Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 882 |
Hayat hikâyesi 1240/1-1320/1 yllar arasna rastlayan Yunus Emre, Anadolu’yu Türk-slam motifleri ile mayalayan isimlerin banda gelir. nsanla
Ben gelmedim da’vi için
Benim iim sevi için
Dostun evi gönüllerdir
Gönüller yapmaya geldim
dizeleriyle seslenen bu gönül adam, hayat ve eserleriyle medeniyetimizin inasna ve tekâmülüne büyük katk salamtr. O, sözleriyle bir yandan insanlar iyiye, doruya, sevgi ve kardelik iklimine davet ederken dier yandan asrlardr konuma dili olarak kullanlan bir azn yaz dili özellii kazanmasnda büyük rol oynamtr. Geriye dönüp bakldnda medeniyetimize edebiyat, mimari, sanat, bilim, felsefe yönleriyle katk salayan pek çok ilim, kalem ve sanat ehlinin olduu görülür. Yunus’u bu ahsiyetlerden ayran, Türkçe duyarll ile bu konudaki öncü ve örnek duruu olmutur. O, kimliini Türkçe ile ina etmitir. Bakaca söylersek Yunus’un yaam öyküsü, Türkçenin öyküsüdür. kisinin de filizlenip gelitii yer Anadolu’dur.
Yunus Emre’nin bilinen ve ayn yazmann içinde bulunan iki eseri vardr: Risâletü’n-Nushiyye ve Dîvân. Bu metinlerin yer ald nüshalarn ad genellikle Dîvân- Yûnus Emre’dir. (Bu isim en eski yazma saylan Karaman nüshasnda Arapça isim tamlamas kuruluunda olup Dîvânu Yûnus Emre eklindedir.) Bu isimlendirme, müstensihler nazarnda risale ve ilahilerin bir bütün olarak deerlendirildiini gösterir. Dîvân ile kastedilen; geni anlamyla iki eserin oluturduu bütün, dar anlamyla ise iirlerden meydana gelen ksmdr. Bu yazda birinci (geni) anlam kastedilmektedir.
Çok sayda kopyas bulunan Dîvân’n öne çkan nüshalar unlardr: Karaman, Fatih, Raif Yelkenci, Yahya Efendi, Ritter (Berlin), Nuruosmaniye, Bursa, Hac Bekta, Viyana, Mustafa Canpolat. Yunus Emre’ye ait manzumelere yahut bu mahlas tayan iirlere baz mecmua ve cönklerde de rastlanr. Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal’n cönklerde bulup paylat örnekler, Yunus Emre iirleri için mecmua ve cönklerin yeni batan taranmas gerektiini anlatr.
7-9 Mays 2021 tarihlerinde Eskiehir’de, bilim kurulu üyesi ve davetli konumac olarak yer almaktan onur duyduum “Uluslararas Yunus Emre ve Dünya Dili Türkçe Bilgi öleni” gerçekleti. (Kadirinas ve nazik daveti için Pamukkale Üniversitesi öretim üyesi Prof. Dr. Turgut Tok hocama çok teekkür ederim.) ölende sunulan teblilerin çou Yunus Emre üzerineydi. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Bakan Prof. Dr. Öcal Ouz’un da itirak ettii programda öne çkan iki konu, daha sonra ülke gündemine de yansd, birkaç gün haberlere konu oldu. lki, meslektamz Himmet Büke’nin Dîvân’n Vatikan Nüshas balkl bildirisiydi. Dieri de detaylarn daha sonra bizzat kaynandan örendiimiz Vahitpaa nüshasyd. 2021 Yunus Emre Yl’nn bu mutularla ayr bir anlam kazandn belirtmek gerek.
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öretim üyesi Doç. Dr. Himmet Büke’nin bilgisini paylat nüsha, varl bilinen ve daha evvel Alman Türkolog Barbara Flemming’in (doumu 1930) ksaca sözünü ettii nüshadr. 1629 tarihli bu yazmaya dair bildiklerimiz, imdilik Himmet Bey’in ölende ve basnda paylatklar kadar. Yazmann dili, dier yazmalardan fark, yazmadaki iir says gibi dil ve edebiyata yönelik birçok soru eser yaymlannca cevabn bulacaktr. Sayn Büke’nin açklamalarna göre çalma u anda yaym aamasnda. Kendisini tebrik ediyoruz ve youn emek sarf ederek ksa sürede yaymlama noktasna getirdii eserini dört gözle beklediimizi belirtmek istiyoruz. Kukusuz, böyle yeni bir bilgiyi paylamak, bunu yayna dönütürmek bir akademisyen için önemli ve iftihar vesilesidir. Ancak metin neri, incelemesi, bunun sözlük ve dizininin hazrlanmas tarzndaki kapsaml ve hayli titizlik isteyen çalmalarn aceleye getirilmeden yaplmas, bu alanda emek veren herkesin kabul ettii ve salk verdii bir durumdur.
