Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 931 |
M. Emin Saraç Osmanl medrese geleneini günümüze tayan âlimlerden. M. Fatih Saraç ve Prof. Dr. M. A. Yekta Saraç'n babasdr. Tokat´n Erbaa kazasnn Tanoba köyünde dodu. Babas Hafz Mustafa Efendi’dir. Dedesi Nakibendiye´den Müderris Üzeyir Efendi Niksar´n Kefi Camii Medresesi´nde müderrisdi. Müderris Üzeyir Efendi, dönemin sayl ulemas arasnda gösteriliyordu. Dedesinin yannda 6 yanda Kur’ân- Kerîm’i hatmederek hafzla balad.
M. Emin Saraç´n abisi Bahaddin Saraç, kardeleri Osman ve Yusuf ile kz kardeleri, anne ve babalar tarafndan Kur´ân okumann suç saylabildii dönemlerde Kur´ân hafz olarak yetitirildiler. Babas Hafz Mustafa Efendi o dönemde çocuklarna Kur’ân- Kerîm okuttuu için mahkemeye çkarld. Hâkim, “Sen çocuklara Arapça okutuyormusun. Bu, doru mu?” diye sorduunda “Ben çocuklara kimsenin canna, malna ve rzna tasallut etmeleri için bir eyler öretmiyorum; ben Kur’ân- Azîmüan’ okutuyorum” dedi. Ancak mahkeme neticesinde 6 ay hapis cezas ald.
Süleyman Efendi’den lk cazetname
M. Emin Saraç, 1940–43 yllarnda Niksar-Merzifon’da mukabeleler okudu. 1943’te ailesi tarafndan tahsil için stanbul’a Ali Haydar Efendi’nin tekkesine gönderildi. Ali Haydar Efendi, tekkesi sürekli gözlem altnda tutulduu için M. Emin Saraç’ Fatih Camii Ba mam Ömer Efendi’ye emanet etti. Ömer Efendi’nin yannda Kur’ân talimi yapmaya ve Telhîs okumaya balad. M. Emin Saraç Fatih Camii’nde üç ay misafir kaldktan sonra Kargümrük’teki Üçba Medresesi’ne gitti. Burada ikamet eden ve 65 sene bakayymlk yapan Süleyman Efendi’den Buhâri-i erif’in birinci ve ikinci ciltlerini okudu. M. Emin Saraç, ilk hadis icazetini muhaddis Hac Ferhad- Rizevî silsilesinden gelen icazetname ile Süleyman Efendi’den ald.
M. Emin Saraç, Üçba Medresesi’nde 1950’ye kadar kald. Bu süreçte Ali Haydar Efendi ile Fatih Camii ba imam Ömer Efendi’den baka Gümülcineli Mustafa Efendi, Muhaddis brahim Efendi, Arnavut Hüsrev Efendi, Ali Haydar Efendi, Silistreli Süleyman Hilmi (Tunahan) Efendi gibi zatlardan da tefsir, hadis, fkh, usul dersleri okumaya devam etti. stanbul’da kald yllarda M. Emin Saraç; Tirmizî, Buhârî-i erif, Merâk’l-Felâh, Kudûrî-i erîf, erhu’l-Akâid, ifâ-i erif, Mir’ât, Müslim-i erîf, Mikâtü’l-Mesâbih, Tefsir-i Kâd Beyzavî gibi kitaplar okudu.
1950’den sonra Msr’a, kendi deyimiyle “lim hicreti” için gitti. Burada, M. Zahidü’l Kevserî’nin yanna giden Emin Saraç, Ezher Üniversitesi’nin lise bölümüne kaydoldu.
Türkiye’den eitim amacyla geldikleri için oradaki hocalar kendilerini "Osmanl devletinin çocuklar" olarak görüyordu. M. Emin Saraç’a göre bu çok önemli bir iltifatt.
stanbul mam Hatip Lisesi´nde, Bulgaristanl Ahmed Davudolu ile karlat. ahit olduu ilmî dirayet ve kudreti üzerine onu “Sahîh-i Müslim Tercüme ve erhi”ni yazmaya ikna etti.
M. Emin Saraç, Osmanl ulemasnn müstakîm çizgisini takip etti. hlas ve takvas, samimiyet ve ahsiyeti, edeb ve ahlak ile sadece Türkiye’de deil, dünya çapnda takdir edilen bir âlim oldu.
