Halep, 12 Aralık 2016'da Rus ve İran destekli Esed ordusu tarafından düşürülmüştü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasım 2024'te geri alındı.
| Kategori : / ÎMAN VE İSLÂM | Okunma Sayısı: 2474 |
''İslamoğlu çok konuşuyor, çok yazıyor, çok şey söylüyor; ama dile getirdiği hakikatlerin hiç birisi yeni değil, yenilerinin de hiç birisi hakikat değil.'' diyen Sifil hocanın o yazısı:
Acemi bir yazar, ilk kitabını tecrübeli bir yazara götürüp incelemesini istemiş. Bir süre sonra heyecanla kanaatini öğrenmek için gittiğinde usta yazar şöyle demiş: "Kitabını okudum. İçinde birçok yeni şey ve birçok hakikat var." Acemi yazarın heyecanı tam sevince dönüşecekken üstat devam etmiş: "Fakat kitabındaki hakikatlerin hiçbirisi yeni değil, yeni olanların da hiç birisi hakikat değil."
Evet, İslamoğlu çok konuşuyor, çok yazıyor, çok şey söylüyor; ama dile getirdiği hakikatlerin hiç birisi yeni değil, yenilerinin de hiç birisi hakikat değil. Bu, en fazla da "hadis" meselesinde yazıp söylediklerinde böyle…
Geçtiğimiz ayın sonlarına doğru başrolde Mustafa İslamoğlu'nun bulunduğu yeni bir komediye şahit olduk.
Senai Demirci ile yaptığı bir programda İslamoğlu, İmam Ahmed b. Hanbel'in, devletle barıştıktan sonra, Müsned'inde zalim sultanla ilgili rivayetleri attığını iddia etti. Ardından İhsan Şenocak hocanın bunun yalan olduğunu ortayla koyan bir videosunu izledik. Sonra İslamoğlu'nun facebook sayfasında "sayfa idaresi" imzasyla Müsned'den bir rivayet zikredildi ve "işte ispatı" dendi. Bir süre sonra İslamoğlu hep yaptığı şeyi bir kere daha tekrarladı ve şaheser bir "demagoji" örneği sergiledi.[1] Hatta "Onun inandığı dinle benim inandığım din aynı değildir" diyerek açık bir şekilde "tekfir" terminolojisini de devreye sokmuş oldu.
Ve her zaman olduğu gibi "nedir bu işin aslı?" soruları birbiri ardına sökün etti. Bu durumda ihkak-ı hak adına ve de haysiyetini, vicdanını, imanını ve ahiret inancını kaybetmemişler için bu yazıyı kaleme alma ihtiyacı hissettim. Bu yazı Mustafa İslamoğlu'nun müptela olduğu hastalığa şifa olur mu? Elbette olmaz. Samimi inancım odur ki İslamoğlu, saplandığı o bataklıkta battıkça debelenecek, debelendikçe batacak. Onun zehirlediği kitle arasında bu vesileyle gerçeği görenler olursa bu yazının maksadı fazlasıyla hasıl olmuş olacak.
İslamoğlu ne yapmak istiyor, kim adına konuşuyor ve etki alanındaki insanları nereye sürüklüyor; işin bu yanıyla ilgilenmeyeceğim. Diyelim ki İslamoğlu sütten çıkmış ak kaşıktır ve "hakikat"i ortaya koymaktan başka hiçbir emeli yoktur!.. Böyle düşünelim ve olan bitene yakından bakalım:
Ne demiş?
İlgili videosunu izledim; şöyle diyor İslamoğlu: "Hadisin vahiy ilan edildiği bir dönemdir Ahmed b. Hanbel dönemi. (…) Ahmed b. Hanbel, devletle takıştıktan sonra Müsned'inden, devletle ilgili, hilafetle ilgili, zalim sultanla ilgili daha doğrusu, hadislerin tamamını kaldırdı. Zühlî için söylediğimi aynen İbn Hanbel için de söyleyeceğim: Şimdi sen hem "vahiy" diyeceksin, hem de bir konudaki hadislerin tamamını kitabından çıkaracaksın. Önce koymuşken sonra çıkaracaksın…"[2]
Birkaç cümleden oluşan bir paragraf içine bu kadar arızayı sığdırmak İslamoğlu'nu tanıyanlar için garipsenecek bir durum değil. Ağzını açtığında çam devirmeden kapatamayan, daha doğrusu ağzını sürekli çam devirmek için açan birisi için bu artık "meslek" kabul edilmeli. Her neyse… Aşağıda bu noktayla ilgili izahat gelecek.
