Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 651 |
Yarn, 624 yllk Osmanl saltanat rejiminin tarihin dehlizlerine gönderilmesinin ve ‘Cumhuriyet’ ad verilerek tesis olunan yeni bir rejimin kuruluunun 97. Yldönümü.. O ana kadar, bütün makamlar, maalar, rütbeler, harcamalar stanbul’dan geliyordu.
Yarn, yine ilk günlerdeki gibi, ilkmektep çocuklarna ve de onlardan pek fark olmayan bir ksm öretmenlere okutturulan nutuklar tekrarlanacak..
Ancak, bu rejim gerçekten de bir Cumhûriyet rejimi miydi?
***
Önce bir konuyu açkla kavuturmak gerekiyor.
‘Devlet’ denilen bir sosyal üst-yap kurumu için 3 aslî unsura ihtiyaç vardr:
1-Baka toplumlarn hâkimiyetinde olmayan bir toprak parças, bir corafya;
2- Öyle bir corafyada, hür ve müstakil olarak yaama arzu ve iradesi tayan bir halk..
3- Öyle bir corafyada ve öyle bir halkn benimsedii bir yönetim mekanizmas..
***
Bu üç unsurdan halk biz idik.. Corafya da, 900 yl akn bir zamandr, Müslümanlarn vatan idi.
Ama, yönetim mekanizmas?
Geçmite, ayn aile içinde dolap duran bir yönetmek iradesinin yerine, adna Cumhuriyet denilince, gerçekten de Cumhuriyet mi olmutu?
19. Asr Prusya subaylarnda, kendilerini toplumu yönlendirmekte ‘yar tanr’ gibi görme eilimi vard. O gelenek miladî-20. Yüzyl’n banda da bir çok toplumda da yaand, sadece bizde deil.. Ancak, bu aslî unsurlar bile yok saylyor ve ‘cumhuriyet’ ismi verilen yeni rejimin kurucusu, Devlet’in de, milletin de var edicisi, yaratcs olarak her eyi yoktan var eden bir ‘yar tanr’ olarak gösteriliyor. Kendilerini, enselerinde çöreklendikleri toplumlarn ‘Kurtarc’s ve hattâ ’tanr’s olarak gören, kendilerini, Nietzsche’nin ‘üstün insan’ zannna kaptrm tipler.. Stalin’ler, Führer (Hitler)’ler, Duçe’ (Mussolini)ler, Codillo’(General Franko)lar..
***
Bizdeki örnei Devlet Bahçeli, dünkü konumasnda, ‘kalbindeki srr son ana kadar gizleyen’ diye övüyordu. Bahçeli Bey’e, bugün Macron’a kar çkarken, 90- 100 yl öncelerde, Müslüman toplumlara deli gömlei giydirmeye çalan yerli Macron’larn daha da beterini yaptklar hatrlatlsa.. Ne der dersiniz?
***
Hemen ekleyeyim, bu satrlarn sahibinin gerçek bir ‘cumhuriyet’ /yani bir halkn ekseriyetinin iradesine göre oluturulan yönetim mekanizmasnn saltanat veya baz sosyal gruplarn vesayeti altndaki yönetim sistemlerinden slâm inanç sistemine çok daha uygun olduunu düünüyorum.
Ama, 97 sene önce, ‘Yarn Cumhuriyet’i ilân edeceiz.. ‘ diyenlerin Cumhuriyet’ten, halkn ekseriyetinin hür iradesine dayal olarak oluturulmu bir yönetim sisteminden haberleri yoktu.
Birileri, ‘Ben yaptm oldu..’ eklindeki bir jakobenist, tepeden inmeci, dayatmac ve kar çkanlarn ‘kellerinin koparlaca’ eklindeki ‘vecîz’ ifadesiyle..
Ve nice ‘kurtarc’ liderlerin herbirisi, bir varma- bir yokmu’a döndü, ama, bir halk, 100 yla varan bir zaman dilimi boyunca nice aclar, zdrablar çektikten sonra, hâlâ, 1930’lardaki gibi bir ‘yar tanr’ profilinin pençesinden kurtaramad kendisini.. O ‘yar tanr’nn tapclar, herhalde onun bile tahmin edemedii boyutlarda bir ‘tanr’ icad ettiler.
***
smet Paa’nn hâtrâtndan bir bölüm..
‘ttihad ve Terakki’nin öncülüünde yaplan inklap hareketi ordunun itiraki ile olmutu. nklaptan biraz önce ve ondan sonra ttihad ve Terakki ile içinde bulunularak çalld. Kaanun-u Esâsî gelecek ve her mesele hallolunacak kanaati vard. Bunun dnda, bizim bakaca bir bilgimiz yoktu. (…) Esef etmek gerekir ki, inklab yaratanlar, yani bizler, ne kadar kifayetsiz olduumuzun da kâfi derecede farknda deildik. Müslüman olan ve olmayan milletlerin türlü emellerini ve dardan yaplan tahripkâr tesirleri de bilmiyorduk. htilal olduu zaman her eyin düzeleceine kolayca o kadar inanyorduk ki…’
Burada smet nönü’nün deindii ttihadç kafas, 1923’de baka bir isim altnda devam etmiti.