Emin Saraç, bugün slam Dünyasnda büyük âlimler yetitiren bir ilim merkezi olarak hatrlanan Fatih Camii’nde balad ilim yolculuuna 68 yldr hâlâ ayn heyecanla devam ediyor.
Msr’a lim Hicreti
1950’den sonra Ali Haydar Efendi’nin tevikiyle Msr’a, kendi deyimiyle “lim hicreti” için gitti. Ancak Msr’a gitmesi zannettii kadar kolay olmad. Msr’a gitmek için gerekli olan pasaportu dönemin artlar yüzünden çkaramaynca M. Emin Saraç, yol istikametini Badat üzerinden gerçekletirmek istedi. Önce trene binerek Diyarbakr’a giden Saraç, oradan Mardin’e geçti. Mardin’den de Cizre’ye geçen Saraç, burada gördüü bir rüya üzerine Msr’a bu ekilde gitmekten vazgeçti ve memleketine ailesinin yanna döndü. Yeniden stanbul’a geçen M. Emin Saraç burada tant dedesinin arkada Meletli eyh Efendi’nin olu Remzi Bey sayesinde pasaport çkartabildi ve meakkatli bir süreç sonunda Msr’a gitti. Msr’da ilk olarak Muhammed Zahidü’l Kevserî’nin yanna giden M. Emin Saraç, Ezher Üniversitesi’ne kaydolmak için snavlara girdi.
“Osmanl Devletinin Çocuklar”
El-Ezher Üniversitesi lise bölümüne kaydoldu. Kardei Osman ise Ezher’in Usûli’d-Dîn bölümüne kabul edildi. Liseden sonra üniversite bölümünü bitirip ayn üniversitede yüksek lisans çalmasna balad. Msr’da Kral Faruk, Badat Oteli’nin 7–8. katlarn M. Emin Saraç Hoca’nn da dâhil olduu baz örencilere tahsis etmiti.“Kadlk Yüksek Lisans”nda bir sene okuduktan sonra Kral Faruk’tan sonra baa geçen Abdunnasr´n basklar yüzünden M. Emin Saraç kald oteli ve okulu brakmak ve Türkiye’ye dönmek zorunda kald.
M. Emin Saraç, Ezher diplomasnn Türkiye’de geçersiz klnmasna ramen Msr’da 9 yl kalarak eitimine devam etti. Bu dönemde Muhammed Zahidü’l Kevserî, Osmanl’nn son eyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Yozgatl hsan Efendi, Muhammed Abdulvehhab Buhayri, Ahmed Fehmi Ebu Sünne, Ali Yakup Efendi, Abdulfettah e-a’a’dan istifade etti. Türkiye’den eitim amacyla geldikleri için oradaki hocalar kendilerini “Osmanl devletinin çocuklar” olarak görüyordu. M. Emin Saraç’a göre bu çok önemli bir iltifatt.
Ezher Diplomasndan Daha Kymetli cazet
Msr’n ilim tahsilinde önemli bir yeri olduunu her defasnda dile getiren M. Emin Saraç, ilim yolunda önemli admlar kat etti. Saraç, Msr’da kald yllarda kendisi üzerinde derin tesirler brakan Muhammed Zahidü’l-Kevserî’nin talebesi oldu. Muhammed Zahidü’l-Kevserî’nin izniyle Cuma günleri gider kendisinden ders okurdu. Bu eitim 3 yl devam etti. Kevserî, M. Emin Saraç Hoca’nn Ezher’in e-eriâ fakültesini tercih etmesinden dolay büyük memnuniyet duyuyordu. Muhammed Zahidü’l Kevserî vefatndan 20 gün evvel de M. Emin Saraç Hoca’ya kendi teklifiyle icazet verdi. Muhammed Zahidü’l Kevserî et-Tahrîru’l-vecîz fî mâ yebteîhi’l-müstecîz adl kitab (icazet defteri) Saraç’a verdi ve “Benim elimde baka nüsha kalmad, sen bunu elinle yaz, asln bana geri getir” dedi. M. Emin Saraç kitab yazd ve geri götürdü. Sonuna da Muhammed Zahidü’l Kevserî birkaç satr yazarak icazet verdi. M. Emin Saraç’a göre bu icazet “Ezher diplomasndan daha deerli” idi.
