
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 966 |
(…..) Ahmet Kabakl’nn naklettiine göre; Batl ve sanat adamlarnn “Mavi Cami” diye göklere çkardklar Sultanahmed Camii, 1939-1945 yllar boyunca, Anadolu’dan toplanarak Trakya snrlarna gönderilecek olan erlerin sevkyat dura (geçici yna olarak) kullanlmtr. O muhteem yapnn içinde ocaklar yaklm, yemek piirilmi, çamar kazanlar kaynatlmtr. Bu arada aheser çinilerin bir ksm, yanm ve kararmtr (Kabakl,1989:192). Prof.Dr Orhan Ouz da ahit olarak ayn olaydan öyle bahseder:
Sultanahmet Camii bir ara kapalyd. Harp zamannda depo haline getirilmiti. Yeniden açldktan sonra gittim. Pencerelerin önünde sedef ilemeli kapaklar vard. O sedeflerin tahrip edildiini üzülerek gördüm (Ouz,2004:50).
stanbul’un orta yerindeki ehzadeba Camii de camilere kar uygulanan iddetten nasibini almt. Prof.Dr smail Karaçam, bu vandal igalini öyle anlatr: ehzadeba Camiindeki hayata biz de altk. Hele baz akamlar rezaletten oluan gösterilere diyecek yoktu. öyle ki caminin Vefa Lisesi tarafna bakan medreseler tamamen metruk vaziyetteydi. Medrese odalar bütünüyle çingeneler tarafndan igal edilmi durumdayd. Baz geceler bu esmer vatandalar akama kadar topladklaryla medresenin adrvan kenarna masay kurarlar, kim hangi çalgy çalyorsa çalgsyla masa banda yerini alr, raklar, mezeler… Bir curcuna balar ki, birinci snf gazinolarda bu alemi bulamazsnz. Bu medreselerdeki Çingene curcunas –tabiatiyle- bu söylediimizden ibaret deil. Bunun ötesinde cereyan eden ahlak d olaylar serdetmeye konumuz ve gayemiz müsaade etmez (Karaçam, 2009:94).
Yakn tarihin önemli ahitlerinden biri olan Kadir Msrolu da camilere kar uygulanan terör ve iddetten öyle bahsediyor: “Camilerin büyük bölümü at ahr veya depoydu. stanbul Vefa’daki Vefa Bozacs’nn bitiiindeki Güngörmez Mescidi, içinde at nallanan bir nalbant dükkan olarak kullanlyordu. Bugün o mescitte halen nalbanttan kalma duvar halkas mevcuttur” (Msrolu,1995:157).
Kayseri’de de benzer hadiseler olmutu.Emekli Müftü Mustafa Efe o günleri öyle anlatr: Oradaki tarihi Hac Klç Camii’ne at ve eek semerleri doldurulduunu, koskoca Laleli Camii’nin içine de ot ve saman doldurulduunu gözlerimle görmütüm. Milli ef döneminin ac hatralaryd bunlar (Efe,2013:114).
Erzurum’da da bütün medreseler ve camiler kapatlmt. Sadece Gürcü Kap Camii, hmal Camii, Lala Paa Camii ve Murat Paa Camii açkt. Kurunlu Camii hapishane yaplmt (Krknc,2004:26).
Erzurum Ulemasndan Mehmet Krknc Hocaefendi, basklardan dolay gelinen noktay öyle anlatyor:1944 ylnda Mustafa Efendi bir gün dedi ki:"Ben artk bu memlekette duramam. Gideceim. Burada dinimizi gizli okutuyoruz, okutanlar tevkif ediliyor. Kur’an yasak, ezan yok, kamet yok...” demiti (Krknc,2004:27).
4) Tarih Dümanl
1927 tarihinde 'Türkiye Cumhuriyeti Dahilinde Bulunan Bilumum Mebanii Resmiye ve Milliye Üzerindeki Tura ve Methiyelerin Kaldrlmas Hakknda Kanun’ çkarlmt..Sözkonusu kanuna dayanarak, stanbul Valilii, stanbul Üniversitesi, Sirkeci Tren Gar, Darülaceze, Çraan Saray gibi çok bilinen yerler bata olmak üzere binlerce tarihi eserdeki tarihi tura ve kitabeler sökülmü, krlm ve çöpe atlmt.
Yozgat Eski Milletvekili Ali akir Ergin’in naklettiine göre; Yozgat merkezindeki Demirli Medrese ve Kütüphanesi'ndeki pek çok kymetli yazma eser, Köseyusuflu'daki Abdullah Aa Medresesi ve Kütüphanesi'nde bulunan nadir yazma eserler medrese avlularnda yaklarak imha edilmitir. Bakiyesinin de topraa gömülerek yok edildii, mahallinde hâlâ söylenmektedir.
