki Kur'an- Kerîm, dier özelliklerine ilâveten, sanki bu gibi hâllerde younlatrlm tarih hikmetlerini talim etmek üzere özel bir tarihi hadiseler antolojisi de sunuyor bize ki ferâsetli bir mü'min, sadece Kur'anî tefekkürle bu gediini onarabilir. Kur'an, kaarîlerini hayata ve kitaplara gönderir; hayatn pratii ise insanlar Kur'an'a iade eder. Bir yerde, "Esasl bir slâm Tarihi okumam olabilirsiniz ama Kur'an'a hakkyla eilmi iseniz bu ihtiyacnz en azndan farkedersiniz" diye düünüyorum ama hakl olup olmadm da dorusu tam bilmiyorum.
nsanlk halleri, yani insanln bütün hikâyesinin lübbü, özeti, muhassalas, yani bütün tarih; slâm'n tarihi, insann tarihinden parantezle ayrlm deil ki. Kald ki insanlk halleri, -esasnda sayca az olduu için- kavranabilir meziyet ve kusurun çeitlenmesinden ibaret. Kur'an, bu hikmeti mündemiç olduu için her zaman diri.
slâm'a dair konuan en evvel tarihini iyi bilecek...
Yazar: A. Turan Alkan |
11-09-12 |
||
| E mail: zaman.com.tr | Tweet | ||