***
Ve 1937’de, smet Paa ile M. Kemal’in aras bozulunca.. ktisad Vekili Celâl (Bayar) Bey’i çarr: ‘Celal bey.. D siyaseti ben belirlerim, elçileri ben tayin veya azl ederim. Ordu komutanlarn ve generalleri de ben tayin veya azl ederim. Maarifin genel müfredatn de ben belirlerim. Valileri ben tayin ve azl ederim. Emniyet müdürlerini, Polis eflerini de ben tayin ve azl ederim.
Gerisi, memleketi istediin gibi idare et Celâl Bey..’
***
Fransz htilâli’nin cumhuriyetçi liderlerinden birisi, son demlerinde kendisini ziyarete gelen eski bir arkadana dert yanar: ‘Cumhuriyetin diktatörlük günleri ne güzeldi..’
Bugün niceleri de ayn özlem içinde deiller mi?
Hâlâ, dâraaçlar, stiklâl Mahkemeleri, gardrop devrimcilii uruna bile aktlan nice kanlar.. Mâlum sofralarda hangi kararlarn nasl alnd, jandarma uzatmals’nn kendisini Devlet olarak gösterip en faist uygulamalarla bu millete neler yaptklarn hatrlamadan, Cumhuriyet güzellemesi yapmak isteyenler, devam edebilirler.
***
‘Yar tanr’ dayatmalarn ve kanun adna korunan anayasa ve kanunlarla korunan ve ‘insan hak ve özgürlüklerine aykr olaca itiraznn yaplamyaca’na dair ilkeler, devrimler ve isimler, resimler.. varken.. Gerçek bir ‘Cumhuriyet’ özlemine kavuamadan gideceiz vesselâm..
***
VE, TRT’YE BR HATIRLATMA:
Sk sk görülerine bavurduunuz bir eski gazeteci, Fransa’yla son zamanlarda yeniden trmanan gerilimle ilgili olarak dün sabah da konuturuldu TRT ekranlarnda.. Tamam, o arkada siyasî ve diplomatik gelimeleri deerlendirebilir, ama, her konuda onu her konunun uzman gibi konuturursanz, sadece onu güç duruma düürmekle kalmayp, bir de milyonlarca insana yanl bir inanç, düünce ve duygu telkin etmi olursunuz.
Bu arkada, dün sabahki yorumunda, bizim Avrupallar gibi olmadmz, onlarn peygamberlerine, sayg gösterdiimizi, Îsâ, Mûsa, Süleyman vs. geçmi peygamberlerin isimlerini çocuklarmza verdiimizi; ayn ekilde mezheb farkllklar konusunda da, baka mezheblerin ballar gibi olmadmz, Ali Osman vs. dünya kadar isimler verildiini anlatt.
TRT olarak, fikrine müracaat ettiiniz kiilerin bazan saçma-sapan laflarn milyonlara dinleteceinize, bu konuda slâm inancnn ve kültürünün gereklerini en iyi anlatmak durumunda olan birilerine, -hattâ büyük ve mehur isimler gerekmez-, bir kasaba müftüsüne bile sorsanz, size, Müslümanca izahlar yaparlard.
***
Bakalar bize düman olurken, bizim onlar gibi olmadmz göstermek için deil, bütün enbiyaullah’, ilâhî peygamberleri de inancmzn gereince kendi peygamberimiz olarak bildiimiz içindir, biz Müslümanlarn hürmeti.. Yani, ahsî bir takm faziletlerimizden dolay deil.. Ve bu, sadece Anadolu’da Müslümanlar arasnda deil, dünyann her yanndaki Müslümanlarn Allah kelâmndan aldklar ölçü ve ilâhî terbiyenin gerei.. Hz. Âdem’den, Nuh’a, brahim, Bunyamin, Suleyman, Haarun, Ya’kûb, Davud, vs. bütün peygamberler bütün Müslümanlarn ortak inanç ve kültüründe insanln öncüleridirler.
Bütün dünya Hz. Peygamber (S) aleyhine kampanya balatsa bile, biz, ilâhî peygamberlerin hiçbirisine asla saygszlk yapamayz ve bu, ahsî bir meziyet ve fazilet deil, imanî gerekliliimizdendir.
Bu husus, 1930’larda slâm’a kar amansz bir sava açan mâlûm laiklerin anlayamyaca bir ince nokta iken, TRT’nin milyonlara, yanl mesajlar vermesi, kabul edilecek bir durum deildir.
Yazar: Selahattin E. Çakýrgil |
29-10-20 |
||
| E mail: star.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