Şenocak hocaya yazdığı cevabi yazıda da döktürmüş mübarek:
"1. Eğer sorun Ahmed b. Hanbel’in hadis atması ise, bu durum hilafetle ilgili hadislerden ibaret değildir. O Müsned’deki hadisleri 750.000 hadis içindin seçtiğini söyler (Tedribu’r-Ravi) Yani o 720.000 hadisi atmıştır. Kettani bu rakamın 100.000 olduğunu söyler. Yani Ahmed b. Hanbel Müsned’i yazarken 70.000 hadisi atmıştır. Hadis atma işini Buhari de Müslim de yapmış ve yüzbinlerce hadisi attıklarını itiraf etmişlerdir. Bu da hadislerin vahiy olmadığı tezimizi destekler.
"2. Ebu Zür’a er-Razi Ahmed b. Hanbel’in ezberinde 1.000.000 hadis olduğunu söyler. (Tedribu’r-Ravi) Yani o Müsned’ini yazarken 30.000 almış, gerisini atmıştır. Ana tezimiz “HADİSLER VAHİY DEĞİLDİR”. Bizi iftira etmekle suçlayan malum kişinin tezi ise 2HADİSLER VAHİYDİR” Şimdi sormalı, Ahmed b. Hanbel 970 bin vahyi mi attı?
"3. Ahmed b. Hanbel’in Müsned’i yaklaşık 30.000 hadisten oluşur. Ahmed b. Hanbel’in oğlu babasının ölümünden sonra Müsned’e 10.000 hadis daha eklemiş sayı yaklaşık 40.000 olmuştur. Yani o söz konusu hadisler, babasının atıp oğlunun sonradan eklediği hadislerden ibarettir. Bu basit gerçeği ilim sahibi herkes bilir. Bilmiyorsa da öğrenebilir. Hadislerin vahiy olduğunu iddia eden malum şahıs ise, eğer bunu bilip de konuşuyorsa yalancıdır. Bilmeden konuşuyorsa cahildir. Bu durumda ise, bilginin doğruluğu-yanlışlığı sorunu teferruat halini alır. Zira asıl sorun dürüstlük sorunudur. Günümüzden 1150 yıl önce ölmüş birinin arkasına saklanıp yaşayan birine saldırmak nasıl bir psikolojinin eseridir?
"4. Ahmet bin Hanbel’in Müsned’inin 1995 Müessesetu’r-Risale baskısı Şuayb El-Arvavut’un tahkik ve ihtisarı ile yayınlanmıştır. El-Arnavud bu neşrinde İbn Hanbel’in şazlarını ayıklamış ve sonuçta Risale baskısında 28.000 rivayet kalmıştır. Bunu niçin zikrettim. Biri çıkıp der ki “Bak bu baskıda 40.000 değil, 28.000 rivayet var. Buradan, muhakkik Arnavud’un, İbn Hanbel’in oğlunun zevaidini tamamen çıkardığı sonucu çıkmaz. Risale neşrinde geriye 28.000 kaldığına göre, muhakkik Arnavud’un amacı İbn hanbel’in oğlunun zevadini çıkarmak değil, şazları çıkarmaktır zaten geriye kalanın sayısı asıldan da 2.000 eksiktir…"
Bütün bu hususlar üzerinde teker teker duracağım:
Hadisin vahiy ilan edilmesi
1. İslamoğlu'nun, "Hadisin vahiy ilan edildiği dönem" olarak İmam Ahmed b. Hanbel dönemini göstermesi, Hadis Tarihi konusundaki katmerli cehaletini gösteriyor. "Dakka 1 gol 1" muhabbeti yani!..
