Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 562 |
1933 ylnn, iç hãdiseler sahasnda pek dikkat çekici bir ehemmiyet tamad, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarna göz atmakla kolayca anlalyordu. Tek partili Cumhuriyet, memlekete öylesine bir devlet nizamnn gelmesine ve uygulanmasna sebep olmutu ki her konu önceden Tek Parti'nin yetkili organlarnda karara balanarak Meclise ve geldii için ne Meclis'te, ne de Hükümette dikkat çekici hãdiselere rastlamak mümkün deildi. O günlerin yegâne dikkat çekici hãdisesi dilde yaplan yenilik uygulamalaryd. Meclis Bakan oylamalarda (kabul edenler, etmeyenler) demiyor, ‘onay bulanlar, bulmayanlar' diyor, Meclis tutanaklarna (tasvip sesleri) diye yazlmyor da ‘okay sesleri' diye yazlyordu.
Dikkati çeken bir husus da u idi ki; Cumhuriyet Halk Partisi artk gücünü yitirmi ve Tek Partili Cumhuriyet düzeni, yerini Partisiz Cumhuriyet'e brakr duruma girmiti. Bu akm zamanla daha da güçlenmi; Parti tekilatlar, diktatörlükle yönetilen ülkelerde olduu gibi, hükümet kurulularyla birleik hale getirilerek, hükümet adamlar ayn zamanda parti idarecileri olmulard.
Totaliter Rejim'in tüm hususiyetlerine uygun bir görünü balamt. Politik otorite, ‘devlet' ve ‘hükümet' mefhumlarnda toplanmt. Devlet Bakan ile Hükümet Bakan bu otoritenin tek ve sarslmaz temsilcileri ve büyük çapta sahipleri durumuna gelmilerdi. Ortaya bir “Kuvvet Oligarisi” olarak ifade edilebilecek bir rejim ekli çkmt.
Dönemi inceleyen Mahmut Gololu, bu anlamda çarpc bilgiler ve olaylar nakleder: 1931 yl zaten ya harcamalar ksan, ya da yeni vergiler koyan kanunlarn çkarlmas ile gelip geçiyordu. 27.6.1931 de 1833 sayl (Arazi Vergisi Kanunu), 4.7.1931 de 1837 sayl (Bina Vergisi Kanunu), 6.7.1931'de 1839 sayl (Hayvanlar Vergisi Kanunu), 21.7.1931'de 1860 sayl (Muamele Vergisi Kanunu) çkarlmt (Gololu,1974:33).
(…) Yine bu arada çkarlan 1908 ve 1916 sayl kanunlar da; Cumhurbakan Gazi Mustafa Kemal Paa'nn yurt dnda yaptrlp Samsun'a dikilmek üzere getirilen heykeli (Ocak 1932'de açlmtr) ile zmir'e dikilmek üzere getirilmekte olan heykelini (Temmuz 1932'de açlmtr) gümrük resminden muaf tutuyorlard (Gololu,1974:37). (…) 8.2.1935 günü yaplan seçimler sonunda, Beinci Büyük Millet Meclisi'ne, Atatürk'ün istedii gibi, 399 saylav gönderildi. Atatürk de ulusuna u bildiriyi yaynlad: “Bana ve partime inannz ve güveninizi yine gösterdiniz, saylav aday olarak size sunduum arkadalar yüce seçiminize deer buldunuz. Ulusça gösterilen birlik, ve ülküye ballk bütün gözleri yeniden yurdumuza çevirmitir ” (Gololu,1974:154).
Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalmalar da diktatörlük söylentilerinin daha da hzlanmasna ve güçlenmesine sebep oluyordu. Çünkü, artk Hükümetten gelen her istek Büyük Millet Meclisinde oybirlii ile kabul ediliyor, hiçbir oylamada red yada çekimser oy çkmyordu.
2) Demokratik Devletin Tek Parti Devleti Haline Getirilmesi
Yukarda “Padiaha ve halifeye yaplan biate kar çkmlar, kendileri baa geçince lidere itaat ve biat kanunla müeseseletirmilerdir.” Demitik. imdi bu konuyu inceleyelim.
