
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 789 |
(…..) Ayn ekilde örtülü yollar içerisinde krk elli metre derinliinde kazlan kuyu gibi mahzenlerde cephaneleriyle bombalar bulunuyordu.
Bu mahzenlere inmek için hemen bir ksm maaralara mermer merdivenlerle iniliyor ve cephane sandklar asansörle çkarlyor idi. Bizim topçu atei esnasnda askerler yeraltndaki mahzenlere giriyor, örtülü ve salam tarassud mahallerini iyi talim ve terbiye görmü gözcülere terk ediyorlarm.
htiyat hatlar o derece muntazam idi ki ihtiyata çekilen birlikler memleketlerine dönmü kadar memnun olduklar anlalyor. Çünkü ihtiyat hatlarnda bahçeler yaplm, meydanda bulunan oyun kâtlar, tavlalar, salam ve krk kemanlar, mandolin ve gitar gibi müzik aletleri ve seyyar gazinolarnda ampanya, viski, bira arap gibi en kibar âlemlerde kullanlan içki ve mezelerde de ayn nefâset ile yiyecekleri çok boldu.
Dümann Sular
O muazzam dalarn yamaçlarnda ve zirvelerinde asrlk çam aaçlarnn yanlarnda açt artezyen kuyular sayesinde ve motorlar vastasyla bütün harp cephesini demir borular yardmyla sulad gibi on be metre yüksekliinde ve krk metre geniliinde olan kazanlar da bir taraftan motorla suyu alp dier taraftan bahçelerini suluyormu.
Dümann Telefonlar
Hemen her siperin her mangasnda bir telefon makinesi var idi. Telefon hatlarnn çokluu adeta büyük ehirlerin borsa merkezini andryordu, Büyük telefonlarla sahra telefonlar ve telefon hatlar örümcek a gibi yüz binlerce idi. Bir haftada telefon hatlarn güç hâl ile toplayabildik.
Dümann Mevkii
Mevkii bizden arzal idi. Sahilden tepelere çkmak için dalar dürülmü, o muazzam kayalar parçalanm ve toprak düzetilerek muntazam oseler yaplm ve yoku olan mahallere kum torbalaryla caddeler açlm ve hatta otomobillerle tepe hattna kadar olan nakliyatm salayp kolaylatracak fedakârlk ve gayret gösterilmesi ngiliz sanayii önünde insan aklnn durmasn gerektirmitir.
Bilhassa Arburnu sahilleri en güzel kasaba rhtmlarn andryordu. Diyebilirim ki düne kadar Mudanya skelesi, Arburnu skelesi'ne göre maalesef gülünç ve irenç bir iskele idi. Dükkânlar, gazinolar, gezinti mahalleri, ambarlar, depolar o kadar çok ve muntazam idi ki insan burada yaamak için harbi tercih edecei geliyordu.
Bu arada çeitli muharebelerde ölen subaylar için yaplan kabristan en büyük kiliselerde görülen mezaristan kadar muhteem idi. ngilizler, Arburnu'nda hem harp ettiler ve hem de bir sayfiye hayat yaadlar demek yeterlidir!
Dümann Mutfaklar
Bizde olduu gibi kazanlar içerisinde yemek yaplmayp portatif ve seyyar mutfaklar ancak icabnda kirlenen alüminyum tabaklar ykamaya hizmet ediyor. Çünkü her nefere konserve veriliyordu.
Dümandan Alnan Ganimetler
te akla gelmeyen eya, miktar tahmin edilemeyen harp malzemesi o kadar çok idi ki gerek mekkâre hayvanlar ve gerekse efradn geceli gündüzlü karncalar gibi çalarak naklettikleri eyann bir ksm dier cephelerden gelen efradn krp dökmeleri yüzünden bo yere mahvedilen malzeme müstesna kalmak artyla on gün nakliyatn ard alnamad. Toplanan eyann tespit ve kayd için yalnz bizim cephemize gelen levazm memurlar defterler doldurmu olduu halde ipin ucunu bulamadlar.
Efradn yemei, reçel konserveleri ve en nefis yemeklerden ibaret bulunuyordu. Toplanan yiyecek sandklar dalar kadar yn oluturdu. Mermi, bomba, istihkâm aletleri, çadrlar, shhiye malzemesi, otomobil, arabalarn haddi hesab yoktu.
Dümann çekilmesi üzerine rahata eren efradmzn neesi olur ey deil idi. Bugün zannedersem Çanakkale'den dönen subay ve erlerin evlerinde mutlaka birkaç ngiliz yadigâr ganimet eyas mevcuttur (Safiyüddin,2019:106-110).
…….
te madalyonun bir de bu yüzü var. galci ngilizler, kar mevzilerde bu kadar konfor içinde yaarken, Osmanl bakomutan Enver Paa’nn askerimize “Askerler zeytini üç srmada yesinler” diye talimat göndermesinin, askerimize kapuska ve hoaf servisi yaplmasnn sebepleri üzerinde kafa yormaya bir gün balayacak myz acaba?
KAYNAKLAR
*Bozbeyli Ferruh,(2009),Yalnz Demokrat, stanbul:Tima Yaynlar
*Safiyüddin Efendi,(2019),Çanakkale ve Kafkas Cephesi Harp Hatrat, stanbul:Yeditepe Yaynlar
Yazar: Hüseyin Yaðmur |
28-03-21 |
||
| E mail: milatgazetesi.com | Tweet | ||