
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 608 |
mbikten geçmi rafine sevdâlar dourur yüreim, memleketimin insanlarna dâir...
Hepsinin hikâyesi hüzünlü fakat bir o kadar da marurdur.
Zamân, uçsuz bucaksz bir vâdi derinliiyle mekândan mekâna savurur sizi bütün varlnzla...
te bu zamânlardan birisinde, pazartesilerden bir pazartesi sabâh,
Yalvaç pazarnda daha alverie balamadan evvel, ellerinizi açm duâ ederken buluverirsiniz kendinizi. Alveriin helâl ve bereketli olmas niyet ve dilekleriyle... Pazar kapsnn anahtar da bu duâdr, rzklarn kapsn açan da...
***
Derken enfes bir ekmek kokusunun câzibesi, bir mknats gibi kendisine çeker sizi ve kadnlarn ekmek piirdii ta frnlarn önündesinizdir artk...O kadnlar ki, önlerinde bembeyaz önlükleri; kimi elleriyle hamur yuvarlar, kimisi de gazelin tututurduu mee odununun alevlenip alazland frnn banda çevirir ekmekleri...
Yalvaç kadnlar hiçbir eyi isrâf etmez; bâzen gazel denilen kurumu aaç yapraklardr ocaklarnda, frnlarnda odunlar tututurmak için yaktklar...Bu envâi çeit kuru yapran dumanyla tütsülenen ekmeklerin rayihas, damaklardaki tad bir baka lezzetli olur.
***
Adyla nâmyla pien bu ekmein ad "Hamrsz"dr. Dou illerinde yaplan keteyi, Bat'daki katmeri andrsa da nevi ahsna münhasrdr ta frnlarda pien hamrszn tad... Çtr çtr azda dalan ve sâdece yala yorularak yaplannn dnda ;hahals, peynirlisi, patateslisi, spanakls ve kabakls da dillere destandr, taze demlenmi çayla birlikte tad damaklarnz enlendirir.
Hamrsz mayaszdr çünkü mayasdr onun gün boyunca frnda dökülen aln terleri...
***
Pide biçiminde öülmü sâde ekmein ortasna parmakla açlan bir deliinse binlerce yllk bir an'anenin devâm olduunu pek çok kimse de bilmez aslnda...
Frncln sâdece erkeklere mahsus bir meslek olduunu zannedenler (evvelce benim gibi) gelsin görsünler Yalvaç'taki mahâretli elleri...
***
Neden sonra, köylü pazarnda, sra sra bada kurmu; balarnda pullu fesleri, üzerlerinde rengârenk mahallî kyafetleriyle Türkmen kocas nineleri görürsünüz.
Kim bilir hangi köyden çkp gelmilerdir sabâhn kör karanlnda?..
Gemen'den mi, Körküler'den mi, Akçaar'dan m, kim bilir?..
Kendi elceizleriyle yetitirdikleri ve topladklar sebze ve meyveleri satan bu Türkmen kocas ninelerin beli bükük lâkin balar diktir.
"Bu dünyâda bir ekmek paras kazanmayann dostunun yüz karas, dümannn da maskaras" olduunu onlar çok iyi bilirler.
Onun için buradadrlar; okuyan, askere giden torunlarna harçlk olsun diye; birlikte yaadklar oullarnn, kzlarnn, gelinlerinin yanlarnda snt olmamak için sabahtan akama kadar buradadrlar.
Artk onlar için hayâtn son demleridir; kendilerinin hiçbir beklentisi kalmamtr bu dünyâdan, bütün arzular sâdece salam bir îmanla gidebilmektir âhiret iklimine...
Bu ninelerin gözü gönlü öylesine boldur ki, terâziye bir iki de fazladan atarlar zâten çok cüz'i bir fiyata sattklarn; kimsenin hakk üzerlerinde kalmasn diye...
Böyle görmü böyle örenmilerdir bu ârife nineler...
***
Yaklak on be sene evvel çok sk karlatm ve mutlaka alveri yapp hâllerini hatrlarn sorduum bu elleri öpülesi Türkmen kocas nineleri gözlerim çok arasa da artk göremez oldu. Pek çounun bu âlemden göç etmi olmas; kim bilir bazlarnn da o "büyük göç"e hazrlanmakta olduu düüncesi beni bu yaz bir hayli hüzünlendirdi..
Onlarn bu dünyâda braktklar ise atalarndan yâdigâr çeyiz sandklarnda yeni sâhiplerini bulamazlarsa yitip gidecek olan pullu fesleri, rengârenk kyafetleri; üç etekleri, "goca don"lar, önlükleri...
Bir de küçücük dünyâlarna sdrdklar kocaman îmanlaryla birlikte dürüstlükleri, çalkanlklar, kulluk ve komuluk haklaryla ahde vefâlar...
Tpk erife Bac gibi, tpk Kara Fatma gibi ve Akehir üstünden Afyon'a o "korkunç ve mübârek elleriyle" ay nda kanlarla cephâne tayan kadnlarmz gibi...
Dünyây omuzlarnda tayan ve Hâce Ahmed Yesevî târîkinden; Bâcyân- Rûm'dan el alm, Hakk'a yürümü bu Türkmen kocas ninelerimizi hasretle ve rahmetle yâd ediyorum.
Yazar: Kemal Çopuroðlu |
13-12-20 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||