Harp sonrasndaki siyasî iktidarn harf inklâb ile ilgili kat uygulamalar neticesinde, tekkelerde ve hatta mensuplarnn evlerinde ve ellerinde eskiye dair kitap, defter ve teberrükât eyas cinsinden ne varsa, mevcut olanlar türlü yollarla elden çkarlm, geride kalanlar da jandarma korkusuyla mezarlklara gömülerek veya yaklarak imha edilmitir.
Bununla da yetinilmemi, tura ve Armalarla ilgili 1057 sayl kanundan sonra Meydan Yeri'ndeki mermer Hamidiye adrvan üzerindeki âyetler ve edebî iirler krlp kaznm, okunmaz hale getirilmitir (Ergin,2016:58).
CHP ktidarnn bu mânâdaki uygulamalarndan en manidar olanlarndan biri de tãrihî deer tayan resmî evrakn kilo ile Bulgaristan’a yok pahasna satlmasyd.M.Erturul Düzda bu vahim olay öyle anlatyor: Baz gazetelerde "Bulgarlara satlan Osmanl arivi vesikalarna dair bir haber çkt. Fransa'da yaynlanan "Le Nouvel Observateur" adl dergi, Türkiye'nin, Osmanl arivlerini, incelemek isteyenlere açt haberi üzerine, 1931 ylnda Bulgarlara satlm olan vesikalar gündeme getirmi.Dergi, "Bu vesikalarn o zaman satlmasndan maksadn Ermenilere dair arivde bulunan vesikalarn ortadan kaldrlmas olduunu, fakat bu vesikalarn Bulgarlar tarafndan alndn örenen Vatikan'n önemli miktarda para ödeyerek belgeleri satn aldn ve söz konusu belgelerin imdi Vatikan'n elinde bulunduunu" yazm (Düzda,2016:88).
Düzda, anlatmaya öyle devam ediyor:Bu iki sene zarfnda Bulgarlar, Viyana'dan getirttikleri bir müsterike evrak tedkik ettirerek, Bulgaristan'a dair olanlar ayrmlard. O zamanki gazeteler, Bulgarlarn bu evrakn bir ksmn da krk milyon leva'ya Vatikan'a sattklarn yazmlard. Böylece geriye kalan ve kendilerine yaramayan ksm da bize iade olunmutu (Düzda,2016:95-96).
Tãrihçi brahim Hakk Konyal’nn tesadüfen ahit olduu bu tãrih katliam o kadar geni yank uyandrmt ki, devrin Manisa Mebusu Refik evket Bey, bir soru önergesi vererek konuyu Meclisin gündemine tamt. “Maliye Bakan hãdiseyi dorulam, kilo ile satlan evrakn Bulgaristan’a götürüldüünü, evrakn deerlisi ile deersizini ayrt etmeden sat yapan memur hakknda soruturma balatldn söylemiti” (Gololu,1972:72).
5) stiklal Mar airi Mehmet Âkif Ersoy’a Dümanlk
stiklal Mar airi Mehmet Âkif Ersoy; 1.Meclis’e Burdur Mebusu olarak katlan, stiklal Marmz yazan, o günlerde srtnda paltosuz dolat halde kendisine ödül olarak verilen 500 liray orduya balayan bir Milli Mücadele kahramanyd.
Cumhuriyetin Kurulmasnn ardndan hiçbir kanun, nizam ve ölçü tanmayan stiklal Mahkemeleri, bir süre sonra stiklal Mar airi Mehmet Âkif Ersoy’un damadn dolaysyla kendisini de hedef almlard.Ankara’da hiçbir farkl düünceye tahammül edemeyen yeni yöneticiler, bir süre sonra muhalif olan herkesi polis aracl ile takip ettirmeye balarlar.Takip edilenlerden biri de stiklal Mar airi Mehmet Akif Ersoy’du.
Baz mahfiler tarafndan da Milli aire büyük bir ambargo uygulanyordu.Ankara Halkevi Reisi Ferit Celâl’in Mehmet Akif ile ilgili sözleri bu anlamda önemli bir ipucu tekil eder. “Mehmet Akif ile ilgili bir toplantya iddetle kar çkan Ferit Celâl, vatan airi Namk Kemal’i de dini hisler tad gerekçesiyle dlamak istediini söylemiti” (Serdengeçti,2000:198).
(Devam Edecek)
Yazar: D. Mehmet Doðan |
24-04-21 |
||
| E mail: yenisoz.com.tr | Tweet | ||