Hayır, burada Hadis-Vahiy ilişkisini tartışmayacağım. Diyelim ki Efendimiz (s.a.v)'in ağzından Kur'an ayetleri dışında vahiy kaynaklı tek söz çıkmamıştır ve daha sonraki dönemler itibariyle "hadisin vahiy ilan edilmesi" diye bir hadise gerçekten vuku bulmuştur. Bu hadisenin hangi zaman dilimine tekabül ettiğini tesbit etmek için birkaç farklı yol takip edilebilir: Hadis Tarihi'ne bakılabilir, Fırkalar Tarihi (Fırak/Milel-Nihal) üzerinden gidilebilir, Fıkıh Tarihi denenebilir, ya da nihayet yine rivayete dayalı Tefsir ya da kronolojik Tarih kaynaklarından iz sürülebilir.
Ehl-i Sünnet'i bir kenara bırakalım; Mu'tezile, İmâmiyye, Zeydiyye, İbâdiyye, hatta İsmailiyye'ye ait kaynaklara şöyle bir göz gezdiren kimse bile orada Sünnet'in bir kaynak olarak benimsendiğini, bunun tabii bir neticesi olarak da hadisle ihticac edildiğini görür.[3]
Bu hakikat sebebiyle tarih içinde hadise bigâne kalan bir fırkaya restlemek neredeyse mümkün değildir. Evet, kategorik olarak Efendimiz (s.a.v)'in ağzından çıkan her sözün "vahiy" olduğunu söylemek doğru değil. Biraz hadis, biraz Usul bilen hiç kimseden böyle bir söz sadır olmaz. Ancak bu Ümmet'in hemen bütün fırkaları Sünnet/hadis meselesine ahir zamanda ortaya çıkmış bir şirzimeden farklı bakıyorsa, evet burada bir anormallikten söz etmek durumundayız.
Nereden giderseniz gidin kaynaklar Hadis-Vahiy ilişkisi konusunda size "ilk nesli" işaret edecektir. Hadislerin uydurma olduğunu temcidine sarılsanız, karşınıza Sahabe çıkacaktır. Sahabe tasarruflarıyla ilgili rivayetlerin uydurma olduğunu iddia etseniz, Tabiun neslinin tutumu yolunuzu kesecek. Yani züccaciye dükkânına giren filin, vefat tarihi 241/855 olan İmam Ahmed'e ulaşabilmesi için hayli yol kat etmesi gerekir ki, aslına bakarsanız "hadisin vahiy ilan edilmesi" o tarihsel dönemlerin her birinde bahse konu edilebilir. Allah'a ve Resulü'ne iftirada vahiy olmayan bir şeyi vahiy ilan edecek kadar mesafe kat etmiş bir ümmetin bu marifeti Ahmed b. Hanbel dönemine kadar ertelemesinin ne anlamı olabilir ki?
Devam edelim:
2. "Ahmed b. Hanbel, devletle takıştıktan sonra Müsned'inden, devletle ilgili, hilafetle ilgili, zalim sultanla ilgili daha doğrusu, hadislerin tamamını kaldırdı."
Meselenin püf noktası burası. İmam Ahmed, devletle takıştıktan sonra Müsned'inde devletle, zalim sultanla… ilgili hadislerin "tamamını" kaldırmış! Mesela?
Facebook sayfasında İslamoğlu adına konuşanlar aşağıda değineceğim rivayeti örnek gösterip sormuşlar:
" 1. Ahmed b. Hanbel yöneticilere itaat etmemeyi emreden yukarıdaki hadisi kitabına önce niye almış? İtaati emreden diğer hadisleri ölüm döşeğinde mi keşfetmiş?
"2. Yönetimin baskısına maruz kalmasa, yine de hadisi atar mıydı?
"3. Peki, Ahmed b. Hanbel’in ölüm döşeğinde oğluna kitabından sildirip attırdığı bu hadisin senedi zayıf veya uydurma mı?.."