2021 ylnda yarenlere verilen ikinci güzel haber, Dîvân’n Kütahya Vahitpaa nüshasyla ilgilidir. Bu eser, 1492’de Kahire’de istinsah edilmi ve daha sonra Kütahya’daki mezkûr kütüphane tarafndan satn alnmtr. Yunus’un adn, iirlerini Msr’a ulatran ve Kuzey Afrika’da yanklanmasn salayan eser, Memlûk devrine k tutmas bakmndan ayrca kymetlidir. Hem Yunus Emre hem de Eski Anadolu Türkçesi aratrmalarnda önemli bir kaynak deeri tayan yazma, Karaman ve Fatih nüshalaryla birlikte temel bavuru kaynaklar arasna girmi durumda. Yazmann tpkbasm Recep Tayyip Erdoan Üniversitesi öretim üyesi Prof. Dr. Orhan Kemal Tavukçu tarafndan yaplacak. Hocamzdan aldmz bilgiye göre çalma u anda yaym aamasna gelmi durumda.
Yla ilikin müjdeler bunlarla snrl deil elbette. Yunus Emre aratrmalarnn önemli isimlerinden olan Orhan Kemal hocamz, Vahitpaa nüshas dnda, eski nüshalar arasnda gösterilen Ritter nüshasnn da tpkbasmn hazrlyor. Bu tpkbasmlarn Yunus Emre aratrmaclar için bir hazine kymetinde ve mesabesinde olduu unutulmamal.
Yunus Emre Yl’na ilikin vereceimiz güzel haberlerden sonuncusu yine Sayn Tavukçu’nun bir dier çalmas olacak. Hocamz Vahitpaa nüshasn merkeze ald kapsaml bir edisyon kritik üzerinde çalyor. çinde mecmualarn da bulunduu 16 nüshann (Karaman, Fatih, Ritter, Bursa, Raif Yelkenci gibi) tenkitli metnini yl içinde aratrmaclarn ve okuyucularn istifadesine sunacak. XVI. yüzyldan önce istinsah edildii bilinen / düünülen yazmalarn incelemeye alnd bu güzide çalmann Yunus emre aratrmalarna yeni bir boyut kazandraca muhakkak.
Türkçenin ve slamiyet’in Anadolu’daki hikâyesinde Yunus Emre ve eserlerinin ayr bir yeri vardr. Türkçe eser yazmaktan imtina edildii, dahas Türkçenin hor görüldüü bir devirde iirlerini Türkçe söyleyen Yunus Emre, Ouz lehçesinin yaz dili hâline gelmesinde balca rol oynar. Onun ilahileri ve iletileri slam inancnn Anadolu’da nevünema bulup köklemesine de hizmet eder. Bundan dolaydr ki Türkçenin ve tasavvuf edebiyatmzn en seçkin örnekleri arasnda yer alan Dîvân’n bugün yurt içinde ve yurt dnda tespit edilmi birçok nüshas vardr. Dîvân’n, geçmiten bugüne çok okunan ve itibar edilen eserlerden biri olmas, muhtemel yeni müstensih nüshalarnn da habercisidir. Flemming’in Avrupa el yazmalar arasnda görüp haber verdii Vatikan nüshas ile Vahitpaa nüshasnn varl dikkate alnrsa Dîvân’n ülkemizde ve dünyann muhtelif yerlerinde baka kopyalarnn olmas kuvvetle muhtemeldir. Yunus’a ve eserlerine ait yeni belgeler gün yüzüne çkarlp okundukça eser ve müellifi üzerine yaplacak bilimsel çalmalar da artacaktr. Akademi dünyasnn Yunus Emre Yl’nda hazrete yapaca en büyük hizmet, kendisini ve eserlerini popülist söylemlere, ahsi menfaatlere alet etmemek olacaktr. Bilim çevrelerine, hayat Yunusça yaamay öütleyenlere yakan ve onlardan beklenen budur.
Not: Prof. Dr. Orhan Kemal Tavukçu’yu 10.04.2021 tarihinde icra ettiimiz Yunus Emre Okumalar’nn 5. programnda misafir etmitik. Hocamzla Haziran aynn ikinci haftasnda yeni nüshalar ve çalmalar üzerine ikinci bir program gerçekletireceiz. Programn bilgisini ilerleyen günlerde paylaacaz. Kendisine bir kez daha teekkür ediyor, çalmalarnda kolaylklar diliyoruz.
Yazar: Ýdris Nebi Uysal |
24-05-21 |
||
| E mail: karamangundem.com | Tweet | ||
 |
 |
||