Büyük lim ve Davet Adam Ebu’l-Hasen en-Nedvi ile Tanmas
Muhammed Zahidü’l Kevserî Hindistan-Pakistan hocalar ile sürekli irtibat halindeydi. Mektuplar, ziyaretlerle aradaki ilim ba devam ediyordu. Bu sürece tanklk eden M. Emin Saraç, Muhammed Zahidü’l Kevserî’nin yapm olduu görümelerden de istifade etti. 1951 ylnda büyük ilim ve davet adam Ebu’l Hasen en-Nedvi Msr’a ziyarete geldiinde M. Emin Saraç ile tant. Ezher Üniversitesi’ne geldiinde Türk talebelerin yerini soran en-Nedvi tevafuk eseri ilk önce M. Emin Saraç’n odasna yöneldi ve kapsn çald. Böylelikle Nedvi’nin tabiriyle “kadim bir dostluk” balad. Ebu’l Hasen en-Nedvi, Müzekkirâtu Sâih fi’-arki’l-Arabî adl kitabnda M. Emin Saraç’tan “es-sadîku’l-kadîm (kadim dost)” diye bahsetmektedir. O vakit 37 yanda olan Nedvi ile Saraç’n yaknl Nedvi’nin vefatna kadar devam etti. M. Emin Saraç da vefatndan bir müddet önce Nedvi’yi Hindistan Leknev’de ziyaret etti, ondan icazet de ald.
stanbul’a Dönü
M. Emin Saraç, 1958 ylnn sonunda kardei Osman ile stanbul’a döndü. Döndükten 6 gün sonra yeni bir teklifle ilim hayatna devam etme frsat buldu. Dönemin stanbul mam Hatip Lisesi müdürünün daveti üzerine 1960 ihtilaline kadar bu okulda hocalk yapt. Burada, Ezher’de Külliyetü’ erîa bölümünde eitim alm olan Bulgaristanl Ahmed Davudolu ile karlat. ahit olduu ilmî dirayet ve kudreti üzerine onu “Sahîh-i Müslim Tercüme ve erhi”ni yazmaya ikna etti. Kitap çktktan ksa bir süre sonra Ahmed Davudolu vefat etti.
M. Emin Saraç’n stanbul’a dönmesi ardndan vuku bulan bir dier olay ise, evlilii idi. Ksa bir zaman sonra hocas Ali Haydar Efendi’nin tavassutuyla Eminönü Müftüsü Ali Yekta Efendi’nin kz ile evlendi. Bu evlilikten, birisi M. Fatih Saraç ve dieri Eski Türk Edebiyat Profesörü M. A. Yekta Saraç olmak üzere iki erkek çocuu bulunmaktadr.
Askerlii Esnasnda da Ders Vermeye Devam Etti
M. Emin Saraç, 1960 darbe döneminde zorunlu askerlik görevini yerine getirdi. Acemilik eitimini zmir’de yapan Saraç Hoca, daha sonra stanbul’a stihkâm Okulu’na geldi. stihkâm okulunda iken ikindi namazlarndan sonra Sadabad Camii’ne gidiyordu. O dönemde Sadabad Camii´ne Yüksek slam Enstitüsü’nden baz örenciler gelir, Saraç onlara ders verirdi. lim hayatna askerlikte de devam etmi olmas Saraç´n ükrederek yadettii hatralar arasnda yer alr. Askerlik görevinin bitmesinin hemen ardndan M. Emin Saraç, Arapça ve Osmanlca bildii için Ankara Evkaf Müdürlüü’nde bir imtihana tabi tutuldu. Birkaç saat içinde de tayini çkarld.
slam Dünyasnda Âlim Yetitiren Bir Merkez: Fatih Camii
Fakat Saraç, stanbul’da kalp, devlete bal olmadan ders vermek istiyordu. Ancak bunu nasl yapacan da bilemiyordu. Hac Bayram Camii’nde kld bir namaz ile feraha ulaacandan habersizdi. Ertesi gün öle namazn klmak için gittii Hac Bayram Camii’nde Bedreddin Aydn ile karlat. Bedreddin Aydn, Hocaya: “Biz hacca gidiyoruz, seni de götürelim” dedi. Hoca beklenmedik bu teklif karsnda çok ard ve hiç tereddüt etmeden kararn verdi. Evkaf’taki ii öylece brakp Kutsal Topraklar’a gitmeliydi.