Bunlardan İslamoğlu'nun haberi olmuş mudur, bilemiyorum, ama onu müdafaada işe yarayacağı başkaları tarağından da düşünülebileceği iiçinr bunlara da bireer-ikiişer cümleyle değinmeden geçmek olmaz.
Önce rivayeti görelim:
Müsned ve Zalim Sultan Rivayetleri
İmam Ahmed b. Hanbel (rh.a), vefat hastalığında, oğlu Abdullah'a, Müsned'deki bir rivayetin üstünü çizmesini, yani o hadisi Müsned'den çıkarmasını söylemiş. Konuyla ilgili olarak adı geçen eserde Efendimiz (s.a.v)'in, "Ümmetimi Kureyş'in şu batnı helak edecek" buyurduğu, Sahabe'nin "(Onlar konusunda) ne yapmamızı emir buyurursunuz ey Allah'ın Resulü?" diye sorması üzerine de, "Keşke insanlar onlardan uzak dursa!" dediği nakledilir. Rivayetin akabinde İmam Ahmed'in oğlu Abdullah şöyle der: "Vefat hastalığında babam şöyle dedi: "Bu hadisin üstünü çiz. Zira bu hadis, Hz. Peygamber (s.a.v)'den gelen (sahih) hadislere –yani "(zalim sultanın tasarrufları karşısında) dinleyin, itaat edin, sabredin" buyurulan hadislere– aykırıdır."[4]
Biraz arkaplan çalışması yaptığımızda İslamoğlu'nu bu çukura kimin ittiğini, daha doğrusu İslamoğlu'nun kime yaslanarak bol keseden attığını tesbit edebiliyoruz: Mesele şu:
Mehmet S. Hatiboğlu hoca, İslamî Araştırmalar dergisinin Hadis-Sünnet Özel Sayısı'nda[5] Müslüman Alimlerin Buhârî ve Müslim'e Yönelik Eleştirileri başlıklı makalesinde bu rivayeti zikretmiş ve şunları söylemiş: "… Müsned'deki bu rivayetin akabinde İmam-ı Ahmed'in oğlu Abdullah bize hadis tenkidi tarihi bakımından son derece mühim olan şu açıklamada bulunmaktadır:…"
Hatiboğlu, Abdullah b. Ahmed'in yukarıda naklettiğim sözünü aktardıktan sonra sözlerini şöyle sürdürüyor: "Ahmed b. Hanbel'in zalim Müslüman idarecilere karşı şiddetten uzak bir itaat ve sabır gösterilmesini tavsiye eden hadisleri benimsemiş olduğunu bilenler, Emevî idaresine karşı vaktiyle pek çok alimin aldığı sert tutumu onun tasvib etmeyeceğini, kendisinin de Abbâsilerin zalimlerine karşı aynı davranışı göstermekden geri kalmayacağını kolayca tahmin edebilirler. Nitekim öyle de olmuştur. Konumuz bakımından bizi burada ilgilendiren husus, Buhârî ve Müslim'in aynı isnad ve metinle Sahîhlerine almış oldukları bir rivayeti, kendilerine hocalık da yapmış olan Ahmed ibn Hanbel gibi bir fıkıh mezhebi imamı büyük muuhaddisin kendi Müsned'inden attırıyor olmasıdır. Yani Buhârî ve Müslim'ce sahih sayılmış bir hadis İmam-ı Ahmedce şaz bir rivayetdir. Böylece III. asırda bu hadisin makbuliyeti üzerinde bir icmadan bahsetmek de mümkün olmamaktadır…"[6]
Hatiboğlu'nun –yorumunu bir kenara bırakacak olursak– burada "tek bir" hadis üzerinde durduğu açık bir şekilde görülüyor. Onun bu rivayeti burada zikretmekten maksadı, İmam el-Buhârî ve İmam Müslim'in sahih addedip Sahîh'lerine aldıkları bir hadisin İmam Ahmed tarafından sahih kabul edilmediğini anlatmaktır.