1924 ylnda kendiliinden meydana çkan Terakkiperver Cumhuriyet Partisi adndaki muhalefet kuruluunun, cumhuriyete kar olan kimselerce de benimsenmi olmas nedeniyle kapatlmasndan ve gerek bu parti, gerekse bu partiyi tutacaklarndan kuku duyulan eski ttihat ve Terakki Partisi artklarnn stiklal Mahkemesi kararlaryla ortadan kaldrlmasndan ve 1930 ylnda Mustafa Kemal Paann emriyle denenmek istenen çok partili cumhuriyet düzeni için kurulan Serbest Cumhuriyet Partisi adndaki muhalefet örgütünün toplumca benimsenerek güdümlü yönetim niteliini yitirmesi ve bu yüzden baarszla uramas üzerine Türkiye'de, uzun yllar deimeyen bir Tek Partili Cumhuriyet düzeni ortaya çkmt (Gololu,1974:3 ).
eflik Düzeni sadece Mecliste cari olmayp bütün azalar ile Devleti de kuatm vaziyetteydi. Nitekim Atatürk, Hükümet idaremiz için “Cumhuriyet-i mutlakadr, efendim” demiti (Dodd,1984:192).
Karatepe'nin bu anlamdaki tespiti öyledir: “Cumhuriyetin ilanyla kiiye bal iktidar sona ermeyip sadece isim deitirdi. Padiahn yerini alan efler en az padiahlar kadar kendi kiiliklerinin önemini vurguladlar. Tek partili dönem boyunca, “eflerin emir ve direktifleri, anayasann ve tüm yasalarn üzerinde görüldü. eflerin, ülkenin, kaderini tek bana ellerinde tutan, snrsz yetkilerle donatlm, üstün kiilikler olduu kabul edilmiti.
CHP'nin 1927 tarihli tüzüü uyarnca cumhurbakan partinin deimez genel bakanyd ve partinin ideoloji ve siyasetini o belirliyordu. Mecliste tartmalar gitgide azald ve birçok yasa tartmasz bir ekilde geçti. Mecliste oy kullanmak bir formalite haline geldi. CHP'nin 1927 kurultaynda kabul edilen yeni bir nizamnameyle Mustafa Kemal, partinin ölünceye kadar umumi reisi ilan edilmiti. Bu düzenlemeyle bir bakasnn bu makama aday olmas veya seçilmesinin önüne geçilmi oluyordu. “Nizamnameye göre, Mustafa Kemal bu sfatla Büyük Kongre'nin, Parti Divan'nn, Genel dare Kurulu'nun ve Parti Meclis Grubu'nun da tabiî bakanyd” (Ekinci,1997:93).
Bu merhalenin sonunda CHP, parlamento ve devletle bütünlemiti. “CHP'nin tüzüü, Anayasa ve kanunlarn üzerine çkarlarak köy muhtarlarnn seçimini dahi kontrol etmeye çalan bir yap tesis edilmiti” (Grew,2000:146).
Ulus Gazetesi'nin 22 Haziran 1934 tarihli haberine göre; Ankara'daki valiler toplants yarn saat on bete parti binasnda yaplacakt. Parti ile devlet ite böylesine içiçe geçmiti. O kadar ki Tek parti döneminde bütün sporcular dahi CHP üyesiydi. (Radikal,2011) Çünkü 1936'da smet nönü'nün sporculara CHP rozeti takma art getirmiti (Atabeyolu,2010). Dönemin ideolojisinin adn ise ‘Kemalizm' olarak koymulard. 1929'da dil uzman Ahmet Cevat, yaynlad ‘Muhit' dergisi ile ‘Kemalizm' deyimini ortaya atm, deyim çabuk tutunup yaylmt (Giritli,1984:291).
Yazar: Hüseyin Yaðmur |
30-11-20 |
||
| E mail: milatgazetesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