Saraç´a göre bu hac baka bir hac idi. Yol boyunca ilme gönlünce hizmet etmek için dua etti. Hac dönüünde lim Yayma Cemiyeti’nin Yüksek slâm Enstitüsü talebeleri için ilk defa açt yaz kursunda ders vermeye balad. Sonra lim Yayma Cemiyeti’nde smail Niyazi Kurtulmu, Saraç Hoca’ya bu dersleri devaml yapmasn teklif etti. Ve o günden bugüne kadar hayat ilim tedrisi ile geçti.
Bitmek Bilmeyen lim Yolculuu
M. Emin Saraç, Kur’ân- Kerîm gibi sürekli okunmasn arzu ettii hadis kitaplar arasnda yer alan Riyazu’s-Sâlihîn’i 8 defa okutmak suretiyle, bir defa da genç talebesi Habib Salih Emre’nin Riyâzu’s Sâlihîn hfzn dinlemek suretiyle 9 defa okudu. Hadis ilmine verdii önem kadar fkh ve tefsir tedrisine de önem verdi.
M. Emin Saraç, Osmanl ulemasnn müstakîm çizgisini takip etti. hlas ve takvas, samimiyet ve ahsiyeti, edeb ve ahlak, sebat ve istikameti, itidal ve hassasiyeti, tevazu ve mahviyeti ile sadece Türkiye’de deil, dünya çapnda sevilen ve takdir edilen bir âlim oldu.
Halen Cumartesi günleri Sünen-i Ebû Davud, Perembe günleri Mikâtu’l-Mesâbîh, Cuma günleri sabah namazndan sonra Sahih-i Buharî, Pazar günleri sabah namazndan sonra ifa-i erif ve email dersleri bata olmak üzere birçok derse devam ediyor.
ki Binden Fazla Talebe Yetitirdi
M. Emin Saraç, Fi-Zlalil-Kur’ân mütercimleri arasnda yer ald. Ama o eser telifi yerine daha çok ders vermeyi tercih etti. 2000’den fazla talebe yetitirdi. Aralarnda davet ve irad erbab, müftü, vaiz, imam hatip, akademisyen ve öretmenlerin çounlukta olduu mümtaz talebeleri arasnda Osman Topba, Prof. Dr. Osman Öztürk, Prof. Dr. Kemal Sandkç, Prof. Dr. Ahmet Turan Arslan, Prof. Dr. Mehmet Bulut, Prof. Dr. Mustafa Avc, Prof. Dr. brahim Hatibolu, Doç. Dr. Seyyid Bahçvan, Yrd. Doç. Dr. Halil brahim Kutlay, Yrd. Doç. Dr. Abdullah Özcan, Dr. Ahmet Efe, Dr. Salim Sancakl, Mustafa Demirkan, Hamdi Arslan, smail pek, Hafz Osman ahin, Nurettin Yldz, Ahmet Yüksek, M. Salih Köse, Dr. Muhammed Beyler, Ahmet Hamdi Yldrm, M. Fatih Kaya, Dr. M. erafettin Kalay, smail pek, Prof. Dr. Mehmet Bulut gibi isimler yer alyor.
Saraç, yurtdndaki ilim meclislerinde defalarca Türkiye’yi temsil etti. Msr, Suriye, Ürdün, Filistin, Kuveyt, Hindistan, Pakistan ve dier slam ülkeleriyle ilmî irtibatn devam ettirdi. Yurt dndan gelen slam âlimlerinin ilk aradklar kii oldu.
Bugün slam Dünyasnda Elmall Hamdi Efendi, Ömer Nasuhi Efendi, eyhulislam Mustafa Sabri Efendi gibi büyük âlimler yetitiren bir ilim merkezi olarak hatrlanan Fatih Camii’nde 1943 ylnda balad ilim yolculuuna seksen yan amasna ramen 68 yldr hâlâ ayn heyecanla devam ediyor.
M. Emin Saraç Hocaefendi’nin adn tayan iki imam hatip lisesi mevcuttur. Biri stanbul Baakehir’de, dieri ise Tokat’tadr. Ayrca stanbul Esenler’de M. Emin Saraç adna yaplm bir bir de cami bulunmaktadr.
Yazar: |
20-02-21 |
||
| E mail: dunyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