"Ağızdan kulağa" sürecinin ilk safhası
Mehmet Emin Özafşar, İdeolojik Hadisçiliğin Tarihî Arka Planı isimli çalışmasında[7] meşhur "mihne" dönemi üzerinde dururken şunları söylemiş: "Mütevekkil dönemi, işbaşındaki siyasî otoriteye bağlılığı pekiştiren rivayetlerin mebzul miktarda nakledildiği bir dönem olmuştur. Hatta bir tertibe kurban edilmek istenen Ahmed b. Hanbel'in evi aranmış, kendisine biat etmek üzere evinde bir şiiyi sakladığı yolunda ihbar alındığı söylenmiştir. Bunun üzerine Ahmed b. Hanbel, kendisinin, hoşlansa da hoşlanmasa da her şart altında halifeye bağlı olduğunu belirtmiş ve bu tutumu yazılı bir tutanakla halifeye göndermiştir. Olayı nakleden Hanbel b. İshak'ın siyasi otoriteye bağlılığı dile getiren yirmibeş tane hadise yer vermesi, Mütevekkil'in yumuşama politikasına karşılık olarak hadisçilerin güvence vermeleri şeklinde yorumlanabilir. Buna Ahmed b. Hanbel'in siyasal otoriteye karşı tavır takınmayı teşvik eden hadislerin Müsned'inden çıkartılması emrini vermesi de eklenince hadisçilerin siyasal otoriteyle uzlaşma arzularının ne kadar had safhada olduğu ortaya çıkar…"[8]
Hatiboğlu hocanın tamamen "teknik" bir bağlamda bahse konu ettiği "tek bir hadis", Özafşar'ın naklinde "hadisler"e dönüşüyor ve siyasî/ideolojik bir tavrın yansıması haline geliyor.
Ve konu İslamoğlu'nun diline düşünce, buradaki "hadisler", "zalim sultanla ilgili bütün hadisler"e dönüşüyor! E, abartacaksınız ki ilgi çeksin değil mi? Yoksa İslamoğlu'nun bir tek rivayetle ne işi olur?!
Şimdi insanların şunu sorma hakları yok mudur: Ey utanmaz arlanmaz adam! İmam Ahmed'in Müsned'inden attığını söylediğin "bütün hadisler" nerede? Hastalıklı yaklaşımını temellendirmek için tek hadis üzerinden konuşmanın tatmin edici olmadığını düşünerek abartma ihtiyacı hissediyor, sonra da "nerede bu bütün hadisler?" diye sorulunca konuyu değiştirip "hadis-vahiy" ilişkisi üzerinden demogoji yapıyorsun? Bir parça haysiyetin varsa ya bu "bütün hadisler"in nerede olduğunu gösterir, ya da kamuoyundan özür dilersin! Ben bunlardan hiç birini yapamayacağını biliyorum da, belki aldattığın kitleler şapkayı önlerine koyarak düşünürler bu vesileyle…
İmam Ahmed'in Müsned'inde yönetimle ilgili 200 civarında hadis bulunmaktadır. Bunlar içinden doğrudan zalim sultan tekalı olanları toplu halde görmek isteyenler, merhum şehid Hasan el-Bennâ'nın babası Abdurrahman el-Bennâ'nın el-Fethu'r-Rabbânî'sinin XXIII. cildinin 18-33, 41-45 sayfalarına bakabilirler. Burada bunları uzun uzadıya zikretmeye niyetim de, yer de yok. Mesele gün gibi aşikârken bir tek hadis üzerinde avurtlarını doldura doldura bu kadar köşeli laflar eden adamın elde edebileceği "vebal"den başka nedir? ..
İmam Ahmed, erbabının malumu olduğu gibi Müsned'ini yazdıktan sonra son şeklini veremeden vefat etmiştir. Onun, Müsned'e aldığı bütün rivayetlerin sahih olduğu tarzında bir iddiası da yoktur.[9] Yine erbabının bildiği gibi Müsned'de, bizzat İmam Ahmed'in başka nakillerle taz'if ettiğini bildiğimiz rivayetler mevcuttur.
Devam edecek
Yazar: Ebubekir Sifil |
12-11-14 |
||
| E mail: timeturk.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
